regula
regula, a straight stick, bar, staff
- I Lit.: atque si id crederemus, non egeremus perpendiculis, non normis, non regulis, Cic. Fragm. ap. Non. 163, 2; cf. (with linea): perpendiculum, and norma, Vitr. 7, 3: materiam ad regulam et libellam exigere, Plin. 36, 25, 63, § 188; Col. 3, 13, 11 sq.: hoc cum regulā exploraveris aequale, Pall. 1, 9, 2.—
- B Transf.
- 1 A straight staff; in gen., a stick, lath, bar (of wood or iron): quadratas regulas, quattuor patentes digitos, defigunt, Caes. B. C. 2, 10; Front. Strat. 3, 13, 6; Col. 6, 19, 3; 6, 26, 2; 12, 50, 10; Plin. 15, 1, 2, § 5; Cels. 8, 10; Vitr. 5, 10; Stat. Th. 6, 594: aurea, an ingot of gold, Vulg. Josue, 7, 21.—
- 2 A measuringrod: in regulā, in pondere, Vulg. Lev. 19, 35.—
- 3 In mechanics.
- a Plur., the two cheeks on each side of the channel in which the dart of the catapult lay; also called bucculae, Vitr. 10, 12.—
- b The shank of a triglyph, Vitr. 4, 3.—
- c The disks of an oilpress: quod si regulis olea prematur, et praelum et suculam et regulas dominum parare oportere, Dig. 19, 2, 19, § 2.—
- II Trop., a rule, pattern, model, example (cf.: formula, praescriptio): fontem omnium bonorum in corpore esse: hanc normam, hanc regulam, hanc praescriptionem esse naturae, Cic. Ac. 2 (Luc.), 46, 140: regula, ad quam eorum dirigantur orationes, qui, etc., id. Opt. Gen. 7 fin.; id. Fin. 1, 19, 63: regula, quā vera et falsa judicarentur, id. Brut. 41, 152: nos studia nostra nostrae naturae regulā metiamur, id. Off. 1, 31, 110: (lex est) juris atque injuriae regula, id. Leg. 1, 6, 19: regula totius philosophiae, id. Ac. 2 (Luc.), 9, 29; cf. id. N. D. 1, 16, 43: pravissima consuetudinis regula, id. Brut. 74, 258: mediocritatis regula, id. Off. 2, 17, 59: omnium una regula est, id. ib. 3, 31, 81: emendate loquendi regula, Quint. 1, 5, 1; so, loquendi, id. 1, 7, 1: sermonis, id. 1, 6, 44: morum, Mart. 11, 2, 3 et saep.: ad legem ac regulam compositum esse, Quint. 12, 10, 50; cf.: locuti sunt ad hanc regulam, id. 9, 4, 4: habeo regulam, ut talia visa vera judicem, Cic. Ac. 2 (Luc.), 18, 58: assit Regula, peccatis quae poenas irroget aequas, Hor. S. 1, 3, 118: secundam regulam nostram, Vulg. 2 Cor. 10, 15; cf. id. ib. v. 13, 16; id. Phil. 3, 16.—In plur. (only late Lat.), Gai. Inst. 3, § 142; Cod. Just. 1, 17, 2, § 10; Arn. 1, n. 59: regulae credendi, Aug. Doctr. Chr. 4, 9 init.
