regressus
regressus, a going back, return, regress
regressus , ūs, m.: a going back; (fig.), turn, change, retrieve, 11.413. (regredior)
rĕgressus, a, um, Part., from regredior.
rĕgressus, ūs, m. [regredior], a going back, return, regress (class.).
- I Lit.: nihil errat, quod in omni aeternitate conservat progressus et regressus reliquosque motus constantes et ratos, Cic. N. D. 2, 20, 51: regressus non dabat ille viro, Ov. A. A. 2, 32; Ap. Met. 9, 39, 6. —Poet.: funditus occidimus neque habet Fortuna regressum, Verg. A. 11, 413; Stat. S. 3, 3, 157.—
- B In milit. lang., a retreat: regressus inde in tutum non esset, Liv. 38, 4 fin.; Tac. A. 1, 51; Front. Strat. 1, 3, 10; 2, 5, 40; 3, 11, 3.—
- II Trop., a return, retreat, regress: neque locus poenitendi aut regressūs ab irā relictus esset, Liv. 24, 26 fin.: est privatis cogitationibus regressus, Tac. H. 2, 74; cf.: nullo ad poenitendum regressu, id. A. 4, 11: consul regressum animoso ejus dicto obtulit, Val. Max. 6, 2, 1.—
- B In jurid. lang., a remedy, reserve, resource: nullum adversus venditorem habetis regressum, Dig. 21, 2, 34.—
- 2 Transf., in gen.: ut contra judiciorum varietates superesset artificis regressus ad veniam, Plin. H. N. praef. § 26; Tac. A. 12, 10 fin.
regressus, ūs, m. (regredior), die Rückkehr, Rückkunft, der Rückgang, I) eig.: a) übh., Cic. u.a.: dare alci regressum, die Rückkehr gestatten, Ov.: Plur., conservare progressus et regressus (v. den Planeten), Cic. de nat. deor. 2, 51. – b) als milit. t. t., der Rückzug, Liv. u.a. – II) übtr., a) übh., die Rückkehr, der Rücktritt, ab ira, Liv.: nullo ad paenitendum regressu, Tac.: ulteriora nos vi suā rapiunt nec regressum relinquunt, gestatten keinen Rücktritt, Sen.: regressum obtulit animoso eius dicto, gab Gelegenheit, seine trotzigen Worte zurückzunehmen, ließ eine Hintertür offen für seine tr. W., Val. Max. – b) insbes., der Rückhalt, die Zuflucht, ad veniam, Plin.: ad principem, Tac. – als jurist. t. t., der Ersatzanspruch, Regreß, regressum habere in od. adversus alqm, ICt.
post ~um filiorum Israel de captivitate
ovis errabunde ~um
eum rex Francie regaliter exhibuit usque ad ~um ejus in Angliam
clericus ‥ diabolum illum super revelanda causa flexionis duorum genuum sacerdoti in progressu suo et unius genuum in ~u adjuravit
si dum extra monasteria ‥ constiterint ‥ pecunias aliquas eos recipere forte contigerit, in eorum ~u ad monasteria ‥ dictas pecunias traderent bursariis(
hoc [sic ] progressus,a goynge forthe . hic ~us,a tornyng agayne
eodem die, post mundi victoriam, post inferni ~um, ascendere memoratur ad coelos
sciendum quod bene liceat dicto W. appruare sibi et suis infra dictas divisas, ita tamen quod iidem abbas et conventus ‥ habeant liberum et largum ingressum et ~um
dum relatori, si ‥ secundum dictores suos mentiatur, difficilis sit ~us ad veniam
dum ‥ a natura carnis ad spiritualem tendit, ‥ commotionibus carnis contra irruentibus reducitur ad ~um in vitia
inter privationem et habitum est ordo irregressibilis ‥. ergo si lux et tenebre privative opponuntur, a tenebris in lucem non potest fieri ~us
manerium ‥ concessi ‥ ita quod neque ego neque heredes mei ~um habeamus vel calumpniam aliquam versus aliquos de prefato manerio(
si in solutione statute pensionis mulieres vel fratres cessaverint, habebunt monachi de W. ~um ad rem suam, ecclesiam viz. S. Albani
in eventum ~us, ingressus, seu accessus in et ad archidiaconatum ecclesie ‥ S. Andree principalem
reversioni sive pacto de retrovendendo affinis est ~us; sed in hoc differunt, quod reversio sit pactum inter venditorem et emptorem, ~us inter vasallum vendentem et dominum superiorem
jus reversionis in assignatum transierit, isque redemerit, et ex ~u fuerit sasitus, feudum ‥ novum dicetur, et naturam conquestus habebit
apud Anglos nulla est reversionum mentio, nulla ~us; ejus enim loco utuntur pacto de mortuo vadio, quod illi morgagium a Gallica voce vocant
littere ~us a W. episcopo Aberdonensi superiore terrarum de P., A., et K., facte Alexandro O. de eodem quod non obstante alienatione per ipsum Alexandrum de dictis terris ‥ sine consensu episcopi facta ‥ Johanni O. ‥ idem Alexander eisdem gaudeat omnibus temporibus affuturis
canant versum ‘Unus autem’, stantes inter chorum et reliquias. quo finito cum ~u, intrent aecclesiam
egressa ‥ de corpore anima ‥ cantor incipiat responsorium ‘Subvenite sancti Dei’. quo cum versu et ~u expleto, subjungat sacerdos ‘Proficiscere anima Christiana’
tertium privilegium [S. Laurentii ] est in ~ibus antiphonarum
1 rĕgressus, a, um, part. de regredior.
