ponderosus
ponderosus, weighty, full of meaning
pondĕrōsus, a, um, adj. [pondus], of great weight, weighty, heavy, ponderous.
- I Lit.: compedes, Plaut. Capt. 3, 5, 64 (722): frumentum, Varr. R. R. 1, 52 fin.: verbera, Val. Max. 1, 8 fin.—Comp.: lana ponderosior, Varr. R. R. 2, 11; Plin. 21, 17, 67, § 107.—Sup.: ponderosissimi lapides, Plin. 36, 19, 30, § 138.—
- II Trop.: ponderosa epistola, weighty, significant, Cic. Att. 2, 11, 1: vox, weighty, imposing, Val. Max. 6, 4, 1 ext.
ponderōsus, a, um (pondus), I) gewichtvoll, gewichtig, schwer, a) eig.: α) v. Lebl.: frumentum, Varro.: verbera, Val. Max. – ex sudore eius lana fit ponderosior, Varro.: ponderosissimi lapides, Plin. – β) von Pers.: ingentium herniarum magnitudine ponderosi (beschwert), Arnob. 7, 34 extr. – b) übtr.: epistula, inhaltschwer, Cic. ad Att. 2, 11, 1: vox, gewichtvolle, Val. Max.: cuius (actus) ponderosissima vis in fortitudine consistit, Val. Max. – II) prägn. = herniosus, mit einem Bruche behaftet, Itala Levit. 21, 2.
astu tamen ne rari germinis seminaria ~is pedibus incaute calcantes deprimant
[n ]ec caro carnem emendat dixit qui caccabum plenum ~um coxit
vinculis ferreis plus quam satis ~is ‥ constrictus
corpulentus ‥ rex ‥ contristatus est. ‥ dux ~um regem parvipendens
[saxa ] ~a subsistunt et ad centrum tendunt
mali graves sunt et ~i
libellum sacris auctoritatibus ~um
calculosi, ~i, ulcerosi
naturalis ~i motus ad centrum est
ecclesiam mire pulchritudinis et ~i operis
quanta sit caritas Dei quam longeva quam sublimis ‥ quam pretiosa, quam ~a, quam solida
fere semper quasi verberantur ei tempora, frons semper ~a, sed maxime inclinato
quia jam ex infirmitate ~us erat, credens per sudorem levamen aliquod habere, rogavit Dominum ut ei sudorem immitteret
gravitas etatis et debilitas corporis ‥ reddiderunt me ~um atque inhabilem ad eundum
quod ‥ peccatum ~um sit et grave, ostendit psalmista []. magna ‥ molestia est homini quando honeratur pondere quod portare non potest Psalm. xxxvii 5
ex exaccione ~a mille librarum domino pape pro principe nostro ‥ solvendarum simus importabiliter onerati
si ‥ peniteri coram unica persona sit ~um, foret cum paribus magis ~um penitere publice
penas, afflicciones, flagellaciones, ejecciones a populo, similiter mortem ~am
si fuerit herniosus vel ~us vel etiam sine culpa sua habeat virilia exsecta ‥ potest fieri regularis
~i dicuntur [in ] inguine rupti
pondĕrōsus, (14) a, um (pondus), pesant, lourd : Pl. Capt. 722 ; Varro R. 1, 52, 2 || [fig.] ponderosa epistula Cic. Att. 2, 11, 1, une longue lettre (très chargée) || grave : ponderosa vox Val. Max. 6, 4, 1, mot profond || -sior Plin. 21, 107 ; -issimus Plin. 36, 138.
- 1. (pre- en postklass.) zwaar;
- 2. (metaf.) gewichtig, belangrijk [epistula].
Assiduus, i. dives, Ponderosus in pecunia.
Quidam ab informi pondere genitalium salvus effectus est.Gregorius Magnus de Cura Pastorali
Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia descendit, quæ profecto cum molestia dedecoris intumescunt.Hernia igitur
pondusdicitur in Querulo, ubi
Nestoris pondus, idem est quod
Nestoris hernia: sic autem appellatur propter rupturam
ponderefactam, cum intestina rupta tunica descendunt in vesicam. Arnobius lib. 7 :
Ingentium herniarum magnitudine Ponderosi.Et Moses Levit. cap. 21. ubi describit quales deceat esse ministros Dei :
Nec accedet ad ministerium Dei, si fuerit Ponderosus.Ita enim vetus versio. Lex Longob. lib. 1. tit. 8. § 31.
Si quis aldium aut aldiam.... battiderit, et per ipsam battituram Ponderosi facti sunt, etc.Tit. 16. § 4.
Si quis furore accepto battiderit hominem liberum, aut mulierem ingenuam,... et per ipsas feritas Ponderosi, aut Ponderosæ effecti fuerint, etc.
Factum ponderosum, permagnum negotium, res magni ponderis et momenti,
Affaire importante. Charta infeodationis Mariæ Comit. Provinc. ann. 1394. in Camera Comput. Aquensi Regest.
Armorumfol. 70 :
Et propter subitum recessum nostrum statim in Franciam pro factis dilecti nostri Regis Siciliæ Ponderosis Domino comitante, etc.
ponderōsus
adj.
- pondus, weighty, full of meaning: epistula.