planus
planus, even, level, flat, plane
planus2, a juggler, impostor, cheat
- I Lit.: facilis et plana via, Plaut. Trin. 3, 2, 19 (645): cum duae formae praestantes sint, ex solidis globus, ex planis circulus aut orbis, Cic. N. D. 2, 18, 47: planum et aequabile corpus universitatis, id. Univ. 5: planus et aequus locus, id. Caecin. 17, 50: litus, Caes. B. G. 4, 23: carina, id. ib. 3, 13: pisces, flat-fish, Plin. 9, 20, 37, § 73: aedificia, quae plano pede instituuntur, on level ground, Vitr. 6, 11: postquam jacuit planum mare, Juv. 12, 62: planā faciem contundere palmā, flat, id. 13, 128.—Comp.: aditus planior, Liv. 34, 29.— Sup.: planissimus locus, Cic. Agr. 2, 35, 96. —
- B Subst.: plānum, i, n., level ground, a plain: aciem in planum deducit, Sall. J. 49, 6: per planum ire, Ov. A. A. 2, 243: cadere in plano, id. Tr. 3, 4, 17: in planum deferre aliquid, Sen. Tranq. 10, 6: castra in plano erant, Flor. 4, 12, 59: de plano, on level ground, Dig. 13, 6, 5; Aus. Grat. Act. 21: ad planiora, Vulg. Judic. 1, 34.—In partic., jurid. t. t.: e plano or de plano, on level ground, below, not on the bench, i. e. out of court, extrajudicially: aut e plano aut e quaesitoris tribunali, Suet. Tib. 33: custodiae non solum pro tribunali, sed et de plano audiri possunt, Dig. 48, 18, 18; ib. 37, 1, 3.—
- II Trop.
- A Lowly, inconsiderable, humble (post-Aug.): haec magnanimitas melius in tribunali, quam in plano conspicitur, shows better in one of high than of low station, Sen. Clem. 1, 5, 3: fortunam suam in planum deferre, id. Tranq. 10, 6: de plano, without difficulty, easily (poet.): hoc tibi de plano possum promittere, Lucr. 1, 411.—
- B Plain, clear, distinct, intelligible (class.): satin' haec sunt tibi plana et certa! Plaut. Pers. 2, 2, 1 (183): narrationes, Cic. Top. 26, 97: conjectatio, Plin. 2, 7, 5, § 22: pol planum id quidem est, it is plain, clear, evident, Plaut. Capt. 3, 4, 32 (564): planum facere, to make plain, clear, or intelligible, to set forth, Cic. Verr. 1, 18, 56; 2, 1, 10, § 27; 2, 1, 20, § 52; 2, 5, 64, § 165: planum facere multis testibus, id. ib. 1, 14, 40: planum facere atque probare, Lucr. 2, 932.—
- C Easy, free from danger: illam viam vitae, quam ante praecipitem et lubricam esse ducebat, huic planae et stabili praeponendam esse, Cic. Flac. 42, 105.—Hence, adv.: plānē, plainly, evenly; trop., simply, clearly, distinctly, intelligibly.