videamus ‥ utensilia quae ‥ ad cedendum lapides et ad aptandum collocandumque sunt necessaria. indigent etenim quampluribus, plumbo viz. cum appendiculo, ~a, livello
amussis dicitur ~a per quam examinatur an †rectus [l. rectum ] opus surgat
scriptor ‥ plumbum habeat et linulam [gl.: ], sive ~am [reulur gl.: idem ], quibus linietur pagina
[(] ~is [ to Dame Joan le Vyntenere for an empty cask for making rules ] scuyris [ and ] for the masons
sicut ‥ latomus lapidem cedens et complanans duo semper habet in prompto, viz. ~am et martellum, et ‥ cum ~a dirigit et examinat planiciem, ita bonus judex ‥ duo debet habere ‥, malleum ad corrigendum delicta, et regulam legis et justicie, ne fiat excessus in vindicta
hec ~a,a mason rewlle
centena ‥ metrorum genera pedestri ~a discernere
[(carmen ] dactilico ‥ exametro ac pedestri ‥ ~a enucleate trutinatum
dictus inde pes, quod hoc quasi pedali ~a ad versum utimur mensurandum(
de legibus eternis caritatis sue ~as sumit atque mensuras
presternit natura viam quam dirigit artis / regula, si fidus sit comes usus ei
~am legis et justicie
sit ~a seu baculus libre AB, et CD sit appendiculum, tunc centrum revolutionis a quo exit appendiculum erit D
albidahalj, ~a que movet super dorsum astrolabii in cujus summitate sunt tabule due
prima ~a vocatur illa lamina gracilis et oblonga que circa paxillum basis molariter circumfertur
secunda ~a et secunda tibia moventur super primam coxam circa paxillum
tercia ~a et tercia tibia sunt que super secundam coxam moventur motu molaris
bari Grece grave ‥ Latine, unde hec baria [v. l. bacaria; ed. Mai: bararia ] ‥ i. ~a gravis et a dextera usque ad sinistram protensa
acobrices, ~e [? l. tegule ] que transverse asseribus imponuntur
in stipend’ iij hominum findencium iij quercus in parco de Crydelyng’ pro reparacione ~arum ibidem et erigencium xxix tam de novo maeremio quam de antiquo maeremio earundem ~arum
pausatio talis multiplex est. una est secundum longitudinem a ~a in ~am, vel habet longitudinem spatii inter duas lineas
nota, quod organiste utuntur in libris suis quinque ~is, sed in tenoribus discantuum quatuor tantum
pausa longe perfecte occupat tria spacia et tangit quatuor lineas, id est ~as
nulli licuit ‥ fossatum facere in planam terram nisi tale quod de fundo potuisset terram jactare superius sine scabello, et ibi non licuit facere palicium nisi in una ~a et illud sine propugnaculis et alatoriis
pagina regularum
paginam regularem
~a scripcionis ‥. ~a locucionis ‥. ~a construccionis ‥techeþ Englyse of ȝour wordez of Frensh, & in swhych manere þe fyrste rule techeþ to wryte, þe seconde to rede, þe þryde to understand
linia scripcionis. ~a locucionis. ~a construccionis
desuper emissi tenuerunt equora venti, / est ita navalis regula ceca magis
in sede arbitraturi sedentes, sed raro recti judicii ~am quaerentes
ut placeat sponso suo ‥ ad speculi sui ~am sponsa die noctuque inservit
in ea perfectionis norma sive in ea perfectionis ~a que habet populos
princeps Wallorum Lewlinus, regula morum(
post mortem regis Henrici, regula legis / obstupuit tota(
hec est ‥ spes et ~a pauperum firmissima, quod si bene servierint Deo, hec omnia adjicientur eis
Cristus, ~a nostra, sponte ivit ad passionem
prioritas ‥ ~e ad regulatum
prudencia ponitur principium activum propter actum alium, qui est ‘accio’, ad quam suus proprius extenditur ut ~a ad regulatum, sicut proprius actus artis extenditur ad actum alium, qui est ‘faccio’
