viscus
vīscus, eris, n.: an inner part of the body; pl., vīscera, um, the entrails, vitals, 6.599; the flesh, 1.211; heart, bosom, 6.833.
viscus, ĕris, and more freq. in the plur.: viscĕra, um, n. [prop. the soft parts; cf.: viscum, viscidus],
- the inner parts of the animal body, the internal organs, the inwards, viscera (the nobler parts, the heart, lungs, liver, as well as the ignobler, the stomach, entrails, etc.; cf.: ilia, intestina, exta).
- α Sing.: mortui praecordia et viscus omne, Cels. praef. med.; Lucr. 1, 837; 3, 719; Tib. 1, 3, 76; Ov. M. 6, 290; 15, 365; Luc. 3, 658; Quint. Decl. 1, 14; Nemes. Cyn. 139.—
- β Plur. (only so in class. prose), Cels. 4, 11; 7, 9, 2; Lucr. 2, 669; 3, 249; 3, 375 al.; Ov. M. 7, 601; 8, 846; 12, 390; 15, 314; id. F. 4, 205 al.—Of the uterus, Quint. 10, 3, 4; Dig. 48, 8, 8.—Of the testicles, Petr. 119; Plin. 20, 13, 51, § 142.—
- B Transf.
- 1 The flesh, as lying under the skin: cum Herculi Dejanira sanguine Centauri tinctam tunicam induisset, inhaesissetque ea visceribus, Cic. Tusc. 2, 8, 20: ut multus e visceribus sanguis exeat, Poët. ap. Cic. Tusc. 2, 14, 34: heu quantum scelus est, in viscera viscera condi! Ov. M. 15, 88: boum, Cic. N. D. 2, 63, 159: taurorum, Verg. A. 6, 253; 8, 180.—
- 2 The fruit of the womb, offspring, child (poet. and in post-Aug. prose): (Tereus) in suam sua viscera congerit alvum, Ov. M. 6, 651; 8, 478; 10, 465; id. H. 11, 118; cf. Curt. 4, 14, 22: viscera sua flammis inicere, i. e. one's own writings, Quint. 6, praef. § 3 Spald.—
- II Trop., like our bowels, for the interior, inward or inmost part: itum est in viscera terrae, Ov. M. 1, 138: montis (Aetnae), Verg. A. 3, 575: in medullis populi Romani ac visceribus haerebant, Cic. Phil. 1, 15, 36: in venis atque in visceribus rei publicae, id. Cat. 1, 13, 31; cf. id. Tusc. 4, 11, 24: haec in dicendo non extrinsecus alicunde quaerenda, sed ex ipsis visceribus causae sumenda sunt, id. de Or. 2, 78, 318: quae (ἐγκελεύσματα) mihi in visceribus haerent, id. Att. 6, 1, 8: neu patriae validas in viscera vertite vires, i. e. her own citizens, Verg. A. 6, 833: de visceribus tuis, i. e. from your means, property, Cic. Q. Fr. 1, 3, 7; so, aerarii, id. Dom. 47 fin.: magnarum domuum, the heart, i. e. the favorite, Juv. 3, 72.
viscus, i, v. viscum init.
