tortus
tortus, twisted, twined
tortus2, a twisting, winding coil
tortus , ūs, m.: a twisting, coil, 5.276. (torqueō)
tortus, a, um, Part. and P. a. of torqueo.
tortus, ūs, m. [torqueo].
- a twisting, winding; a wreath (poet.): tortu multiplicabili Draco, Cic. poët. Tusc. 2, 9, 22: draco tortu terribilis, id. poët. Div. 2, 30, 63.—In plur.: serpens Nequicquam longos fugiens dat corpore tortus, Verg. A. 5, 276: bucinarum, Arn. 6, 196. — *
- II A whirling, hurling: flexae habenae, Stat. Ach. 2, 421.
1. tortus, a, um, PAdi. (v. torqueo), gedreht, gewunden, krumm, I) adi.: via, des Labyrinthes, Prop.: quercus, Eichenkranz, Verg.: vimen, Bienenkorb, Ov.: bildl., condiciones tortae, auf Schrauben gestellte, verfängliche, spitzfindige (die man so u. so auslegen kann), Plaut. Men. 591. – II) subst.: A) tortum, ī, n., a) das Folterseil, torto distraham, Pacuv. tr. 159. b) etw. Verdrehtes, Verkehrtes, si quid tortum committitur, salutari emendatione protinus corrigitur, Cassiod. in psalm. 118, 6. – B) torta, ae, f., ein gewundenes Gebäck, der Striezel, torta panis (»ein Laib Brot«, Luther), Vulg. exod. 29, 23 u.a.
2. tortus, ūs, m. (torqueo), I) die Windung, Krümmung, das Gewinde, der Ringel, bucinarum tortus (Plur.), Arnob. 6, 10: bes. der Schlangen, tortu draco terribilis, Cic. poët.: tortu multiplicabili draco, Cic. poët.: serpens longos dat corpore tortus, krümmt sich in langen Windungen, Verg. Aen. 5, 276. – II) das Schwingen, Schleudern, habenae, Stat. Ach. 2, 421.
1 tortus, a, um, ¶ 1 part. de torqueo ¶ 2 adjt , tordu : torta quercus Virg. G. 1, 349, couronne de chêne || sinueux, tortueux : torta via Prop. 4, 4, 42, labyrinthe || condiciones tortæ Pl. Men. 591, conditions contournées, équivoques.
2 tortŭs, (14) ūs, m. , ¶ 1 repli dʼun serpent : [poet.] Cic. Tusc. 2, 22 et Div. 2, 63 ; tortus dare Virg. En. 5, 276, faire des replis || bucinarum Arn. 6, 196, les courbures des trompettes ¶ 2 action de faire tournoyer la courroie dʼune fronde : Stat. Ach. 2, 135.
- 1. (poët.) gedraaid, gewonden [funis; quercus eikenkrans]; kronkelend [via];
- 2. (Plaut.) (metaf.) spitsvondig.
Sic injustitiam istam exsolvant, sicut illi, qui in suo ministerioCap. 23 :Tortum faciunt.
Sicut ille, qui Tortum in suo Comitatu, vel ministerio fecerit.Adde cap. 26. Vetus Notitia in Tabulario Vindocin. n. 6 :
In perverso et aperto Torto nobis postea abstulit.Charta Ludovici II. Imp. pro monasterio Casauriensi :
Pro nulla denique mallatura quispiam a Monachis præfati monasterii, vel ab Advocato eorumTabularium S. Joannis Angeriac. :Tortum quærere audeat, quia.... eidem monasterio concessimus.
Thetbaldus fecit eis multaPrima Statuta Rob. I. Regis Scotiæ cap. 17 :Torta .
Quandiu defendens aut suus prælocutor defendet Tort, et non reason, etc.Ubi Skenæus :
Quamdiu tenens defendit se nihil fecisse contra jus vel legem.Testamentum Sancii I. Reg. Portugall. æræ 1217. apud Brandaonem tom. 4. pag. 261 :
De quibus faciant pacari, quantum invenerint, quod accepi cumTorto .