omnis ecclesiastica ~a sive disciplina ab eadem provincia funditus abolita est(
quod Deo ‥ fuerit oblatum, intactum debet persistere sub ~a episcopi constitutum(
de me quid dicam ‥ qui sub ~a alterius vixero nihil habens lucri
et eis econtra qui negaverint districta Dei ~a resistat
his [(monasteriis ] ‥ bene compositis, et ‥ de animarum ~is rite compositis
diversa confusaque degestio ~arum illarum ‥ inventa est apud diversos
sis mihi consiliarius ‥ inquirendis et investigandis ~is ecclesiasticis judiciorum Dei
canonum, ~arum
dummodo fidei ~as et scripturarum limites non excedat
vobis ‥ qui patrum vestrorum exemplis eorumque ~is ‥ vestros ‥ affectus cohiberi sustinetis
miurus vel spicodis ad unam significationis ~am pertinere noscuntur
has ‥ distinctas colorum varietates ‥ pro ‥ amplificandis pudicitiae meritis assumptas per allegoriae ~am [gl.: i. normam, ] rimaminirihtinc , ~a dicta quod recto ducit, nec aliquando aliorsum trahit, ~a dicta quod sit recta quasi rectula et impedimentum non habeat
hac verecundie ~a usus est ‥ Paulus, cum de suis locuturus excessibus
~e compoti: de termino computacionis, ~a prima ‥; de quibus computandum est et arreragiis, ~a secunda ‥
secundum decennem novennemque Anatolii computatum, aut potius juxta Sulpicii Severi ~am, qui lxxxiiij annorum cursum descripsit
in sacrosancta paschali solemnitate cccxviij patrum ~am non sectantur
~a tenet ecclesiasticae observationis ‥ ut Paschae dies ab xj kal. Apriles usque in vij kal. Maias inquiratur
catholicam temporis paschalis ~am observans
~a inveniendi etatem lune
quod sacerdotes vestri in catholicae fidei ~a secundum scripturae praecepta minime concordent
hi ‥ paternae traditionis ~am [gl.: i. normam ] ‥ servasse scribuntur
adeo ut nemo ‥ vel in aecclesiastica vel in monasteriali ~a doctior illo posset inveniri
quod oporteret eos qui uni Deo servirent unam vivendi ~am tenere
bene ‥ tua sancta fraternitas juxta ecclesiasticam ~am eos dampnavit(
hereticis ‥ ab orthodoxe fidei ~a ‥ aberrantibus
Augustinus episcopus, in monasterii ~a edoctus(
etiamsi aliquis actualem rigidae conversationis ~am sub disciplina coenubii solerter exerceat
si contra ~am est aliis scribere, utique contra ~am est et aliorum legere
ut abbatum ‥ electio ‥ sanctae ~ae [AS: ] documentoregules
monachus ‥ ubi intrat monasterium pro tenenda ~a, relinquit ea que sunt secularia(
canonici regulares, qui licet a geminata ~a nomen portent eximium, Augustini tamen regule notabilem neglexere versiculum
quam [sc. regularem vitam ] usque hodie cum ~a Benedicti observamus
monachorum qui ‥ habeant potestatem secundum ~am sancti Benedicti ‥ eligere idoneos abbates(
secundum ‥ beati Benedicti ~am ‥ abbatem eligere
monialibus ~am beati Benedicti, clericis vero regulam sancti Augustini tenendam
ut ‥ communiter viverent secundum ~am beati Benedicti
erant iiij canonici sub ~a sancti Augustini ibi Deo servientes
secundum ~am sancti Augustini
canonici regulares ‥ Augustini ‥ ~e notabilem neglexere versiculum
[ordo ] Brigittinorum, qui sancti Augustini profitentur ~am, que, cum aliis adjectis ceremoniis, vocatur ab eis regula Salvatoris
confirmata fuit ~a Fratrum Minorum
postquam me ~e beati Francisci subjeci
in bulla confirmationis ~e Fratrum Minorum
Albertus patriarcha fecit ~am fratribus qui stragulati, radiati, et birrati vocabantur(
quod ordinis divini, quod ~e clericalis, quod discipline canonice didicerat, ‥ primus exercet
verba quae naturae ~is produci majorum auctoritas decrevit
