δάμνημι
δάμνημι, to overpower, tame, conquer, subdue
- = δαμάζω, τὴν μὲν . . δάμνημʼ ἐπέεσσι Il. 5.893; δάμνησι στίχας ἀνδρῶν ib. 746, etc.; ἄνδρʼ ἀγαθὸν πενίη δάμνησι Thgn. 173; πενία . . δ. λαόν Alc. 92:—Med., ἵμερον, ᾧ τε σὺ πάντας δαμνᾷ ἀθανάτους Il. 14.199; ἀλλά με χεῖμα δάμναται Od. 14.488; Ἔρος δ. νόον Hes. Th. 122, cf. Archil. 85, A. Pr. 165, Q.S. 11.25:—Pass., πυκνὰ καρήαθʼ ὑφʼ Ἕκτορι δάμνατο Il. 11.309; μηδʼ οὕτω Τρώεσσιν ἔα δάμνασθαι Ἀχαιούς 8.244; Ἀχαιοὺς Τρωσὶν δαμναμένους 13.16; δάμναμαι A. Supp. 904 (lyr.); imper. μηκέτι δάμναο θυμόν Maiist. 51: pf. part. δεδαμναμένα forced, seduced, Leg.Gort. 2.13.
A tr. en v. act. o med.
I c. suj. de pers. y compl. de anim. domar, domesticar en v. med.
(ἡμίονοι) τῶν κέν τιν' ἐλασσάμενος δαμασαίμην
(ἡμίονος) ἥ τ' ἀλγίστη δαμάσασθαι
(ἵπποι) εἰ μὲν ἐκ νέων δαμασθεῖεν
II gener. c. compl. de pers. o de abstr. y frec. c. sent. fact.
1 hacer sucumbir, doblegar, derrotar, vencer y euf. por matar c. suj. de pers.
Κίκονες κλῖναν δαμάσαντες Ἀχαιούς
τὸν ... δαμάσσας ... ἐπεὶ βάλες ὀξέϊ δουρί
al uno ya lo has doblegado ... al acertarle con la aguda lanzaμ' ἐδαμάσσατο οἴνῳ
ὅ μιν ... βίῃ καὶ χερσὶ δαμάσσας
de Zeus respecto a CronoΓίγαντας ὃς ἐδάμασας
de Heraclesἀλλ', Ἀχιλεῦ, δάμασον θυμὸν μέγαν
(σῦν) ἀσθμαίνοντα λέων ἐδάμασσε βίηφιν
al (jabalí) jadeante el león lo doblegó por la fuerza
• c. suj. de dioses y compl. de pers. hacer perecer a alguien a manos de otro en dat. o c. ὑπό y dat.
ἄγετε ..., θεοί, ... μητιάασθε ἠέ μιν ἐκ θανάτοιο σαώσομεν, ἦέ μιν ἤδη Πηλεΐδῃ Ἀχιλῆϊ δαμάσσομεν
¡vamos, dioses!, decidid si lo vamos a salvar de la muerte, o si lo vamos a hacer perecer ya a manos del Pelida Aquilesτεὶ γὰρ Ἀλεξάνδρῳ δαμάσαι
σε Παλλὰς Ἀθήνη ἔγχει ἐμῷ δαμάᾳ
μ' ὑπὸ χερσὶ θεοὶ δαμόωσιν Ἀχαιῶν
(Ζεύς) νῦν τοῦτον ἔτεισε, δάμασσε δὲ λαὸν Ἀχαιῶν
(Zeus) ahora ha satisfecho a ése y ha derrotado a las huestes aqueasτούσδε μοῖρ' ἐδάμασσε θεῶν
a éstos los doblegó el hado de los dioses
• c. suj. de cosa o abstr. y ac. de pers.
τὸν δ' οὐ βέλος ... δάμασσεν
pero el dardo no le doblegó, e.e. no le matóἀλλά ν[ιν] χρόνος [ἐδά]μασσε
τὰν ... πετραία βλάστα δάμασεν
la mató un crecimiento de las rocasοὔ τοι ἔτι ζωοῖσι μετέσσομαι, ἀλλά με χεῖμα δάμναται
no voy a estar ya entre los vivos, pues el frío me está matando
• en cont. deportivos
ἀγῶν' ἐπιχώριον νίκαις τρισσαῖς ... δάμασσας ἔργῳ
dominaste mediante tu esfuerzo, con una triple victoria, el certamen local
2 hacerse obedecer, someter, dominar en v. act. c. suj. de pers. y dat. instrum.
τὴν μὲν ἐγὼ σπουδῇ δάμνημ' ἐπέεσσι
a ella yo, a duras penas, la someto con mis palabrasτοὺς σοῖσιν ὑπὸ σκήπτροισι δαμάσσει
les hará someterse bajo tu cetro
• c. suj. de abstr.