- 1 Lit. (class.): videre, Plaut. Trin. 4, 3, 64 (1071): scribere, id. As. 4, 1, 10 (755): scire, id. Truc. 2, 6, 9 (490): plane loqui, Plaut. Am. 2, 1, 30 (580): plane et dilucide loqui, Cic. de Or. 1, 32: plane et perspicue expedire aliquid, id. Fin. 3, 5, 19: plane et Latine loqui, to speak plainly, right out, without circumlocution, id. Phil. 7, 6, 17.—Comp.: quo pacto excludi potis est planius, quam, etc., Plaut. Truc. 2, 8, 5 (635): planius dicere (opp. dicere obscurius), Cic. de Or. 2, 80, 329: planius atque apertius dicere, id. Rosc. Com. 14, 43: quid, hoc planius egissem, si, etc., id. Verr. 2, 1, 10, § 27: ostendere, Plin. 18, 28, 68, § 273.—Sup.: apertissime planissimeque explicare, Cic. Verr. 2, 2, 64, § 156.—
- B Transf., wholly, entirely, completely, quite (class.), Plaut. Ep. 3, 4, 55 (491): perdidisti mulierem, id. Ps. 4, 7, 115 (1217): illam plane amo, id. Capt. 3, 4, 6 (538): carere sensu communi, Hor. S. 1, 3, 66: quod reliquos coheredes convenisti, plane bene, you have acted quite right, Cic. Att. 13, 6, 2: illud plane moleste tuli, quod, etc., id. Fam. 3, 10, 11: non plane par, Auct. Her. 4, 20, 28: ex rebus penitus perspectis, planeque cognitis, Cic. de Or. 1, 23, 108: propemodum, vel plane potius, id. Brut. 97, 332: explicari mihi tuum consilium plane volo, ut penitus intellegam, thoroughly, id. Att. 8, 12, 1: planissime perii, Plaut. Truc. 2, 6, 67 (548): plane perfecteque eruditus, Cic. Brut. 81, 282: plane atque omnino rem defuisse, id. ib. 59, 214: plane cum, particularly as, Inscr. Grut. 208; cf.: et plane quid rectum esset diutius cogitare malui, Cic. Att. 8, 12, 3.—
- 2 By all means, assuredly: eo acrius te rogo ut plane ad nos advoles, Cic. Att. 2, 24, 5 fin.—
- 3 In partic., in affirmative answers, certainly, to be sure, exactly so (anteclass.): ego et domi privatus sum et perii. Ge. Plane istuc est, Plaut. Truc. 2, 7, 57 (607); id. Ps. 4, 7, 73 (1175): De. Etiam argentum est ultro objectum, ut sit, qui vivat, dum aliud aliquid flagitii conficiat Ge. Planissume, Ter. Phorm. 769.—
- 4 Besides, but (late Lat.), Dig. 9, 2, 7; 32, 1, 52.
- a juggler, impostor, cheat (class.; cf. erro): ille planus improbissimus, Cic. Clu. 26, 72: fracto crure planum attollere, Hor. Ep. 1, 17, 59; Petr. 82.
planaque rimantur totas per rura salebras
adeo ut ‥ secundi nos venti ad terram usque per ~a maris tergora comitarentur
contigit ‥ nos ‥ devenisse in viam ~am et amplam
felicius est quippe per asperum iter ad regnum quam per amoenum ~umque ad supplicium duci
qui ~os habet pedes
[castores caudam ] ~am habent et levigatam
dicitur bucella panis quando rotunda et ~a fit et non torta
unde ~o gladio [v. l. ~o gladii ] percussus caput attonitum reportavit
quidam eum cum ~o ense cedebat inter scapulas
ut ~o pede illum portans pergat ad Jerusalem
superficies ~a est ab una linea ad aliam extensio
angulus ~us est duarum linearum alternus contactus quarum expansio supra superficiem applicatioque non recta
figura corporea rotunda cujus bases duo circuli ~i extremitatesque ejus spissitudini equales
diatetragramaton figura est ~a
erugat, ~um facit
ipse lima lorimarii ‥ sicut lima ‥ facit tuam animam ~am et claram [ME: ]he smeoðeð þi saule
faciem ‥ muliebriter ~am et omni pilositate carentem
capilli ~i ‥ significant hominem naturaliter timidum corde
homo est optime memorie bene compositus qui ‥ est ‥ capilli ~i mediocriter
Greci ‥ pro albo pipere accipiunt quoddam minutum ~um sine rugis quod invenitur in pipere nigro
sepultum, cum superposicione unius lapidis ~i marmorei sculpti cum epitaphio
vestimentum ‥ de ~o serico
Anschitel tenet xl acras inter ~am terram et pratum
silva minuta cum ~a terra
terras suas ~as ‥ reddat, rettentis in manu nostra castris eorum
concessimus ‥ de platia nostra ‥ partem illam quam incluserunt quodam fossato ‥ usque ad dunam fossati civitatis Eboraci ‥ quamdiu ~a terra se extendit
in ~o campo ‥ enbatellaverunt(v. 1
unam bonam sellam cum bonis lorennis ‥ ~am et deauratam
j cuppam deauratam et ~am ponderis v m. ‥ j cuppam albam et ~am
duas fiolas cum argento quarum una est deaurata et altera ~a est
liberate v marcas xviij d. pro una ~a cuppa deaurata
de uno cipho aureo ~o liberato domine Alienore
in mcc tegulis ~is
item j pelvis ~a de auricalco cum uno lavacro
sunt alii qui portant animalium capita ~a ut hic. et sic portat, portat namque de argento cum capite leonis ~o. et Gallice sic,il port d’argent un tet de lyon playn
crux ~a
S. Georgius ‥ portat unum scutum de argento cum quadam cruce ~a de rubeo ‥il port d’argent un croys playn de gowlez
de cruce ~a cordata ‥. crux cordata ‥ appellatur cordata quia fit de cordis
vitam ‥ Cudbercti et prius heroico metro et postmodum ~o sermone descripsi
~o sermone commendat nobis Dominus diem vocationis nostrae
illum ~um [gl.: ] modum loquendi ‥ flumini visumhumanum usquequaque in ima admittenti comparabasplane
edita ‥ ~o facilique stilo
cujus vox est mitis et ~a et gratta auditori significat hominem pacificum
in ~o dictamine(v.
