ruptura
ruptūra, ae,f. [rumpo],
- a fracture, breach, of a limb or vein, Gell. 20, 1, 33; Veg. 3, 65, 11.
ruptūra, ae, f. (rumpo), der Bruch eines Gliedes, das Reißen einer Ader u. dgl., Gell. 20, 1, 33. Veget. mul. 5, 64, 11.
ex violentia illius salis qui sal petre vocatur tam horribilis sonus nascitur in ~a tam modice rei, sc. modici pergameni, quod fortis tonitrui sentiatur excedere rugitum
quas quidem litteras idem dominus E. rex propter ~am sigilli earundem exemplificavit sub sigillo suo
idem accidit in celeri ~a nubis aut ligni
ad primum cursum vulneratus est Willelmus de Douglas graviter in manu ~a proprie lancie
infra spacium unius anni a tempore noticii naufragii vel ~e navis hujusmodi computandum
si autem non mundificatur locus, plura sequuntur incommoda prout ‥ nervorum contractio propter desiccationem vel eorundem ~a pro putrefactione
tenta posita de unguento fusco meo valet post ~am [apostematis ] ad mundificandum
ad evitand' magna dampna ‥ [et ] pericula que sepius ‥ evenerunt ‥ vicecomitibus London' occasione ‥ diversarum ~arum gaole de Neugate
piscatores ‥ retium ‥ ~as ‥ conqueruntur
tercio ~as [sc. navis anime ] obstruit. qui enim timet, hic obstruit foramina sensuum, per que intrat in animam mors
aqua de eadem sewera per hujusmodi ~am decurrens terras ‥ inundavit
excepta magna ~a voc.(the creke , cujus medietatem dominus supportabit
terram quoque tam in mansuris quam in ~is totius parrochie hominibus ibidem hospitatis excolendam, reservato sibi tantummodo camparto
toto nisu insurgebat, ~a intestinorum ‥ lesus est
oratorium ingreditur, apposita utraque manu ad loca ~e, ne viscera more solito defluerent interius
aliquando est ~a intestinorum, sicut in hernia
nam calidis et frigidis / ‥ / contractis, paraliticis / rupturis, apostematis / ‥ / cunctis succurit morbidis
Sarisburiensis decanus ‥ servitorem habuit, ~a intestinorum, que ad bursam virilium descenderunt, pregravatum miserabiliter(
dicit quod vidit ‥ servientem H. decani Sarum ecclesie ‥ laborantem ~a ita quod intestina deciderant usque ad pelliculam genitalium
mundationem videas [sc. Juda ] humerorum / vide rupturam lateris irrorantem
num amicum premendo proficis / et rupturis ejus te proficis?
plures hanc egritudinem incurabilem dicunt, sed hii feleram a ~a dividere nesciunt. ~a quippe incurabilis est; felera ‥ curari potest
multa enormia, veluti homicidia, incendia ‥ perpetrantur que ‥ demum ad dictarum treugarum violacionem et in parte ~am tendere verisimiliter conspiciuntur
veriti ne si dissencio ulla intercederet, aptatissimae nobis rei ~a sequeretur
ruptūra, æ, f. (rumpo), rupture, fracture : Gell. 20, 1, 33.
Ruptura castri, curtisdicitur, cum quis effringit domum in castro sitam vel curtem, in easque violenter ingreditur, ut aliquid diripiat contra leges. Literæ Bartholomæi de Roya Camerarii Franciæ ann. 1220. ex Archivo Sangermanensi :
Justitia vero remanet domino Regi et nobis de omni Ruptura castri Montis Calvuli.Leges Rotharis apud Murator. tom. 1. part. 2. pag. 13. col. 1 :
Si quis in curtem alienam hoste animo ingressus fuerit,Hæc ex editione Heroldi tit. 13. In hac postrema lege proxx. solidos componat ei cujus curtis est. Mulier curtis Rupturam facere non potest, vel weguorf, quia absurdum videtur, ut mulier libera, aut ancilla, quasi vir cum armis vim facere possit. Si quis peculium suum de clausura aliena tulerit occulte, et non rogaverit, componat curtis Rupturam, id est wegoranit, solid.xx.
Wegoranit, Oberoshabet Muratorius ibidem pag. 47. col. 2. Vide Oberos.
Obcurratur ad Rupturam muri contra rumpentes præfatum murum.Lit. remiss. ann. 1377. in Reg. 110. Chartoph.
Iceulx prisonniers se sont partiz et eschapez de ladite prison par une certaine Routure, que ilz ont faites entre deux pierres.Aliæ ann. 1470. in Reg. 195. ch. 1414 :
Le suppliant demanda à icellui de la Herisse s'il savoit ou pouoit savoir qui avoit fait icelle Roupture ou robature.Reg. 13. Corb. sign.
Habacucad ann. 1513. fol. 201. v° :
Pour plusieurs ouvraiges faictz aux Routures de cauchies.Vide supra in Rumpere.
Banca rupta. Statuta Genuæ lib. 1. cap. 8 :
Magistratus Ruptorum sit judex omnium et singularum causarum Ruptorum seu rumpentium, tam in dominio quam extra occasione Rupturæ et dependentium ab ea, et inter Ruptos et creditores ac debitores.... et in omnibus dependentibus, annexis et connexis, comprehensis uxoribus, participibus rationum seu societatum, et aliis quibuscumque, etiam hypothecariis ac privilegiatis, et occasione ejusdem, usque ad illud completum exclusive.Vide Ruptus 1.
Objectum est insuper, quod Præpositus erat super simoniæ vitio infamatus, quod abusus fuerat sigillo Capituli, quod tanquam criminosus vitio Rupturæ laborabat, et quod medio digito sinistræ manus fuerat mutilatus, etc.
Rupturedicunt eadem notione. Vide mox Ruptus.
Eques armatus tenens lumigeram in manu, aliam lumigeram super collum equi bardati, est utilissimus Rupturam hostibus dare in tempore diei, et magis tempore noctis.Vide supra Ructura 3.
A capite ipsius nemoris de versus nemus dicti Boisleau, prout Ruptura in ipso nemore meo de novo facta..... se comportat.Vide supra Rupta 4.