rostrum
rostrum, a beak, bill, snout, muzzle, mouth
- I Lit.: cibum arripere aduncitate rostrorum, Cic. N. D. 2, 47, 122: aves corneo proceroque rostro, id. ib. 1, 36, 101; Liv. 41, 13; Ov. M. 2, 376; 5, 545; 6, 673 et saep. al.: arietes tortis cornibus pronis ad rostrum, Varr. R. R. 2, 2, 4; of goats, id. ib. 2, 3, 2; of swine, Cic. Div. 1, 13, 23; 2, 21, 48; Ov. M. 8, 371; 10, 713; 14, 282; of dogs, id. ib. 1, 536; 3, 249; of wolves, Plin. 28, 10, 44, § 157; of stags, id. 8, 32, 50, § 112; of a dolphin, id. 9, 8, 7, § 20; of tortoises, id. 9, 10, 12, § 37; of bees, id. 11, 10, 10, § 21 et saep.—
- B In familiar or contemptuous lang., like our muzzle, snout, of persons, Lucil. ap. Fest. s. v. squarrosi, p. 329 Müll.; Plaut. Men. 1, 1, 13 (89); Lucil., Nov., and Varr. ap. Non. 455, 10 sq.; Petr. 75, 10; so, too, of human statues, Dig. 19, 1, 17 fin.—
- II Transf.
- A In gen., of objects having a similar shape, the curved point of a vine-dresser's billhook, Col. 4, 25, 1; of a plough, Plin. 18, 18, 48, § 171; of hammers, id. 34, 14, 41, § 144; of lamps, id. 28, 11, 46, § 163; of an island, id. 10, 33, 49, § 137.—
- B Esp. freq., the curved end of a ship’s prow, a ship’s beak; sing.: neque his (navibus) nostrae rostro nocere poterant, Caes. B. G. 3, 13; so id. ib. 3, 14; id. B. C. 2, 6; Liv. 28, 30; 37, 30; Verg. A. 10, 157; 301: navis, cui argenteum aut aureum rostrum est, Sen. Ep. 76, 13; Ov. M. 4, 705 al. —Plur., Auct. B. Alex. 44, 3; 46, 2.—Sometimes of a triple form: convolsum remis rostrisque tridentibus aequor, Verg. A. 5, 143; cf. Val. Fl. 1, 688: rostrum trifidum, Sil. 6, 358.—Hence,
- C Rostra, the Rostra, a stage or platform for speakers in the Forum, so called from being adorned with the beaks of ships taken from the Antians A.U.C. 416, Liv. 8, 14; Varr. L. L. 5, § 155 Müll.; Plin. 34, 5, 11, § 20; Ascon. Mil. p. 43 Orell.; cf. Becker, Antiq. I. p. 279 sq. and p. 290; and, in gen., the place from which the assembled people were addressed, the orator’s pulpit, or platform: ut semper in rostris curiam, in senatu populum defenderim, Cic. Pis. 3, 7: ut in rostris prius quam in senatu litterae recitarentur, Liv. 27, 50 fin.: in rostra escendere, Cic. Off. 3, 20, 80; Liv. 30, 17: descendere ad rostra, Suet. Vit. 15: procedere in rostra, Plin. Pan. 65, 3: cum Vettius descendisset de rostris, Cic. Vatin. 11, 26; cf.: aliquem de rostris deducere, Caes. B. C. 3, 21: rem a subselliis ad rostra detulit, Cic. Clu. 40, 111: caput Sulpicii erectum et ostentatum pro rostris, Vell. 2, 19, 1; cf.: aliquem defunctum laudare e more pro rostris (v. pro, II. 2.), Suet. Caes. 6; so, pro rostris, id. ib. 17; 20; 79; 84; id. Aug. 100; id. Tib. 6; id. Calig. 10; id. Claud. 22; id. Ner. 47; Sen. Cons. ad Marc. 15, 3; Tac. A. 3, 5; 76; 4, 12; 5, 1; for which: laudavit ipse apud rostra formam ejus, id. ib. 16, 6: frigidus a rostris manat per compita rumor, Hor. S. 2, 6, 50.—Sing.: tenere rostrum, Luc. 1, 275: rostrum forumque optare, id. 7, 65.—Poet.: campumque et rostra movebat, i. e. the assembled people, Luc. 8, 685.