servante ‥ luna semper ~am societatis ad mare
similia [exempla ] que etiam absque ulla ~a ‥ eodem modo pronuntiant, ut ‘theatrum’, ‘feretrum’ ‥
Cerberus ‥ januam Orci custodit quia eloquentia oris instrumentum et claudit et aperit. Hercules hunc vinctum extrahit dum in preceptionibus et ~is ceteris comprehendit
oportet concedere quod veritates infallibiles videntur in ~is eternis
juxta illam humilitatis ~am: ‘quanto magnus es, humilia te in omnibus’
ut ‥ tanto ‥ eloquii divini ‥ sensus facilius legendo intelligas, quanto illius rationis, qua contexitur, diversissimas ~as plenius ante didiceris
si quid ‥ contra ~am grammaticae artis insertum invenietis(
cum sequatur ~am pronominum in -ius desinentium
etsi minus grammatice dicatur ‘confundetur eum’ [= ], ‥ absit ‥, ut ait beatus Gregorius, ut verba sacri oraculi subjaceant ~is DonatiMarc. viii 38
quod ‥ legat suis scolaribus dumtaxat ‥ libros ~as et naturam gramaticales ‥ pertractantes
si ‥ haec mediocria metricae definitionis ~is minime caruerint
alioquin dactilici exametri ~ae legitima aequitatis lance carentes lubricis sillabarum gressibus vacillarent
~a Anselmi ‥: ‘necesse est ut sit quidquid omnino melius est ipsum quam non ipsum’; ‥ nihil aliud est ~a sua nisi quod ‘Deus est Deus’
quod ‥ iste sint vere patet per eamdem ~am: quidquid negatur universaliter etc.
tales ~e ‘quicquid predicatur de definito predicatur de definicione et econverso’ ‥ et hujusmodi
nunc ‥ oportet ut ad ~am supra datam animum convertas, et dividas radices per medium
fidiculam ‥ concordi modulationis armonia resonantem vij constare fidibus rithmica musicorum ~a declarat
alia ~a, quod numquam ponatur simplex ‥ ubi potest poni ligata
~a est quedam apud tales: nil debemus disjungere, quod jungere possumus
precedentes ~e tangentes de equalitate et inequalitate semibrevium
tenet ~a veluti de modo perfecto, sed de modo imperfecto nequaquam
juris quoque ~am esse novistis quia ‘ratiabitio mandato comparatur’ [cf. ]Digest 50. 17. 152
breve ‥ sit formatum ad similitudinem ~e juris, ‥ sicut ~a juris rem que est breviter enarrat
principia ‥ sunt quedam universalia que in legibus Anglie docti ‥ et mathematici maximas vocant, retorici paradoxas, et civilisti ~as juris denominant
maxime ‥ a ~is differunt pro tanto, quia ~e exemplis utuntur, maxime vero nudo modo sine exemplis intelliguntur, noticiam ~is exhibentes
~e Roberti de Haudlo
tractatus de ~a artis grammatice
formulas ad pirrichium pedem pertinentes ‥ et ‥ ex principalibus orationum partibus, id est nominis et verbi ~a, congestas
da ~as verborum! sanctifico, aedifico, vivifico ‥
haud frustra cum ‥ redemptore nostro felix vocabuli privilegium participavit [Benedictus ], de quo ‥ cecinerunt, ‘bene dictus qui venit in nomine Domini.’ cujus rei ~am [gl.: i. rectitudinem ] nostra quoque mediocritas ‥ concelebrat
reverendissimo domino suo ‥ regi ‥ R. et D. de P. ‥ sui burgenses de ~a fidelissimi
majori, juratis, et communitati de ~a
consuluerunt nobis ‥ intrare villam ~e
de pace ‥ ~e et aliorum de Wasconia
prior de ~a, de ecclesia sua tempore gwerre prostrata
hominis regis Burdegale et de ~a
pro uno cent’ pirorum de ~a
pro piris de ‥ Sancta ~a
norma, ~a
preti[i ] enormis, praeter ~am
recula, ordinatio
~a,sydung
hec ducissa,a duches ; hec ~a, idem
- 1. lat, staaf, balk;
- 2. liniaal;
- 3. (metaf.) richtlijn, norm, regel; ➤ lex est iuris atque iniuriae ~; ~ ad quam omnia iudicia rerum dirigentur.