RecognoscensTabularium S. Florentii :Tortum suum et rectum monachorum, etc.
Bellum conquerentium, quoProverbium apud Aremoricos natum occasione prælii apud Conquireticum ann. 992, ubi Conano Britonum Duce interfecto, Fulco Comes Andegav. victoria potitus est. Adde formulam vet. apud Murator. tom. 1. part. 2. pag. 91. col. 1. Chartam ann. 1112. in Probat. novæ Hist. Occitan. tom. 2. col. 381. aliam ann. 1138. apud D.Tortum superavit rectum.
Brusseltom. 1. de Feudorum usu p. 507. Chronicon Parm. ann. 1243. apud eumd. Murator. tom. 9. col. 768. Statuta Pallavicinia lib. 2. cap. 20. Vercell. fol. 3. v°. etc.
Et s'ainsi estoit que mis venist avant de qui j'eusse riens eu par mauvaise raison,...... je vel que il soit rendu par mes eseuqiteurs, lesquieus je establis et doins plein pooir de mes detes paier et de mes Torfais amender.Aliud ann. 1275. ibidem :
Je veil e establis e commant que totes mes doites soient payées et tos mes Torfez adreciez e amendez.
Icellui deffunct avoit fait paravant audit sire de Disquemue plusieurs griefs, Torfaiz, dommages et villenies.
Ipsumque Advocatum nemo præsumat temerario ausu distringere, vel in Tortum mittere, etc.Tabularium Brivatense ch. 446 :
Ipsumque Advocatum nemo præsumat distringere, vel in Tortum mittere.Fori Oscæ ann. 1247. fol. 3 :
Debet mittere suum nuntium ad portam de illo, qui facit ei Tortum, etc.
Et si testatus fuerit Infantio ad Villanum cum justitia, et sint ambo, qui tenent Tortum, etc.Mox :
Et si ille, qui se clamat, est de una villa, et qui facit Tortum de alia, etc.Rursum :
Emendet ipsum Tortum.
Archiepiscopus Viennensis B. misit in placitum Duranni Cheuvrii de Torto, quod elevaverat in terra sua, et in causis Ecclesiæ S. Mauritii. Et cum ipse Durannus noluit ire Jerusalem, dimisit in manu Archiepiscopi Tortum, quod ipse elevaverat, et ejus ministri in terra illa, etc.
tortuosumdicunt, quidquid obliquum est, vel non rectum ; unde damnum, vel injustitia aliqua, seu violentia recto opponitur. Glossæ Lat. Gr. :
Constantinus African. lib. 2. Pantechn. cap. 8 :Tam multa surgunt perfidorum compita Tortis polita erroribus.
Os coxæ majus est totius corporis ossibusInfra :Tortum in extranea parte a superiori, in familiari ab inferiori.
Ne corpusTortum et non rectum fieret.
Iter obliquum et Tortum, lib. 3. Annal. Genuens. ad ann. 1196. apud Murator. tom. 6. col. 378.
Illa vero convocavit omnes pueros et puellas suas, et liberavit omnes, donavitque Tortos aureos eis de manu sua, etc.
Tortisius, Fax, tæda. Joh. Blakman. de Virtutibus Henrici VI. Regis Angl. pag. 298 :
Consueverat etiam ex permaxima humilitate et devotione, nocte et dominicæ Resurrectionis tempore propria manu gerere magnum Tortum, ob reverentiam Dominicæ Resurrectionis et fidem.
tortus (1) adj.
- P. of torqueo, twisted, twined: quercus, i. e. an oak-garland, V.: via, Pr.
tortus (2) ūs, m
- TARC-, a twisting, winding coil: tortu multiplicabili Draco, C.poët.—Poet.: serpens longos dat corpore tortūs, V.