reverti

reverti, ~ere [CL] 1 to go back, turn back, come back, return. b (w. acc. or ad & acc.) to return to. c (w. super & acc.) to turn on or against. d (w. ab or de & abl.) to return from. e to leave, abandon (usu. a situation or condition involving sin or error). valedicunt tamquam ultra non ~suri Gildas EB 18; mulier ‥ que virum ‥ integro plenilunio ~surum [gl.: i. ad domum] spopondit Aldh. VirgP 57; infra terciam noctem quam ~sus erat unde venerat DB I 268ra; Romam profectum prospereque ~sum W. Malm. GP IV 160; 1239 bene sequebantur eum unam quarentenam dicentes ei quod si ~tisset durissime punirent SelPlForest 71; s1270 L. rex Francie profectus est ad terram sanctam et obiit ~tendo Ann. Exon. f. 14; 1366 T. W. in sua defencione ~tebatur et ‥ T. A. percussit cum uno cultello vocato thwytil' SelCCoron 53.  b ~tuntur ‥ grassatores Hiberni domos, post non longum temporis reversuri Gildas EB 21; cupiditate inlectus ad viam ~tendi rectam Ib. 34; ~ens ‥ ad domum suam V. Cuthb. I 3; patriam ‥ navigio ~tens Bede HE V 15 p. 316; post longam peregrinationem domum ~tor W. Malm. GP V prol.; 1298 aliis monachis ‥ ad suum monasterium ~suris Reg. Cant. I 264.  c 1235 dicit quando recesserunt ipse secutus fuit eos ‥ et unus eorum ~ti voluit super eum et ipse in domum intravit et non fuit ausus ulterius sequi CurR XV 1438.  d postquam ~us est victor de Perside W. Malm. GR IV 368; Roberto ab Jerosolima ~so Ib. V 403; 1170 ~tente ab exilio beato Anselmo Becket Ep. 684 p. 329.  e ~tatur unusquisque a via sua mala [Jer. xviii 11] Gildas EB 50; a populari vita ~tens V. Cuthb. II 1; ut nemo ab haeresi ~tens, ecclesiasticae communionis particeps esse permittatur Lanfr. Corp. & Sang. 415D; a vite hujus miseriis ~tentem pie suscipe Ailr. Spec. Car. I 34. 546; Deus creator ‥ occurrit quasi de via erroris ~tenti Bald. Cant. Serm. 14. 24. 446B. 2 (of thing) to move back to its original position. humores ‥ elevati ‥ nubes vocantur: guttatim ‥ ad ima ~tentes ‥ nunc nives, nunc pluvie dicuntur Gir. TH I 6 p. 28; 1204 fossatum emendetur et relevetur et cursus aque ~tatur in pristinum statum CurR III 138; 1275 semita ~tatur ad locum debitum (v. 8 infra). 3 to return (to a subject) after a digression. sed ad propositum ~tar Aldh. VirgP 54; sed ut ad inchoatum ~tar W. Malm. GR I 69; ut autem ad vos alloquendum jam ~amur Gir. SD 24; ad fratrem autem vestrum optimum ut ~amur Ib. 68. 4 (usu. w. ad or in) to revert (to a former condition, attitude, or practice). b (ad cor or in se ~ere or sim.) to return to one's senses or to one's right mind. c (of condition) to return, be restored. si quis a catholica aecclesia ad heresim transierit, et postea ~sus Theod. Pen. I 5. 2; si quis renunciaverit seculo, postea ~sus in secularem vestem Ib. I 8. 12; ad statum pristinum ~sa Aldh. PR 140 p. 196; nolentes ‥ apostatare, id est ad apostasiae volutabrum ~ti Id. VirgP 34; ne ‥ ad corruptelam vitiorum ~tendo animum ‥ redemptoris offendatis Bede Ep. Cath. 231; ad corpus ~ti et rursum inter homines vivere debes Id. HE V 12 p. 309.  b ad cor ‥ ~sus est Gerv. Cant. Chr. 237 (v. cor 2d); 1228 ego postmodum ad cor ~tens absolutionis beneficium petii humiliter ac devote Pat 210; rex, aliquantulum ad se ~sus, respondit M. Par. Maj. II 233; nocte quadam in se ~sus revocavit ad memoriam quam inanis sit hujus mundi gloria Flor. Hist. I 362; s1189 imperator versus in arcum pravum non est adhuc ad cor ~sus Ib. II 103; c1382 ad cor ~sus coram nobis ‥ comparens ‥ heresim ‥ abjuravit Conc. III 169a.  c vitam veram interimit reverturam / livida mors ‥ J. Howd. Cant. 278. 5 (leg. of right or property) to revert, return; b (inf. as sb. in name of writ that demanded that a tenement revert to plaintiff under provisions of gift). si ‥ non fecerit ‥ feudum, in manus abbatis ~tatur Chr. Rams. 250; pater ‥ defuncti saisinam filii sui sibi retinere contendit, et ita terram que ex sua donatione processit ad se iterum cupit ~ti Glanv. VII 2; 1265 sub hac condicione, quod, si ‥ P. ‥ moveretur ‥ terra ‥ ad ‥ Michaelem ~teretur Cl 156; 1279 ita ‥ quod post decessum suum dictum mesuagium ‥ michi ‥ ~teretur Deeds Balliol 19; 1282 si ‥ filia nostra rebus humanis ‥ exhumatur [sic] ‥ dos ad nos ‥ ~tatur RGasc II 159b; 1324 si iidem J. B. et M. uxor ejus obierint sine herede de corporibus eorum exeunte quod dictum tenementum ~tatur heredibus CBaron 136.  b 1293 un Jurdan porta bref de fourme de doun en le ~ere Year Bk. 21 & 22 Ed. I 197; breve nostrum de forma donationis in le ~ere Entries 377b. 6 (tr.): a to turn over, turn upside down, turn up (soil). b to turn back or up (garment). c to turn up or roll (eyes) back. d (intr.) to overturn, be upset. a 1353 quod porci sui terram ‥ domini sui warectatam in Dunmawe ~serant Pat 239 m. 20.  b ~so cilicio quo induebatur, flagellum obtulit et dorsum ‥ flagellandum exhibuit Grim Thom. 66.  c oculos habet [canis rabidus] ~sos ac rubicundos et aures retractos Upton 157.  d 1386 cum fugasset carectam indebite dicta carecta ~sit et ‥ W. cecidit subtus ‥ carectam SelCCoron 122. 7 to reverse (a decision or judgement). falsa judicia et errores justiciariorum ~tuntur et corriguntur Fleta 66. 8 to divert, alter the course of. 1275 ~sit unam semitam ‥ de terra sua propria super terram Ade ‥ quare consideratum est quod illa semita revertatur ad locum debitum CourtR Wakefield I 34; 1277 districtus respondere de aqua ~sa CourtR A. Stratton 18 (cf. ib.: quia vertebat aquam de vico in curiam suam); 1278 adhuc dicunt quod homines de W. N. ~serunt cursum aque SelPlMan 93; 1279 dicunt quod homines de M. et de H. ~serunt aque cursum apud B. Rec. Elton 4. 9 (w. dir. obj., ab & abl.) to avert, ward off from. supplicavimus ut ab ista Cantuariensi ecclesia tantam ~teret scandalorum materiam Gerv. Cant. Chr. 548. 10 (in etym. gl.) to repeat. versus dicuntur quia finitis illis responsoria vertuntur, id est ~tuntur, id est iterum cantantur Beleth RDO 26. 38.