About
Menu

rotare

rotare [CL] 1 to cause to revolve or rotate round a central point or axis, to cause to move with a wheel-like motion; b (transf. or fig., of wheel of fortune). molam ~anti ministro ad acuendam falcem V. Kenelmi 21.  b quod praeceps fortuna rotat, fatisque malignis / vertitur Alcuin SS Ebor 229; quanvis vario fortune lusu ~arentur [Angli] W. Malm. GR I 8; diverso fortune ludicro ~atus, nunc remotus et tacitus canos suos in agro consumit Ib. III 251; volubilis fortuna cotidie ~atur et mundi status variabiliter agitatur Ord. Vit. VIII 24 p. 416. 2 (astr., w. ref. to orbital movement of heavenly body, vault of heaven, sphere carrying stars, or sim.); b (w. sun as subj. and period of time as obj.). planetarum dispar volubilitas ‥ inaequali annorum corona ~atur Aldh. Met. 3 p. 73; nonne rectius ‥ foret si [planete] eodem circuitu cum aplano ‥ ~arentur? Adel. QN 72; ratione ~atur poli fabrica, ratione ‥ torquentur sidera W. Malm. GR IV 334; dum polus ~abit sidera Id. Wulfst. prol.; te stellifer orbis jubente rotatur J. Howd. Cant. 54; 1284 quam diu celi sidera ~abuntur Peckham Ep. 558 p. 735.  b annum Phoebo ~ante medium Lantfr. Swith. pref.; ter quinque dies sol jam rotat Wulf. Swith. I 300. 3 (time, office, or sim.); b (person). diuturna et nocturna horarum intervalla ‥ ~antur Aldh. Met. 2 p. 71; anniversaria temporum vicissitudo ‥ reciproca circulorum vertigine jugiter ~atur Ib. 3; talium vicissitudinum ‥ ~atur administratio Asser Alf. 100; viginti quattuor horas que inter diem et noctem jugiter ~antur ita dividebat W. Malm. GR II 123; nil ‥ perire docet, sed in orbem cuncta rotari J. Sal. Enth. Phil. 847.  b nobis cum toto anni circulo ‥ ~atis rediit ‥ nox dominici natalis Gosc. Edith 290. 4 to whirl or spin round (with force or speed): a (person, part of body, also fig.); b (weapon). c to discharge (missile) with a preliminary whirl, to hurl. a dum rotat in giro vecors vertigine membra Aldh. Aen. 98 (Eelleborus) 7; sic capitis perturbatione vexatur, ut locus in quo est in vertiginem illi ~ari videatur Anselm (Ep. 39) III 151; spumas jacere, crinem rotare cepit W. Malm. GR IV 142; violento compressus demone ‥ ~abatur in girum Ib. V 275; peccatores ‥ in circuitu ‥ ~abantur, ambulando circa unum semper locum (Brendanus 101) VSH I 149.  b gladium stringere et huc illucque ~are W. Malm. GR III 264.  c in eminus positos spumas jacere, quicquid ad manum venisset vice tormenti ~are W. Malm. GP V 261. 5 to turn in a form of circular motion. ceu caput avulsum vidisses vertice summo, / sic huc, sic illuc dextra levaque rotatum Alcuin WillV 31. 5; infans ‥ quasi amens huc et illuc, matrem inclamitans, ~abatur Gosc. Edith 277. 6 to roll: a (forward or along); b (down); c (over, in quot. w. ref. to capsizing of ship). a scias te ‥ ignium torrentibus ‥ inferni ~andum urendumque Gildas EB 29; ignis sulphureus ‥ caliginosa volumina, quam terrifico rugitu video vos ~ari Anselm (Medit. 2) III 82; s1250 dolia vacua per pavimenta ~averunt, que sonitum terribilem emittentia equos aufugarunt stupefactos M. Par. Maj. V 145.  b in subjectos tela torquentes, lapides ~antes W. Malm. GR II 242.  c turbo rapax percussa nave rudentes / avellit laceros et rotat usque ratem L. Durh. Dial. III 156. 7 to burnish (armour) by rolling in a barrel (cf. rollare 2). 1197 pro servitio ~andi unam loricam semel in anno pro toto feodo MonA VI 625a; lorice et arma quam plurima obducebantur rubigine, vix maxime ~ando ad pristinum reducenda fulgorem Itin. Ric. IV 34. 8 to turn (idea) over in one's mind, to discuss (opinion, viewpoint, or sim.) or bandy about. sis socius sociis, habearis amicus amicis, / ne de te vere valeant inimica rotare D. Bec. 440; quomodo igitur non ~aretur diligenter judicium populi circa ista Wycl. Ver. III 15; multe sunt habitudines ~ate hodie speculative in materia de sacramento altaris Id. Sim. 39. 9 (intr.) to revolve, rotate, turn with a circular motion; b (w. ref. to movement of time). c to move in a circular or spiral path. fuso ‥ rotante Aldh. VirgV 1463; 9‥ ~ante, þrawende WW; cardo rotans Wulf. Swith. II 618; torquentur labia, ~ant oculi Ailr. Spec. Car. II 67. 571C (v. histrionicus).  b ~ante prolixi temporis diuturnitate Aldh. Met. 4; menstrua volvuntur alternis tempora festis / et vicibus certis annorum lustra rotabunt Id. CE 3. 45; ~ante [gl.: vertente, tyrnende] anni circulo Id. VirgP 52.  c ex quibus humoribus motis maximus est fumus qui ~ando ascendit in cerebrum, et ~ando circa cerebrum conturbat et obfuscat spiritum visibilem Quaest. Salern. P 27; Stix et Cochitus, Lethe Flagitonque rotabunt [gl.: circuibunt] WW. 10 (intr.) to whirl or spin round (with force or speed). terrestris creaturae quam vertigo caeli in modum ~antis [gl.: i. girantis, volventis, turniendre liþeran] fundibali circumgirat Aldh. VirgP 11. 11 (p. ppl. as adj.): a (of vehicle) provided with a wheel or wheels, wheeled. b decorated with circles. a a1308 in ij vinculis faciendis ad unam cyveram ~atam j d. Rec. Elton 138; 1445 pro factura †cemivectorii [l. sennivectorii] ~ati xviij d. Cant. Coll. Ox. II 168.  b 1245 pannus de aresta ‥ rubeus, ~atus croceis rotis (Stat. S. Paul.) Arch. L 492; 1262 magnum pannum roatum offerendum ad feretrum S. Edwardi Cl 161; 1262 thesaurarius provideat regi ‥ de quodam magno et precioso panno ad aurum ~ato offerendo ad feretrum B. Edwardi Cl 179; 1264 pannorum ad aurum ~atorum Cal. Liberate V 143.

Saved

Recent