serenare

serenare [CL] 1 to cause to shine, brighten, make clear (the sky, day, or weather; also in fig. context); b (human face or countenance). c to enlighten, make serene. laetitiae luce nebulosam animae meae caliginem ~atis Ep. Anselm. 384; in die ‥ festivitatis quam in adventu Sancti Spiritus missus de supernis ~avit ignis Osb. Clar. V. Ed. Conf. 5; 1167 facies caeli ~atur ab oriente J. Sal. Ep. 252 (220); diebus nubis et caliginis aliquantulum ~atis H. Bos. Thom. IV 7; mentis nubilo ~ato P. Blois Opusc. 893B; nubes evanuit aureusque splendor solis ~ans motus etheris meridiem mundo reduxit V. Edm. Rich C 605; sic cause nubile serenas nubilum Walt. Wimb. Sim. 54.  b ab oculis ‥ ubertim sanguis effluxit, ~avit pupillas, tumorem deposuit palpebrarum Ailr. Ed. Conf. 764D; subito vultus ei plus solito ~abatur Ib. 767D; nostros ~at obtutus speciosissimum maris litus Lucian Chester 46.  c ipsa praesidio adesse solebat, quae ‥ regem ejusque frequentelam ~aret V. Ed. Conf. f. 52; regnavit Marganus ‥ qui ‥ exemplo parentum ~atus gentem Britonum cum tranquillitate tractavit G. Mon. III 19 (ed. M. Reeve (Woodbridge, 2007) III 52); [musica] nubilos vultus ~at Gir. TH III 12; vitreas ‥ fenestras / que veri solis homines splendore serenant Garl. Myst. Eccl. 52; ut lis bene terminetur / per serenum serenetur / pulcri nummi radium Walt. Wimb. Van. 43; deterso culpe ceno / serenatos in sereno / regno Dei ponere Id. Virgo 38; to schewe, ‥ lucidare, disserere, ~are, explicare CathA. 2 to calm, soothe, pacify. b (w. conscientiam) to salve. c to tone down, moderate. d to subdue, suppress. ferunt ea die ‥ crebrioribus quam consueverat poculis frontem ~asse W. Malm. GR IV 333; ~averant ‥ mentem ejus miracula que tyrones Christi ‥ faciebant G. Mon. IV 19; 1168 descendet ‥ Spiritus idem ut illam quoque ~et ecclesiam J. Sal. Ep. 281 (250); dummodo ipsum sermonis habemus materiam, quem amoris causam; si ipse sonet in ore, ~et in corde G. Hoyland Ascet. 252; emolli saxea, serena turbida Walt. Wimb. Carm. 74; Livingus ‥ ab episcopatu jussu regis extruditur. sed post annum rege pecunia ~ato restituitur Silgrave 67.  b 1283 in quorum dimissione ~etis conscientiam vestram Peckham Ep. 407; 1301 infra scripta ‥ pro ~anda sancte paternitatis vestre consciencia vobis transmittimus (Cl 118 m. 10d., 9d.) Anglo-Scot. Rel. 96; 1315 pro consciencia ipsius Radulphi ‥ ~anda Reg. Durh. 1074; dominus abbas ad ~andum conscientiam confratrum suorum mandavit talem cedulam legi Thorne 2059.  c instituit mores vitamque serenat J. Sal. Enth. Phil. 795; candor ruborem illustrat, rubor candorem ~at J. Ford Serm. 4. 1.  d adventum [uxoris comitis] in preciosorum munerum largitione ‥ in campanarum tinnitu et tubarum clangore, rex usque fere ad mare cum nobilium multitudine occurrens, alacriter ~avit Flor. Hist. II 265.