jam facta pace cantemus licet, vel signata fuat [sic ] magisoratio ~a, nullus insectabitur
omnis nota vel est nota ~a vel nota plicata. nota ~a est figura representacionisvocis in alico modorum absque plicacione
de ipsa ~a musica, que immensurabilis ‥ dicitur
~a musica que immensurabilis dicitur
in ~a musica non attenditur talis mensura
iste regule tenentur in cantu ~o
quinta [pars ] de harmonia simplici, id est de ~o cantu
ad cantandum ~um cantum(v.
~um cantum
~o cantu
differentia est inter istos et discantatores qui dicuntur ~i cantatores, quoniam ~i discantatores, si tenor ascendit et ipsi ascendunt, si tenor descendit et ipsi descendunt
si forte quod pluribus tegebatur planum fieret
c milites et ducentos servientes equites et xxv balistarios equites pro ~a guerra facienda
~um est quod nomina inponuntur infantibus ‥ sub esse presenti
alia translacio ~ior habet sic
facta heretica dant ~iorem fidem de heresi quam scripta fallacia
in vestram ‥ intelligenciam volumus devenire ~a luce, quomodo ‥
juravit etiam quod ‥ infra proximum Pascha ~am restitutionem faceret ablatorum
plenam [v. l. planam ]
probi homines dicti loci jurabunt postmodum domino quod erunt ei boni, ~i, et legales sicut bono domino
ad subversionem ‥ ~i commercii(v.
si Anglicus non audeat eum probare per bellum, defendat se Francigena ~o juramento [(v. l. pleno juramento; AS: ]mid unforedan aðe
si quid bello vel lege sacramentali ~a [(v. l. plena ] vel frangenti vel etiam judiciali repetatur
ut qui ex parte patris erunt fracto juramento, qui ex materna cognatione erunt ~o [(v. l. plane ] se sacramento juraturos advertant
hac ‥ ratione et dakaicis horarum et ipsis horis et diebus et mensibus et annis ~is [v. l. residuis ] et annis collectis in prima linea prescriptis ‥
annos viz. ~os ab uno ad xxx vocantes
ratio inveniendi annum bissextilem ‥ per annos Arabum collectos, deinde per ~os in annos Alexandri eis adjunctos ‥
Bethleem ‥ in dorso sita est angusto ‥ circumdato ‥ muro per extrema ~i verticis instructo(
ad ~a descendere
mox adfuturo construens iter Deo / clivosa planis [emnxm, i. e. emnum ], confragosa ut lenibus / converterentur
tune vides pecoris raptus per plana Reontis?
~o gladii
hec [tigna etc. ] fabricantur securi, dolabra ‥ et celte et ~a [gl.: ]plane
item una pala de ferro precii iij s. j item ~a ferr’ precii d.
ij ~is v d.
j ~a vij d.
item duas lineas rectas ~um non continere
quadrilatera figura est in ~o quadrato que sub quatuor rectis lineis
ponatur quod B sit unum corpus sphericum et moveatur super aliquod ~um
corpus ‥ non potest figurari in ~o quia habet tres dimensiones
repletio malorum humorum qua solet infirmitas generari ostenditur per hec signa: ‥ timor de ~o
semivir, evigila de cubilibus ad virilia, de umbraculo ad ~a progredere
de umbra ad solem
iiij solina ‥ inter nemus et ~um
volo etiam, ut omnis homo habeat venationem suam in silvis et in ~is super sua [(AS: ]on wuda on felda ;: in nemore et in campo Quad.
