trepido
trepido, to hurry with alarm, be in confusion, be agitated, be disturbed
there is confusion all throughout the camp
- to hurry with alarm, to bustle about anxiously, be in a state of confusion, agitation, or trepidation (class., but not in Cic.): ut ille trepidabat! ut festinabat miser! Plaut. Cas. 2, 7, 9 (432); so with festinare, Ter. Ad. 323; Sall. C. 31, 1: quid est quod trepidas, Ter. Eun. 978: tum demum Titurius trepidare, concursare, Caes. B. G. 5, 33: trepidare omnibus locis, Sall. J. 38, 5: currere per totum pavidi conclave magisque Exanimes trepidare, Hor. S. 2, 6, 114: dum in sua quisque ministeria discursu trepidat ad prima signa, Liv. 23, 16, 12: trepidante totā civitate ad excipiendum Poenum visendumque, id. 23, 7, 10: circa vallum (hostes), Auct. B. Afr. 82, 1: circum artos cavos (mures), Phaedr. 4, 6, 3: vigiles tumultuari, trepidare, moliri portam, Liv. 27, 28, 10: nobis trepidandum in acie instruendā erat, id. 44, 38, 11: dum trepidant alae, Verg. A. 4, 121: lymphati trepidare coeperunt, Curt. 4, 12, 14: at Romanus homo ... Corde suo trepidat, Enn. Ann. 4, 7; Plaut. Ep. 1, 1, 59 (59): spe trepido, Luc. 7, 297: trepidare laetitiā, Arn. 7, n. 4: voce, Pers. 1, 20: multa manu medicā Phoebique potentibus herbis Nequiquam trepidat, Verg. A. 12, 403: nam veluti pueri trepidant atque omnia caecis In tenebris metuunt, Lucr. 2, 55; 3, 87; 6, 35; cf.: ancipiti trepidant terrore per urbes, id. 6, 596: recenti mens trepidat metu, Hor. C. 2, 19, 5: metu falso, Ov. Tr. 1, 5, 37: formidine belli, id. ib. 3, 10, 67: in dubiis periclis, Lucr. 3, 1076: ridetque (deus), si mortalis ultra Fas trepidat, Hor. C. 3, 29, 32.—Impers. pass.: trepidari sentio et cursari rursum prorsum, Ter. Hec. 315: totis trepidatur castris, Caes. B. G. 6, 37: ubi jam trepidatur, Lucr. 3, 598: vastis trepidatur in arvis, Sil. 4, 26: si gradibus trepidatur ab imis, Juv. 3, 200.—
- β Like tremo with acc., to tremble at, be afraid of (poet. and very rare): et motae ad lunam trepidabis harundinis umbram, Juv. 10, 21: occursum amici, id. 8, 152: lupos (damae), Sen. Herc. Oet. 1058.—
- γ With inf. (poet.): ne trepidate meas, Teucri, defendere naves, Verg. A. 9, 114: occurrere morti, Stat. Th. 1, 639.—
- δ With ne: trepidat, ne Suppositus venias et falso nomine poscas, Juv. 1, 97; 14, 64.—
- b Of things, Lucr. 2, 965: quae (aqua) per pronum trepidat cum murmure rivum, Hor. Ep. 1, 10, 21; cf.: obliquo laborat Lympha fugax trepidare rivo, id. C. 2, 3, 12: flammae trepidant, flare, waver, flicker, id. ib. 4, 11, 11: trepidantia exta, throbbing, quivering, palpitating, Ov. M. 15, 576: sic aquilam pennā fugiunt trepidante columbae, id. ib. 1, 506: sub dentibus artus, id. ib. 14, 196.—
- c With inf.: octavum trepidavit aetas Claudere lustrum, Hor. C. 2, 4, 24.
- —Hence, trĕpĭdanter, adv., tremblingly, timorously, anxiously, with trepidation (rare): trepidanter effatus, Suet. Ner. 49.—Comp.: trepidantius timidiusque agere, Caes. B. C. 1, 19.
- 1. onrustig, zenuwachtig zijn, angstig heen en weer lopen, door elkaar lopen, zich haasten, rennen [ad arcem; ad arma; circa advenam zwermen om]; ➤ totis castris trepidatur het hele legerkamp is in rep en roer; — (v.e. paard) schichtig worden; (v. ledematen) stuiptrekken, trillen; (v.h. hart) kloppen; (v.e. vogel) fladderen; (v. vlammen) flakkeren;
- 2. (poët.; postklass.) sidderen, trillen (door, van: abl.) [metu];
- 3. (metaf.) weifelen, besluiteloos zijn [inter scelus metumque]; (m. inf.) aarzelen;
- 4. (poët.; postklass.) bang zijn (voor: abl.; ad; de) [morte futura]; vrezen, terugschrikken voor (m. acc. of inf.) [lupos]; (m. ne; afh. vr.); ➤ ne trepides unde volans ignis pervenerit (Lucr.).