sed rostrum vertit aduncum / ad frontem versus, mordens ceu dentibus apri
quando ad mentem revocatur ‥ locum suum ‥ vitiis subversum quasi porcorum ~is disjectum invenit
a scrobe dic scropham cui rostro terra cavatur
mulsa nectaris stillicidia guttatim ~o [gl: ore, ] decerpunt [mid nebbe vel muþesc. apes ]
herbarum copiam ‥ apis ‥ carpenti ‥ ~o pertemptat, melliflua ubi nectaris latet dulcedo
apis ‥ flores suavi ~o decerpit, quatinus queat melliferum sucum ‥ recondere
vermem unum cum capite rubeo et ~o acuto pedibusque multis longitudine trium fere unciarum evomuit
galea salutis esto capite [(l. capiti ] / fronti oculis et cerebro triformi / rostro [gl.: ] labie labie facie timpore [naebbe l. labis faciei timpori ]
penniger praepes ‥ hiulco [sc. crustulam ] advexerat ~o [gl.: ore, ]bile
columba ‥ que niveam menbranam aureis litteris Anglice inscriptam blando ~o ferens super altare ‥ deposuit
pellicanus qui pullos mox ut excluserit, ~o occidit, et sanguinis sui effusione resuscitat
falcones ‥ quibus ‥ ~a recurva et acuta ‥ natura dedit
aves mirabiles ‥ habebant ‥ partes ~i cancellatas, per quas poma quasi forcipe vel cultello dividebant
truncato capite Thome Usk ‥ volucrum ~ibus lacerandum privilegio mittitur
ejectum pullum ~o corvus rosit
nomina avium: ‥ hoc rustrum, A.nebbe
nos generose illius aquile si non degeneres pulli sumus ‥ properemus ad manducandum atque lambendum et ~o atque unguibus predam nostram teneamus
~i [l. ~a ],tindas
†rotnum [? l. rostrum ],nabogar [i. e. ]nafugar
in cleys, virgis, et rostr[is ] emptis ad dicta scaffota
in cc ~is emptis ad scavotas, iiij d.
Godefrido le Hirdeler ‥ pro vc ~is ad idem ad scaff[otam ], xx d.
quoniam cum a manibus speculatorum plaustrum a monte retroversum [cum ] muliere fecunda impingeretur, mox conversum ruendo de montibus vergens ~um confixum est in terra
long sporys on her helys , / et rostra fovent ocrearum
abusiones ille execrabiles sotulares sc. cum longis ~is, Anglicecracowys velpykys , dimidiam virgam largiter habentes, ita ut oporteret eos ad tibiam ligari cum cathenis argenteis antequam cum eis possent incedere
modo guerrino arraiati ‥ longis ~is et alii armis defensibilibus armati(v.
~a, navium pectora
Cantia complacito patuerunt litora rostro
busciam ‥ perforatam ~is galearum suarum submersit
navicule sine ~is
vetus ‥ consuetudo ‥ esse fertur contionatorum qui pro ~is [gl.: muris, ] in edito stantes popularibus catervis contionanturfor heahseldum, on weallum, gemotstowum , i. locis eminentibus
ponitur et pro praepositione ‘in’, ut dicimus ‘pro ~is’, ‘pro tribunali’
Philippus ‥ adversus ordinem senatorum libertatem exercuit, segnitiem ‥ pro ~is exprobrans
quam ‥ impudenter Duronius ~a conscendit, illa dicturus, ‘freni sunt injecti vobis, Quirites!’
in medio ‥ domus cujusdam grandis, ubi tanquam in foro pro ~is sedere consueverant
potest fieri levissima medicina cum ‥ endivia vel ~o porcino, dente leonis, scolopendria ‥
alterasecon, i. ~um porcinum vel endivia silvestris quod idem est
altaraxacon, i. ~um porcinum; endivia silvestris, idem
~um porcinum, A.sowethistel
~um porcinum vel ~um porci, cauda porcina ‥ A.sowethistel . ‥ vocatur ataraxacon secundum Gaddesden capitulo de opilacione epatis
~um porcinum, A.sugþistel
~um porcinum, resta bovis, i.camhoc
~um porcinum, A.sowthystell
~um ancipitis similis est linarie, sed habet florem inter album et rubeum et etiam aliquantulum pilosa in foliis et in stipite
~um, ubi roditur aliquid
- 1. snavel, bek, snuit;
- 2. (metaf.) sneb (vooruitspringend gedeelte van de voorsteven, soms als ram gebruikt);
- 3. (meton.) (a) (Verg.) voorsteven v.e. schip; (b) (plur.) rōstra, ōrum podium op het Forum, versierd met de voorstevens v.d. in 338 v. Chr. op Antium buitgemaakte schepen.