volo ut omnis liberalis homo pro libito suo habeat venerem sive viridem in ~is suis super sua, sine chacea tamen(
in silvis et ~is et pasturis et molturis
rex avus domini regis nunc afforestavit omnes villas et hameletta subscripta cum boscis, vastis, et ~is earundem villarum et hamelettorum
in bosco et ~o, inter boscum et ~um
tam de ~is quam de †bochis(v. 1
libertates ‥ in bosco et ~o, in pratis et pascuis, in aquis(
concessi ‥ communiam suam liberam in ~is et boscis, in aquis ‥(
tenendo ‥ predicto Johanni ‥ de me ‥ quiete ‥ in boscis et ~is, in pratis et pascuis, in moris et mariscis
vestre discretionis epistolam epistole magistri Symonis responsivam, certe secundum ~um sui vehementiores ultricium objurgationum acrimonias preferentem
Salvatore melius disponente secundum occultum sui beneplaciti quam secundum ~um nostri desiderii
est sciscitatus episcopum, si quod de ~o interlocutus fuerat jurisjurandi religione firmaret
ut ‥ comes Symon a custodia Vasconie ‥ de ~o amoveretur
ad quod fideliter faciendum volo si necesse fuerit de ~o absque strepitu judiciali per quemcumque judicem ordinarium vel delegatum ‥ compelli
ubi lux habitet de plano cognoscit, / qui nivis thesauros profunde rimatur
summarie, de ~o, ac sine strepitu
summarie et de ~o, ordine juris pretermisso
hoc planetum, a ~o [i. e. ἀπὸ πλάνου ]
paradoxa, miracula, ~os
quidam leno plănus, locus est quem nomino plānus [(gl.: hic, ]place
de ~a(
cyphos ‥ reparant de murinis et ~is [gl.: ] et brucis de acere et tremulode plane
ciphus ejusdem de ~o, cum pede, castore, et circulo(
- 1. vlak, effen, glad [litus; mare; manus; gladius];
- 2. horizontaal (gelegen) [campus];
- 3. dun, plat [piscis platvis];
- 4. (geom.) plat, tweedimensionaal [angulus];
- 5. (metaf.) duidelijk, helder, eenvoudig [narratio]; ➤ -um facere duidelijk maken; — adv. plānē (a) duidelijk, helder, uitdrukkelijk, ronduit [dicere; scribere; explicare]; (b) helemaal, totaal, absoluut; ➤ plane bene facere zeer voortreffelijk handelen; (c) (kom.) (in antwoorden) stellig, zeker; ➤ plane istuc est.
平。光。扁。明。定者。Plani pisces 扁魚。 Planum facere 講明。De plano promittere 便許。易結約。E plano 自地上。
Suggest a Translation
See an image
De Plana emendacione, douze deniers ;... de Plana pergia, quatre deniers.Ibid. art. 5 :
De Plano placito, etc.
Planus clamor per sex denarios emendabitur,in Libert. villæ de Andeloto ann. 1269. tom. 8. earumd. Ordinat. pag. 126. art. 4. Vide supra in Clamor 2.
Maison plateappellatur, quæ nullis munitionibus septa est, in Lit. remiss. ann. 1424. ex Reg. 173. Chartoph. reg. ch. 12 :
Laquelle maison estsans forterresse et Plate maison sans deffense.
Dono... in ipso loco unam sclusam et piscationem per totam aquam Planam ;id est, stagnantem, ni fallor.
sine strepitu ac figura judicii, ac indagine, in Epistolis Clementis V. PP. et Joannis XXII. PP. apud Waddingum ann. 1308. 1317. 1320. 1328.
