tortuosus
tortuosus, full of crooks, coiled, winding, tortuous
tortŭōsus, a, um, adj. [tortus].
- Full of crooks or turns, winding, tortuous (class.).
- A Lit.: est autem (alvus) multiplex et tortuosa, Cic. N. D. 2, 54, 136: loca, id. ib. 2, 57, 144: serrula, id. Clu. 64, 180: per tortuosi amnis sinus flexusque, Liv. 27, 47, 10: serpens, Vulg. Isa. 27, 1: coluber, id. Job, 26, 13.—Comp.: quiddam tortuosius, Plin. 11, 46, 106, § 255.—
- B Trop., entangled, involved, complicated, confused: tortuosum genus disputandi, Cic. Ac. 2 (Luc.), 31, 98: visa quaedam tortuosa et obscura, id. Div. 2, 63, 129: ingenium, id. Lael. 18, 65: res anxiae et tortuosae, Gell. 13, 11, 4.—Sup.: quis aperit tortuosissimam istam et implicatissimam nodositatem? Aug. Conf. 2, 10. —*
- II Painful, torturing: rusci radix bibitur in tortuosiore urinā, i.e. in strangury, Plin. 21, 27, 100, § 173.—* Adv.: tortŭōsē, crookedly, tortuously: procedat serpens, Tert. adv. Valent. 4, 43 fin.
tortuōsus, a, um (tortus, ūs), I) voll Windungen, voll Krümmungen, gewunden, A) eig.: alvus, Cic.: amnis, Liv.: loci, Cic.: serrula, Cic.: lapis t. et inflexus, Solin.: iter (bildl.), Augustin.: coluber, Hieron.: serpens, Vulg. – B) bildl., verworren, verwickelt, winkelzügig, genus disputandi, Cic.: visa, Cic.: oratio, Gell.: res anxiae et tortuosae, interrogatiunculae tort., Hieron.: tortuosissimae concertationes, Augustin.: tortuosissima ista et implicatissima nodositas, Augustin. – II) marternd, schmerzend, urina tortuosior, Harnzwang, Strangurie, Plin. 21, 173.
sequi ‥ Leviathan ~um serpentem [] Is. xxvii 1
penetratio per rectum ‥ facilior est quam per nodosum et ~um
radix ‥ ~a est propter fortiorem adherentiam et in terra fixionem
vulpes ‥ nunquam rectis itineribus sed ~is anfractibus incedit
viam ‥ quam ‥ promunitoria [] ‥ reddebant ~am : promuntoria Trevet Ann. 269
[si ] rectum lignum sub aqua miseris, statim oculis ~um videbitur
clivosa, ~a,oheal
signorum ‥ malorum ‥ quedam ‥ sunt ista, viz. ‥ quod oculi appareant †tornosi [l. ~i ]
tonitruum ~um [sic MS ] apud Carmel
qui habent arma barrata ~a acuta, et Gallice sic describuntur:il port d'argent et sable dansete
vocantur ‘arma palata ~a acuta’ quia in illis duo colores palatim invehuntur, unus scilicet in alium tortuose acute
regem repperisse tergiversatorem, versipellem, ~um, et ejus quod agebatur dissimulatorem
pravus judex et iniquus / tortuosus et obliquus / nummo solet instrui
tortŭōsus, (15) a, um (tortus), ¶ 1 tortueux, sinueux, qui forme des replis : Cic. Nat. 2, 136 ; 2, 144 ; Clu. 180 ; Liv. 27, 47, 10 ; tortuosior Plin. 11, 255 || [fig.] entortillé, embarrassé, compliqué : Cic. Ac. 2, 98 ; Div. 2, 129 ; tortuosum ingenium Cic. Læl. 65, esprit plein de détours ; tortuosissimus Aug. Conf. 2, 10 ¶ 2 tortuosior urina Plin. 21, 173, écoulement difficile de lʼurine.
- 1. met krommingen, vol draaiingen [alvus; amnis; loci];
- 2. (metaf.) ingewikkeld, verward [genus disputandi; visa onbegrijpelijk];
- 3. niet openhartig, onoprecht [ingenium].
tortuōsus
adj.
- 2 tortus, full of crooks, coiled, winding, tortuous: alvus: amnis, L.—Fig., entangled, involved, complicated, confused: genus disputandi: visa quaedam tortuosa et obscura.