Ut nullam Regulam, nullumque censum, neque aliam conditionem in eodem Monasterio S. Severini aliquando haberet.Infra :
Sine omni censu vel Regula, omnique conditione, etc.
Necrologio. Hinc in Regula inscribi, idem valet ac in Necrologio, quod in omnibus fere Monasteriis, maxime Benedictini Ordinis, idem Codex et Martyrologium, et Regulam, et Necrologium contineret, et ex iis quotidie in Capitulo aliquid Monachis prælegeretur : ex Martyrologio, ut oratio sancti diceretur : ex Regula, ut memoriæ mandaretur, ex Necrologio vero, ut pro defunctis hac die tum Monachis, tum aliis in societatem beneficiorum adscitis oraretur : defunctorum enim et benefactorum nomina referebantur in eum codicem, ut pro iis obituum diebus preces ab omnibus funderentur. Capitulare Aquisgranense ann. 817. cap. 69 :
Ut ad Capitulum primitus Martyrologium legatur, et dicatur versus, deinde Regula, aut Homilia quælibet legatur.Hinc
Annotatio nominum in Regula, in Charta ann. 1177. apud Buzelinum lib. 2. Gallo-Fl. cap. 23. Bernardus Mon. in Consuet. Cluniac. MSS. cap. 76. § 41 :
Et sic pro omnibus fit unum officium cum generali Missa, et cæteris, quæ fieri solent pro nostris, excepta præbenda, et brevium transmissione, ac Regulæ annotatione.Martyrol. Corbeiense :
Deinde tricenarius cum septenario, et ab uno quoque Sacerdote Missa pro eo dicitur, et ab aliis 30. Psalmi. In Regula ponitur.Alibi :
Habeant officium, et septenarium, et tricenarium, et annotationem in Regula.Historia de Fratribus Conscriptis tom. 2. Alamann. Goldasti, de anniversario :
Hoc quoque in nostra Regula placuit nobis conscribi, ut nunquam vel oblivio vel negligentia valeat prætermitti.Cardinalis Bona lib. 2. Rerum Liturgic. cap. 14. num. 2. ait, in Monasteriis viguisse hunc morem, et in plerisque adhuc manere, ut mitterent sibi invicem fratrum, amicorum, et benefactorum defunctorum nomina, ut diptychis inscriberentur : postquam vero diptychorum usus desiit, in libro, quem Necrologium vocabant, ea descripta, et quotidie post lectionem Martyrologii ex ipso codice eorum nomina lecta, qui ipsa die obierant, et pro ipsis Psalmum
De profundiscum oratione competenti decantari solitum, sicut hodie fit in plerisque Monasteriis. Cujus quidem consuetudinis exempla varia suggerit Bonifacius Moguntin. Epist. 24. 62. 84. 95. 106. Vide Chronicon Andrense pag. 487. et Haëftenum lib. 8. Disquis. Monast. tract. 1. Disq. 6. § 3.
Riule, eadem notione, in Inventar. MS. eccl. Camer. ann. 1371 :
Item un livre contenant le Riule, que les enfants lisent en Quaresme. Ruile,regula, in Chron. S. Dion. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 194. Hinc
Canon pœnitentialis, in Capitulis Aithonis Episcopi Basileensis cap. 6. Leo IV. PP. in Epist. ad Episcopos Britanniæ cap. 4 :
Qui divinationes expetunt, et morem gentilium subsequuntur,... sub Regula quinquennii jaceant, i.quinque annorum pœnitentiæ.