1. vīscus, eris, n. u. häufiger Plur. viscera, um, n. (vieo), die inneren Teile des tierischen Körpers, die Eingeweide, I) eig. u. übtr.: A) eig.: 1) im allg.: viscus omne, Cels.: rancenti viscere, Lucr. – 2) insbes., die Eingeweide, sowohl die edleren, wie Lunge, Leber, Herz usw., als die unedleren, wie Magen, Gedärme usw., Cels. u.a.: Tityus viscere pascit aves, Leber, Tibull.: haerentia viscere tela, Herz oder Brust, Ov.: dah. viscera, Mutterleib, Quint. u. Ov., Magen, Ov., Gedärme, Ov., Hoden, Plin. u. Petron., die säugende Brust, Nemes.: viscera spargere, die Eingeweide nach allen Seiten hervordringen lassen (v. Selbstmörder), Sen. de prov. 2, 11. – B) übtr., viscera, das Fleisch, soweit die Haut es bedeckt, e visceribus sanguis exeat, Cic.: viscera eorum apponit, Cic.: boum visceribus vesci, Cic. – II) meton., Plur. viscera, 1) v. Pers.: a) das eigene Fleisch, Fleisch und Blut = das eigene Kind, die eigenen Kinder, diripiunt avidae viscera nostra ferae, Ov.: nec dolor armasset contra viscera matrem, Ov.: eripite viscera mea ex vinculis, Curt.: viscera sua visceribus suis aleret, Val. Max.: bildl., v. den eigenen Schriften, viscera sua flammis inicere, Quint. 6. prooem. § 3. – b) die Lieblinge, magnarum domuum, Iuven. 3, 70. – 2) die Eingeweide = das Innere, Innerste einer Sache, viscera montis, Verg.: terrae, Ov.: telluris ima, Sil.: rei publicae, Cic.: causae, Cic.: inhaeret in visceribus malum, Cic.: quae mihi in visceribus haerent, in dem Innersten meiner Seele, tief in dem Gedächtnis, Cic.: intima viscera animae meae, Augustin.: tyrannus haerens visceribus nobilissimae civitatis, Liv.: neu in viscera vertite vires, gegen eure eigenen Mitbürger führt nicht Bürgerkrieg, Verg. – 3) das Herzblut = Mittel, Vermögen, aerarii, Cic.: pecunia erepta ex rei publicae visceribus, dem Herzblute des Staates abgepreßtes, Cic.: de visceribus suis et filii sui satisfacere alci, Cic.
2. viscus, ī, m., s. vīscum ➳ .
famis ‥ evangelici cibi, culina ipsa vestrae animae ~era excomedens grassatur in vobis
annua dum redeunt texendi tempora telas, / lurida setigeris redundant viscera filis
crebris ~erum doloribus cruciabatur
~us,innoð , ~era
ponderositas ‥ que hernia dicitur, quando ex ruptura descendunt ~era in pelliculam genitalium
~era ‥ proprie intestina membris vitalibus subdita
ipsum vulneraverunt in ventre cum j cutello ita quod vicera sua exierunt
hoc ~us,a bowelle
cor ‥ in turbinem fastigiatum ~us
~era tosta,gebreded flæsc
~era ‥ cervi inventa fuerunt subtus molendinum
pro quodam fimario posito in via regali in quo sepellivit ~era animalium, per quod aer pessime corrumpitur
de vj viceribus boum venditis
nam silici, densas quae fudit viscere flammas, / durior
sacer pande captabat viscera cymbe
lapiscedinarum loca multa, in quorum rimandis ~eribus operose latomorum vires ‥ exeruntur
vastissima ‥ stagna subito ex terre ~eribus eructantia
terrae ~era ipsorum [saxivomorum ] impulsibus agitantur ut ‥ ecclesia ‥ quateretur
pomi ~era
cujus ‥ sancti ~era tali ‥ historia non statim in fletus ‥ prorumpant?