Statuit... inquisitores et auditores, ut prædicta de Plano sine strepitu judicii audirent et inquirerent.Testam. Jacobi Reg. Aragon. ann. 1272. tom. 9. Spicil. Acher. pag. 247 :
Omnia debita nostra... solvantur per dictos manumissores nostros de Plano et sine strepitu judiciario.Edictum Philippi Pulcri Reg. Franc. ann. 1302. tom. 1. Ordinat. pag. 357 :
Et ista mandabuntur executioni debite breviter et de Plano, sine strepitu judicii.Eadem habentur in Edicto Johannis Reg. Franc. ann. 1351. ibidem tom. 2. pag. 454. Quæ vernacule sic exprimuntur in Litteris ejusd. Reg. ann. 1361. ibidem tom. 3. pag. 521 :
Procedez sommierement et de Plainz, senz ordre de plait et de procés et senz figure de jugement, etc.Occurrit præterea apud Rymer. tom. 3. pag. 501. in Statutis Massil. lib. 1. cap. 34. § 4. et cap. 36.
Januam pro dicto concordio sunt reversi, ostendentes in pleno et magno consilio civitatis Januæ, qualiter Astenses de Plano compromiserunt in commune Mediolani.
Constituimus quod omnes draperii... ex debito juramenti teneantur servare quæ in hoc præsenti statuto continentur, scilicet pannos quando ipsos vendent extendere supra bancam non trahendo, sed extendendo de Plano.Vide Plane.
- PLAT-, even, level, flat, plane: litus, Cs.: planis (formis) circulus: spatia, H.: palma, flat, Iu.: carinae planiores, Cs.: unde aditus planior erat, L.: planissimus locus.—As substn., a plane, level, plain: Silva Incipit a plano, O.: aciem in planum deducit, S.: Collibus an plano ponere vitem, V.—Fig., plain, clear, distinct, intelligible: narrationes: hoc testibus ita vobis planum faciemus, ut, etc.— Easy, free from danger: via vitae.
- , πλάνος, a juggler, impostor, cheat: improbissimus, H.
-
…agis, nihil moliris, nihil cogitas quod ; non ; ego non modo audiam sed etiam videam planeque sentiam. recognosce mecum tandem noctem illam superiorem ; iam intelleges multo me vigilare acrius ad salutem quam te ad…
Cicero, in Catilinam
-
…ego confido impendere fatum aliquod et poenam iam diu improbitati, nequitiae, sceleri, libidini debitam aut instare iam plane aut certe appropinquare. quos si meus consulatus, quoniam sanare non potest, sustulerit, non breve nescio quod…
Cicero, in Catilinam
-
…reddito duxit se a Gadibus et triduum tempestate retentus ad Calpem K. Iun. traiecit sese m regnum Bogudis plane bene peculiatus. his rumoribus utrum Gadis referatur an Romam ad singulos enim. nuntios turpissime consilia mutat nondum scio…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…quod nos domi petimus, id a te in foro oppugnari et in tali miseria multorum perfugium misericordiae tolli dicam plane, Caesar, quod sentio. si in tanta tua fortuna lenitas tanta non esset, quam tu per te…
Cicero, pro Ligario
-
…accidit quam centuriam fabrum et procum, ut censoriae tabulae loquuntur, audeo dicere, non fabrorum aut procorum ; planeque duorum virorum iudicium aut trium virorum capitalium aut decem virorum stlitibus iudicandis dico numquam. Et quid dixit Accius video…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…fortasse quod non omnes probent. an tu, inquit, id laboras, si huic modo Bruto probaturus es Plane, inquam, Attice, disputationem hanc de oratore probando aut improbando multo malim tibi et Bruto placere, eloquentiam…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…, ad caedem confugerit, nudum in causa destitutum videtis, ut, qui armatus de possessione contendisset, inermis plane de sponsione certaret. ecquid igitur interest, Piso, inter haec interdicta ecquid interest utrum in hoc sit additum…
Cicero, Pro Caecina
-
…gratia Centuripinum poposcisset eamque ab iis pecuniam abstulisset, non, opinor, esset dubium quin eum, cum id planum fieret, condemnari necesse esset. quid si eundem populum HS cc milia poposcit eaque coegit atque abstulit, num…
Cicero, in Verrem
-
…id quod attulerunt ad spem infirmant, ut facile appareat te et consolationi servire et veritati. itaque te rogo plane ut ad me quae scies ut erunt, quae putabis ita scribas. data xii Kal. Scr. Thessalommicac…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…illud genus tertium deductionis erat eius modi, quasi non modo liceret sed etiam oporteret, nec solum oporteret sed plane necesse esset. scribae nomine de tota pecunia binae quinquagesimae detrahebantur. quis tibi hoc concessit, quae lex ,…
Cicero, in Verrem