torpesco
torpesco, to grow stiff, be benumbed, become useless, grow torpid
torpesco, pŭi, 3, v. inch. n. [torpeo], to grow stiff or numb, to become useless or torpid.
- I Lit.: pars corporis torpescit, Plin. 11, 37, 89, § 220: elaeomeli qui bibere, torpescunt, id. 23, 4, 50, § 96: scorpiones visā lychnide torpescunt, id. 21, 26, 98, § 171: torpuerat gelido lingua retenta metu, Ov. H. 11, 82: torpuerant molles ante dolore genae, id. ib. 10, 44: quid tot dextrae? torpescent in amentiā illā? Liv. 23, 9, 6.—
- B Transf., to become dull, grow dim: (margaritae) flavescunt et illae senectā rugisque torpescunt, Plin. 9, 35, 54, § 109.—
- II Trop., to become listless, dull, inactive, indolent, etc.: ne per otium torpescerent manus aut animus, Sall. C. 16, 3; cf.: ingenium incultu atque socordiā torpescere sinunt, id. J. 2, 4: deliciis et desidia torpescere, Tac. H. 1, 71: vigor cogebatur senio torpescere rerum, Sil. 16, 14.
torpēsco, puī, ere (Inchoat. zu torpeo), alles Leben-, alle Empfindung und Bewegung verlieren, von dem, dessen körperliche oder geistige Lebenskraft in ihrem Prinzip gelähmt ist, deutsch: taub-, betäubt-, steif-, starr werden, erstarren, regungslos-, gefühllos werden, I) eig.: a) infolge physischer Umstände: α) übh.: elaeomeli qui bibere torpescunt, Plin.: scorpiones visā eā (lychnide) torpescunt, Plin. – β) infolge der Untätigkeit, erlahmen, untätig-, mattwerden, erschlaffen, quid tot dextrae? torpescentne in amentia illa? Liv.: ne per otium torpescerent manus aut animus, Sall.: ingenium incultu aut socordiā torpescere sinunt, Sall.: deliciis et desidiā torpescere, Tac. – b) infolge einer Seelenstimmung: torpuerat lingua metu, Ov.: torpuerant molles ante dolore genae, Ov. – II) übtr.: illae (margaritae) senectā rugisque torpescunt, Plin.: vigor cogebatur senio torpescere rerum, Sil.
torpēscō, (13) pŭī, ĕre (torpeo), intr., sʼengourdir : Plin. 11, 220, etc.; torpuerat lingua Ov. H. 11, 82, ma langue sʼétait engourdie [paralysée par lʼeffroi] || [fig.] quid tot dextræ ? torpescent in amentia illa ? Liv. 23, 9, 6, et tant de bras ? sʼengourdiront-ils à la vue de cette folie ? cet acte de démence les paralysera-t-il ? cf. Sall. C. 16, 3 ; J. 2, 4 ; Tac. H. 1, 71.
torpēscō puī, —, ere, inch.
- torpeo, to grow stiff, be benumbed, become useless, grow torpid: Torpuerat gelido lingua retenta metu, O.: in amentiā, L.: ingenium socordiā torpescere sinunt, S.