Aganus:
Simili modo vagabundi(Barbari Normanni) per Rostrum(urbis Lunensis) ementes pariter et vendentes, euntes et redeuntes crudeli ense perfundunt sanguine, vectigalia(al. quoque, quæ in Rostro repererunt, ad rates exportaverunt.venalia)
- rodo, a beak, bill, snout, muzzle, mouth: cibum adripere aduncitate rostrorum: sus rostro si humi A litteram inpresserit: (canis) extento rostro, O.—The curved end of a ship's prow, ship's beak: neque his (navibus) nostrae rostro nocere poterant, Cs.: rostro petere hostium navem, L.: Convolsum remis rostrisque tridentibus aequor, i. e. triple beak, V.—Plur, the Rostra, a platform for speakers in the Forum(adorned with the beaks of ships taken from the Antians B.C.338), L.—A stage, orator's pulpit, platform: in rostris curiam defendere: ut in rostris prius quam in senatu litterae recitarentur, L.: descendere de rostris: Frigidus a rostris manat per compita rumor, H.
-
…, et hic praedam pedibus petit, ille salutem alter inhaesuro similis iam iamque tenere sperat et extento stringit vestigia rostro, alter in ambiguo est, an sit conprensus, et ipsis morsibus eripitur tangentiaque ora relinquit sic deus et…
Ovid, Metamorphoses
-
…quam rei publicae infelicem congregabant. ibi cum consilia inirent de caede nostra partirenturque inter se qui Capitolium, qui rostra, qui urbis portas occuparent, ad me concursum futurum civitatis putabant. quod ut cum invidia mea fieret et…
Cicero, Philippicae
-
…praestaret, reliqua pro loci natura, pro vi tempestatum illis essent aptiora et accommodatiora. Neque enim iis nostrae rostro nocere poterant tanta in iis erat firmitudo, neque propter altitudinem facile telum adigebatur, et eadem de causa minus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…dissentientem, cum eum tu consulem in vincula duceres et ab tabula Valeria conlegae tui mitti iuberent, fecerisne ante rostra pontem continuatis tribunalibus, per quem consul populi Romani moderatissimus et constantissimus, sublato auxilio, exclusis amicis, vi…
Cicero, in Vatinium
-
…praedas exsorbuit aut tam eminentibus canibus Scyllam tamque ieiunis quam quibus istum videtis, Gelliis, Clodiis, Titiis, rostra ipsa mandentem qua re, id quod extremum est in haruspicum responso, providete ne rei pvblicae statvs commvtetvr ;…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…ex ea caperent consecraverunt ; velut ibes maximam vim serpentium conficiunt, cum sint aves excelsae cruribus rigidis corneo proceroque rostro ; avertunt pestem ab Aegypto, cum volucris anguis ex vastitate Libyae vento Africo invectas interficiunt atque consumunt, ex…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…honesta, ad rem publicam iuvandam posse adduci hac utitur. at in Lepido reprehendimur ; cui cum statuam in rostris statuissemus, idem illam evertimus. nos illum honore studuimus a furore revocare. vicit amentia levissimi hominis nostram prudentiam…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…recordemini. is, quasi non esset ullo modo ferendum se ex iudicio discessisse victum, rem ab subselliis ad rostra detulit. et iam querimur saepe hominibus novis non satis magnos in hac civitate esse fructus nego usquam umquam fuisse…
Cicero, pro Cluentio
-
…vel tribunis militum centurionibusque, quibus singulae naves erant attributae, constabat quid agerent aut quam rationem pugnae insisterent. Rostro enim noceri non posse cognoverant ; turribus autem excitatis tamen has altitudo puppium ex barbaris navibus superabat, ut neque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…tectus ipse esse possis vel provocare integer vel te ulcisci lacessitus Age vero, ne semper forum, subsellia, rostra curiamque meditere, quid esse potest in otio aut iucundius aut magis proprium humanitatis, quam sermo facetus ac nulla…
Cicero, de Oratore
ROSTRUM[NAVISpp. 217, 220.]
The beak of a ship. See navis, p. 1078.