dilecto ‥ et intimis ~eribus amplectendo venerabili patri
igne caritatis accensa ~era ferreos olim ‥ animos domant
~era materna, viso filio, ineffabili repleta sunt letitia(
vestram piorum ~erum anxietatem
contemplacione ‥ abbatis, cui afficiebatur ex ~eribus
vestram rogamus ‥ scienciam ut quod amittimus in scripturis subintelligere dignetur in ~eribus cordis
nec ~eribus pietatis, nec humane compassionis affectu super ‥ tantis miseriis frangebatur
vir Dei continuit ~era sua in omnibus his, ut miser homo ‥ nullatenus esset ei immiserabilis
ad pedes ‥ vestre paternitatis pronus ‥ totis ~eribus affectionis rogo
justis ‥ Dominus premia eterna retribuit, quotiens uni ex minimis suis per temporalia subsidia ~era extenderint
per benignitatem et compassionis ~era
vivis et defunctis ‥ extendit ~era caritatis
gracie januam nostris nunciis apperiat cum ~eribus compassivis
postpositis pietatis ~eribus, in attritum hominem exacerbastis
sed et illud apostolicum: cupimus unumquemque vestrum in ~eribus Christi esse [cf. ]Phil. i 8
fratri dilectissimo et in Christi ~eribus honorando Pleguinae
~era divine misericordie se sciebat respicere cum nondum tali frustraretur solamine
vos ‥ ad perpetuum nostre fraternitatis consortium, in sinceris Christi visseribus ‥ amplexamur
vobis participacionem ‥ spiritualium bonorum ‥ concedimus in ~eribus Salvatoris
valete, cordis mei ~era
[monachos ] quos et ~era nostra in Christo esse censemus
1 vīscus, (9) ĕris, et plus souv. vīscĕra, um, n. , ¶ 1 les parties internes du corps, viscères, intestins, entrailles : sing., Lucr. 1, 837 ; 3, 719 ; Tib. 1, 3, 76 ; Ov. M. 6, 290, etc. || pl., Lucr. 2, 669 ; 3, 249, etc. || [en part.] sein de la mère : Quint. 10, 3, 4 || testicules : Plin. 20, 142 ; Petr. 119, 1, 21 ¶ 2 chair [qui se trouve sous la peau de lʼh. et des anim.] : Cic. Tusc. 2, 20 ; Nat. 2, 159 || [fig.] la chair dʼune femme = le fruit de ses entrailles, progéniture, enfant : Ov. M. 8, 478 ; 10, 465 ; H. 11, 118 ; Curt. 4, 14, 22 ; [fig.] Quint. 6, pr. 3 ¶ 3 [fig.] entrailles, cœur, sein : in venis atque in visceribus rei publicæ Cic. Cat. 1, 32, dans les veines et les entrailles de lʼÉtat, cf. Cic. Phil. 1, 36 ; Tusc. 4, 24 ; ex ipsis visceribus causæ sumere aliquid Cic. de Or. 2, 318, tirer un argument des entrailles mêmes de la cause ; quæ mihi in visceribus hærent Cic. Att. 6, 1, 8, recommandations qui demeurent gravées dans mon cœur || le plus pur sang, la substance : de visceribus tuis Cic. Q. 1, 3, 7, du plus pur (avec le plus pur) de ton bien ; visceribus ærarii Cic. Domo 124, avec la substance du trésor public.
2 viscus, (14) ī, v. viscum
➳.
- 1. vlees; ➤ boum visceribus vesci; sanguis ex visceribus exit;
- 2. (poët.; postklass.) ingewanden (longen, lever, hart, maag enz.); buik, baarmoeder, moederschoot; testikels;
- 3. (poët.; postklass.) (metaf.) eigen vlees en bloed, eigen kind(eren); ➤ diripiunt avidae viscera nostra ferae; vires in viscera vertere de wapens tegen medeburgers opnemen;
- 4. (poët.; postklass.) (metaf.) geschriften van eigen hand, ‘geesteskinderen’;
- 5. binnenste, hart, kern, centrum [montis; terrae; rei publicae; causae]; ➤ tyrannus haerens visceribus civitatis in de harten v.d. burgers;
- 6. have en goed, vermogen [aerarii]; ➤ pecunia erepta ex rei publicae visceribus;
- 7. (meton.) (Juv.) lieveling.
vīscus eris, and usu. viscera um, n cf. viscum,
- the inner parts of the body, internal organs, inwards, viscera, entrails: de putri viscere nascuntur apes, O.: in visceribus (tela) haerebunt: penetrant ad viscera morbi, O.—The flesh: cum (tincta tunica) inhaesisset visceribus: quantum scelus est, in viscera viscera condi!O.: taurorum, V.— The fruit of the womb, offspring, child: (Tereus) in suam sua viscera congerit alvum, O.: eripite viscera mea ex vinculis, Cu.; cf. Neu patriae validas in viscera vertite virīs, i. e. her own sons, V.— Fig., the interior, inmost part, heart, centre, bowels, vitals, life: itum est in viscera terrae, O.: montis (Aetna), V.: in venis atque in visceribus rei p.: de visceribus tuis satis facturus quibus debes: magnarum domuum, i. e. the favorite, Iu.