Mathias civitatis Nanneticæ Comes, etc. Letburgis abbatissa monasterii S. Mariæ Andecavæ civitatis nos rogavit, ut in urbe Nannetica locus sibi daretur, ubi monacharum Regulam construere possit.
Soluta est ipsorum, secundum suam Regulam, maxima blasphemia.Utitur alibi. Nos quoque
Reglesappellamus principia, præcepta et axiomata, quæ quis sequitur in agendo vel ratiocinando.
Jubemus, quod eligantur singulis annis Jurati in Cadubrio... unus pro qualibet Regula, et quælibet Regula suum Juratum eligere teneatur simul cum suo vel suis maricis.Cap. 58 :
Quilibet maricus... teneatur... procurare... quod omnes et singulæ stratæ et viæ, ac etiam calles et pontes existentes in suis villis et Regulis, teneantur curatæ et mundæ ab omni immunditia... et sint latæ et largæ.Caput 47. eorumdem Statutorum inscribitur :
Ad quem appellari possit a sententiis latis per dominum vicarium super quæstionibus vertendis inter Regulas et communitates.Ibid. cap. 70 :
Volumus et jubemus, quod aliqua Regula et commune Cadubrii non audeat, neque præsumat aliquo modo, colore vel ingenio, aliquem forensem in vicinum sive Regulerium acceptare, nisi prius apparuerit dictum talem sic requirentem in vicinum assummi, per consilium fuisse admissum et acceptatum in civem in forma, etc. Et si aliqua Regula contra præmissa et quodlibet præmissorum fecerit, condemnetur arbitrio consilii, et quod omnis vicinitas, quæ ab aliqua Regula Cadubrii facta fuisset contra ordinem præsentis statuti, ipso jure sit nulla.Rursum cap. 79 :
Ad majorem utilitatem et commodiorem gubernationem communium sancimus, quod quælibet Regula et commune Cadubrii possit et valeat, convocato marico suo, et aliis vicinis, disponere et statuere, et lauda sua formare ac reformare, quibus dispositionibus et laudis factis, formatis et reformatis, ipsa communia et Regulæ dicta lauda teneantur et debeant exhibere et præsentare domino Vicario, petentes et instantes pro bono et utilitate ipsarum eas et ea confirmari : et dominus Vicarius possit et debeat ipsas et ipsa per totum commune sive Regulam, aut majorem partem eorum facta et deliberata, si juri consona... fuerint, confirmare.Denique cap. 92 :
Decernimus, quod si fuerint virVide Regulatus 3. et Regulatores in Regulare.et uxor consortes in uno et eodem monte, sive una et eadem Regula montium, utrique non habeant, nec habere possint, nisi unam consortiam tantum, et pro uno consorte habeantur.
Regulæet
lineæ, recentioribus in usu, pro
versulibri seu
versiculo, ut Latini loquebantur, prorsus reprobat Vossius lib. 1. de Vitiis serm. cap. 26.
De domino Nicholao Malemains, qui de boscis suis, in quibus dominus rex habebat tertium et dangerium, fecit Regulam ad vendendum, licentia non petita, nec solvit tertium et dangerium.
Regularis, monasticæ regulæ addictus. Charta ann. circ. 992. apud Lamium in Delic. erudit. inter not. ad Hist. Sicul. Bonincont. part. 2. pag. 316 :
Dominus Petrus, religiosus presbiter et monachus, abbas Regula ipsius monasterii sancti Fidelis, etc.
Ut omnes Episcopi potestative secundum Regulam canonicam doceant, et regant eorum ministeria, tam in monasteriis virorum quam puellarum, vel in forensibus presbyteris, seu reliquo populo Dei.Adde lib. 6. Capitul. cap. 246.