2 rĕgressŭs, (12) ūs, m. , ¶ 1 marche rétrograde, retour : Cic. Nat. 2, 51 ; Liv. 38, 4, 10 ; Tac. Ann. 1, 51 ¶ 2 [fig.] a) faculté, moyen de revenir : Liv. 24, 26, 15 ; Tac. H. 2, 74, etc. ; b) recours (ad aliquem, à qqn) : Tac. Ann. 12, 10 ; c) [droit] recours (adversus aliquem, contre qqn) : Dig. 21, 2, 34.
- 1. terugkeer; ➤ alci regressum dare de terugkeer toestaan; fortuna regressum non habet komt niet terug;
- 2. (milit.) terugtocht [per saltūs];
- 3. (metaf.) terugkeer, het afzien van, inkeer (van: abl.) [ab ira];
- 4. (postklass.) toevlucht, beroep, aanspraak [ad principem].
Curtem de Brocarez donamus S. Severo cum exitibus et Regressibus, sicut nos tenemus et possidemus.Alia vetus Charta apud eumdem Stephanot. tom. 1. Antiquit. Occitan. pag. 329 :
Cum mansis, campis, in curtis, hortis, cum exeis et Regressibus, cum ecclesia S. Hylarii constructa, etc.Similia passim occurrunt in veteribus Instrumentis, ubi
Regressusidem sonat quod
redditus, proventus, ut satis patet ex Charta ann. 1153. in Probat. novæ Hist. Occitan. tom. 2. col. 544 :
Ego Raymundus Trencavelli Biterrensis Vicecomes dono tibi Rogerio de S. Benedicto, ac tuæ posteritati, meum castellum quod vocatur Eisalabra, videlicet cinctum superiorem cum suis exitibus atque Redditibus,seu
Regressibus, ut in aliis hujusce formulæ locis legitur. Vide Regressium et Exius.
de Foytom. 1. Notit. diplom. pag. 179. qui ibidem minus attente scribit vocis hujus explicationem deesse in Glossario Cangii.
exitus et introitus. Charta ann. 744. apud Hergott. Geneal. Diplom. Gent. Habsb. Cod. Prob. num. 1 :
Hæc loca supernominata conservis et ancillis peculiaribus cum domibus.... campis, pratis, silvis, aquis, aquarumque decursibus, mobilibus adque immobilibus, cultis et incultis, viis discendentis adque Regredientis, cum omnia adjacentia, etc.
Recursum habere, pro Sponsorem appellare. Ulpianus leg. Sed et si. § Item si res Dig. tit. 3. de hæredit. petit. :
Nisi emptores Regressum ad bonæ fidei possessorem habent.Et tit. 2. de Evictionibus leg. 1 :
Sive tota res evincatur, sive pars, habet Regressum emptor ad venditorem.Charta venditionis ann. 1161. inter Instrum. novæ Gall. Christ. tom. 6. col. 194 :
Præterea donamus inde vobis et vestris Regressum...... super omnes resnostras mobiles et immobiles, ubicumque sit, et totum hoc ita tenebo et observabo, sicut præscriptum est, ego Raimundus Petri de Agantico : sic me Deus adjuvet, etc.
Manerium etiam totum de Wulgariscote cum omnibus pertinentiis suis dedi et concessi domino meo Regi... ita quod neque ego neque hæredes mei Regressum habeamus vel calumpniam aliquam versus aliquos de præfato manerio.Defensiones Roberti Delphini contra Guillemum Comtoris apud Baluzium tom. 2. Hist. Arvern. pag. 283 :
Cum ergo omnibus bonis et actionibus communibus, quoquo modo et ex quacumque causa essent communes, renuntiavit ; sequitur ergo quod huic fideicommisso et actioni pro eo competenti de bonis prædictis non habet Regressum ; quia remittentibus actiones suas non datur Regressus ad eas.Bleynianus Institut. pag. 450 :
Instrumentapro rerum amissarum recuperatione sunt,
Regressus, quando deficiente eo, qui acceperat, aut in casu permutationis evictione subsecuta, res ad dantem revertetur. In re beneficiali maximo in usu est vox
Regressus, Practicis nostris
ResponsoriumCircumdederunt
cum versu et Regressu, sine Gloria. Ordinar. MS. Rotomag. :
Cantore incipiente responsoriumSicut ovis ad occisionem,
cum versu et Regressu. Infra :
Cantor incipiat,Maria Magdalene,
cum versu et Regressu. Rursum :
Tres de majori sede cantent versum in pulpitum,Veni, Sancte Spiritus.
Et dum cantabunt, chorus flectat genua. Regressus, Et repleti,
etc. Passim ibi occurrit.
regressus ūs, m
- re-+GRAD-, a going back, return, regress: conservare progressūs et regressūs constantes: regressūs dare viro, O.: Funditus occidimus neque habet Fortuna regressum, V.—A retreat: in tuto, L.—Fig., a return, retreat, regress: neque locus regressūs ab irā relictus esset, L.