- trepidus.—Of persons, to hurry with alarm, be in confusion, be agitated, be disturbed: festinare, trepidare, S.: Quid est quod trepidas, T.: trepidante totā civitate ad excipiendum Poenum, L.: artos circum cavos (mures), Ph.: nobis trepidandum in acie instruendā erat, L.: Dum trepidant alae, V.: lymphati trepidare coeperunt, Cu.: recenti mens trepidat metu, H.: formidine belli, O.: ultra Fas, H.: Trepidari sentio et cursari rursum prorsum, T.: totis trepidatur castris, Cs.—To tremble at, be afraid of: harundinis umbram, Iu.: Ne trepidate meas, Teucri, defendere naves, V.: trepidat, ne Suppositus venias, Iu.—Of persons, to waver, hesitate, tremble, be at a loss: per alia atque alia pavida consilia, L.—Of things, to tremble, waver, shake, flicker, palpitate: (aqua) per pronum trepidat cum murmure rivum, H.: flammae trepidant, H.: Sic aquilam pennā fugiunt trepidante columbae, O.: cuius octavum trepidavit aetas Claudere lustrum, has hastened, H.
-
…laturus in aras tura, ferisne paret populandas tradere terras. Talia quaerentes sibi enim fore cetera curae rex superum trepidare vetat subolemque priori dissimilem populo promittit origine mira. Iamque erat in totas sparsurus fulmina terras sed timuit, ne…
Ovid, Metamorphoses
-
…, mane Non insequor hostis nympha, mane sic agna lupum, sic cerva leonem, sic aquilam penna fugiunt trepidante columbae, hostes quaeque suos amor est mihi causa sequendi. Me miserum ne prona cadas indignave laedi crura notent…
Ovid, Metamorphoses
-
…facies erat. Ex summa laetitia atque lascivia, quae diuturna quies pepererat, repente omnis tristitia invasit festinare, trepidare, neque loco neque homini cuiquam satis credere, neque bellum gerere neque pacem habere, suo quisque metu pericula…
Sallust, Catilina
-
…cacumen habet ; remanet nitor unus in illa. Hanc quoque Phoebus amat, positaque in stipite dextra sentit adhuc trepidare novo sub cortice pectus conplexusque suis ramos, ut membra, lacertis oscula dat ligno refugit tamen oscula lignum .…
Ovid, Metamorphoses
-
…cum paucis familiaribus suis colloquitur consiliumque fugae capere constituit. cum vultus Domiti cum oratione non consentiret, atque omnia trepidantius timidiusque ageret, quam superioribus diebus consuesset, multumque cum suis consiliandi causa secreto praeter consuetudinem colloqueretur, concilia conventusque…
Julius Caesar, Civil War
-
…primos prohibere ascensu atque iniquissimo nostris loco proelium committere coeperunt. Tum demum Titurius, qui nihil ante providisset, trepidare et concursare cohortesque disponere, haec tamen ipsa timide atque ut eum omnia deficere viderentur ; quod plerumque eis accidere…
Julius Caesar, Gallic War
-
…equitatum populi Romani dicimus ; aut ex uno pluris at Romanus homo, tamenetsi res bene gesta est corde suo trepidat ; aut cum ex pluribus intellegitur unum nos sumus Romani, qui fuimus ante Rudini ; aut quocumque modo ,…
Cicero, de Oratore
-
…quem aditum reperire possent. Aegre portas nostri tuentur, reliquos aditus locus ipse per se munitioque defendit. Totis trepidatur castris, atque alius ex alio causam tumultus quaerit ; neque quo signa ferantur neque quam in partem quisque conveniat…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, omnia vulgi pectora Romanis sponte sacranda deis. insolitum leti poscunt genus et nova poenae inventa, exemplo quo trepident alii. ille supinata residens cervice quis, inquit, dicitur adfirmant dicier Hippolytum. ergo sit Hippolytus, quatiat…
Prudentius, Peristephanon Liber
-
…, sola dura, mare ferum, pepulitque noctis umbras vegetis sonipedibus, ibi Somnus excitam Attin fugiens citus abiit trepidante eum recepit dea Pasithea sinu. ita de quiete molli rapida sine rabie simul ipsa pectore Attis sua facta recoluit…
Catullus, Carmina