Quia vero canonica professio a multis, partim ignorantia, partim desidia, dehonestabatur, operæ pretium duximus, Deo annuente, apud sacrum Conventum ex dictis SS. Patrum... in unam Regulam canonicorum et canonicarum congerere, et canonicis vel sanctimonialibus servandam contradere, ut per eam canonicus ordo absque ambiguitate possit servari. Et quoniam illam sacer Conventus ita etiam laudibus extulit, ut usque ad unum iota observandam percenseret, statuimus ut ab omnibus in eadem professione degentibus indubitanter teneatur, et modis omnibus sive a canonicis sive a sanctimonialibus canonice degentibus deinceps observetur.Eadem habentur lib. 1. Capitular. cap. 79. et in Addit. 3. cap. 3.
Mutinensibus denegantibus, ut rei veritas se habebat, et Regulam ferream igne calefactam manu sumere offerentibus, quam accipiebant nulla habita læsione ipsi Mutinenses.Vide in Ferrum candens.
Candela quædam integra erit super Regulam ferream, etc. Une Reilhe de fer,in Lit. remiss. ann. 1481. ex Reg. 209. Chartoph. reg. ch. 189.
Rille,in aliis ann. 1404. ex Reg. 159. ch. 37. et
Raylle, ibid. ch. 110. Vide supra Penna 5.
Monasterium construens, sub norma sanctæ Regulæ ibidem constituit virgines.Charta Ludovici Pii pro Monasterio Fossatensi in Tabulario ejusd. Monast. fol. 7 :
Ubi olim Monachi sub sancta Regula deguerunt.Infra
Regula S. Benedictidicitur. Ita Capitulare Pipini Regis Italiæ cap. 11. Paschasius
Yepeztom. 4. etc. Id multis vir doctissimus probavit D. Philipp.
BastideBenedictinus in Dissert. de Antiqua Ord. S. Benedicti propagatione cap. 7. et ante eum Sandovallius de Prælio Clavigensi pag. 194. 195. Charta, scripta ann. 20. Ludovici IV. Regis Franc. in Tabulario Conchensi in Ruthenis num. 6 :
Degentes sub Regula S. Benedicti, qui Domino sedulo famulare videntur propter hanc Regulam sanctitatis.Vide Appendicem ad Capitul. pag. 1421.
Riulleolim nostris pro
Reguladictum fuisse discimus ex veteri interpretatione Regulæ S. Benedicti in Codice MS. Corbeiensi, ubi legitur :
En cheste Riulle nous ammoneste sains Benoist aussi comme li peres li fil,Ausculta o fili.
Regulaservabatur vel reformabatur in monasteriis Cluniacensibus, legere poteris visitationem quamdam abbatis in Mauziacense conventu factam (an. 1264) :
Cum dominus abbas Clun. Mauzaciense monasterium, tanquam pater abbas ipsius monasterii hoc anno visitaverit et ad reformationem ordinis statuerit in dicto Mauzaciense monasterio ea que sunt inferius annotata, scilicet quod silentium in claustro, monasterio, dormitorio et refectorio cum summa diligentia custodiatur sicut moris est apud Cluniacum et qui in dicto silentio in dictis locis offenderit regulariter in capitulo puniatur... etc.(Chart. Clun. Coll. Burgund. B. N. t. 82, n° 337.)
- REG-, a straight stick, bar, staff: quadratas regulas defigunt, Cs.—A ruler, rule: egere regulis.—Fig., a rule, pattern, model, example, principle: naturae: regula, quā vera et falsa iudicarentur: philosophiae: adsit Regula, peccatis quae poenas inroget aequas, H.
-
…non internoscere ; nihilo enim magis adsentirer hoc illud esse quam si inter illa omnino nihil interesset. habeo enim regulam, ut talia visa vera iudicem qualia falsa esse non possint ; ab hac mihi non licet transversum ut aiunt…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…quasi veri simile, eaque se uti regula et in agenda vita et in quaerendo ac disserendo. Quae ista regula est veri et falsi, si notionem veri et falsi propterea quod ea non possunt internosci nullam habemus nam si…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…quod gloriosum sit in volgus id honestum velimus dicere, fontem omnium bonorum in corpore esse, hanc normam hanc regulam hanc praescriptionem esse naturae, a qua qui aberravisset eum numquam quid in vita sequeretur habiturum. Nihil igitur me…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…quid Antipater digladiatur cum Carneade tot voluminibus LIBER SECUNDUS atqui si id crederemus, non egeremus perpendiculis non normis non regulis. quid lunae quae liniamenta sint potesne dicere ne, cuius et nascentis et inseniscentis alias hebetiora alias acutiora videntur…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…Quo magis expurgandus est sermo et adhibenda tamquam obrussa ratio, quae mutari non potest, nec utendum pravissima consuetudinis regula. T. Flamininum, qui cum Q. Metello consul fuit, pueri vidimus existimabatur bene Latine, sed…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…enim et hoc quidem vel maxime vos animadvertebam moveri probabile aliquid esse et quasi veri simile, eaque se uti regula et in agenda vita et in quaerendo ac disserendo. Quae ista regula est veri et falsi, si notionem…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…ponant collocentur. eo super tigna bipedalia iniciunt eaque laminis clavisque religant. ad extremum musculi tectum trabesque extremas quadratas regulas iiii patentis digitos defigunt, quae lateres, qui super musculo struantur, contineant. ita fastigato atque ordinatim structo…
Julius Caesar, Civil War
-
…debere eos in suo decreto sicut in ceteris rebus fluctuari, praesertim cum in eo summa consisteret hanc enim esse regulam totius philosophiae, constitutionem veri falsi ; cogniti incogniti ; quam rationem quoniam susciperent docereque vellent quae visa accipi oporteret…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…., ., ., ., , esse autem probabile aliquid et veri simile, qua ille uteretur regula et in agenda vita et in quaerendo ac disserendo p ., , et, ss. . Antiochi partes…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…rebus aliud utile interdum, aliud honestum videri solet. Falso ; nam eadem utilitatis, quae honestatis, est regula. Qui hoc non perviderit, ab hoc nulla fraus aberit, nullum facinus. Sic enim cogitans Est istuc…
M. Tullius Cicero, De Officiis
RE´GULA(κανών), the ruler used by scribes for drawing right lines (Brunck, Anal. 3.69, 87); also the rule used by carpenters, masons, and other artificers, for drawing straight lines on plane surfaces, whereas the perpendiculum or στάθμη was used for a vertical direction [PERPENDICULUM]. (Aristoph. Ban. 798; Vitr. 7.3.5; cf. Plat. Phileb. p. 56 B; Aeschin. c. Ctes. § 199; Plin. Nat.36.188.) That it was marked with equal divisions, like our carpenters' rules, is manifest from the representations of it among the Instrumenta fabrorum tignariorum, in the woodcut at p. 243. The substance with which the lines were made was raddle or red ochre (μίλτος, Brunck, Anal. 1.221; φοίνικι κανόνι, Eurip. Herc. Fur. 925). The linea (σχοῖνος, σπάρτον, μιλτεῖον, Anth. Pal. 6.103, 205; Poll. 10.186) was a line or cord for the same purpose, either red or chalked (Cic. ad Qu. Fr. 3.1, 2; Vitr. 7.3; Pallad. 3.9, 10). Regula is also the thread of the screw [COCLEA]: see Vitr. 10.11, 2; Blümner, Technologie, 4.124. For the regula of a wine or oil press, see TORCULAR
[J.Y] [G.E.M](κανών). A ruler for drawing straight lines on plane surfaces; as the perpendiculum (στάθμη) was used for a vertical direction (Vitruv. vii. 3, 5). The name regula is also applied to the thread of the screw (Blümner, Technologie, iv. 124).
A narrow projecting band located beneath the taenia onto which are attached the guttae.
Description: Located just under each triglyph, the regulae should not be confused with the mutules, which also carry guttae, that appear in the Doric cornice.
- Guttae
- Taenia