ἄνδρ' ἀγαθὸν πενίη πάντων δάμνησι μάλιστα
a un hombre virtuoso, de entre todas las cosas la pobreza lo somete especialmente a su poder
• esp. de fuerzas como el amor subyugar
οὐ γάρ πώ ποτέ μ' ὧδε θεᾶς ἔρος οὐδὲ γυναικὸς θυμὸν ... ἐδάμασσεν
pues nunca hasta ahora me ha subyugado así el amor de una diosa ni de una mujer
• en v. med.
Ἔρος ὃς ... πάντων τε θεῶν πάντων τ' ἀνθρώπων δάμναται ... νόον καὶ ... βουλήν
Eros, que subyuga la mente y la voluntad de todos los dioses y todos los hombres(Ζεύς) δάμναται Οὐρανίαν γένναν
• sujetar, contener a un endemoniado Eu.Marc.5.4, cf. en v. pas. PMag.4.2907.
3 esp. c. compl. de mujeres y suj. de hombres, en v. act. hacer someterse, someter en matrimonio
ἐκ μὲν μ' ἀλλάων ἁλιάων ἀνδρὶ δάμασσεν
de entre las demás diosas marinas, a mí me hizo someterme a un hombre
• poseer sexualmente, B.1.118, A.R.1.218, 2.954
• euf. forzar, violar en v. med. ICr.4.72.2.11 (Gortina V a.C.), en v. pas. ICr.4.72.2.13 (Gortina V a.C.).
III c. compl. de cosas
1 c. suj. de cosas o abstr. c. sign. peyor. dominar, dañar
ἔγχεα τε λογχωτὰ ξίφεα τ' ἀμφάκεα δάμναται εὐρώς
a las lanzas puntiagudas y a las espadas de doble filo domeña la herrumbreἀρκοῦμαι δώροις, ἃ φθόνος οὐ δαμάσει
estoy satisfecho con estos regalos que la envidia no dañará
2 fig. mantener cuidado, limpio un terreno de labranza
(ἀρούρας) ... δαμάσαι ἀπὸ πάση[ς δείσης κα]ὶ θρύων
B usos intr. en v. med.-pas. (pudiendo ser interpr. frec. como pas. de los usos anteriores)
I c. suj. de pers. o colect.
1 sucumbir a o ante, ser doblegado o abatido por, morir gener. c. compl. en dat. o ὑπό c. dat.
μή πως τάχ' ὑπ' αὐτοῦ δουρὶ δαμήῃς
Μενέλαον ... σῷ βέλεϊ δμηθέντα
ἐλέαιρε δ' Ἀχαιοὺς Τρωσὶν δαμναμένους
ἵνα πληγῇσι δαμείω
ὀΐομαι ... ὑπ' ἐμοὶ δμηθέντα πύλας Ἀΐδαο περήσειν
estoy seguro de que doblegado por mí vas a cruzar las puertas del Hadesπολλοὶ ... δάμεν Τρώων ὑπὸ χερσί
δαμασσάμενος φρένα οἴνῳ
sucumbiendo mi mente al vinoθεῶν ἰότητι δαμάσθη
μαλακῷ δεδμημένοι ὕπνῳ
ἁλὶ γὰρ δέδμητο φίλον κῆρ
su corazón era doblegado por el marτοὺς δ' Ἄρει δαμνημένους
πᾶς δ' ἀπώλλυτο στρατὸς δαμασθεὶς ναΐοισιν ἐμβολαῖς
δμηθῆναι ὑπὸ βουσί
θανάτῳ ... δαμείην
νήμασι Μοιράων ἀλύτοισι δαμείς
νούσοισι δαμείς
abatido por las enfermedadesἐνὶ προμάχοισι δαμῆναι
εἰς ὅ κεν ... αὐτοὶ παρὰ νηυσὶ δαμήετε
ἐδαμάσθην κύμασιν ἐν πολλοῖς
ἰὼ πόλεως ἀγοὶ πρόμοι, δάμναμαι
πόλις δαμείη πᾶσα
ὄψῃ δαμασθὲν ἄστυ Θηβαῖον τόδε
verás sucumbir a esta ciudad de Tebasδμαθέντες
los muertosχρεὼ ἦγε δαμῆναι
δμαθεὶς βροτός
un mortal al que le ha llegado la muerteτοξευτὸς ... ἐκ Φοίβου δαμείς
2 someterse, dejarse convencer, obedecer
τοι πολλοὶ δεδμήατο κοῦροι Ἀχαιῶν
(σοί) δεδμήμεσθα ἕκαστος
δμηθήτω ... καί μοι ὑποστήτω
¡que se deje convencer y que se someta a mí!δέδμητο δὲ λαὸς ὑπ' αὐτῷ
el pueblo estaba sometido por élἀνὴρ πενίῃ δεδμημένος
ἐσλῶν γὰρ ὑπὸ χαρμάτων ... δαμασθέν
dominado por nobles alegrías
3 esp. c. suj. de mujeres someterse a un hombre, ser sometida por un hombre, c. dat. o ὑπό c. dat.
ἄλοχοι δ' ἄλλοισι δαμεῖεν
μιν μοῖρα θεῶν ἐπέδησε δαμῆναι
el destino divino la forzó a someterse (a Egisto)δμηθεῖσ' ὑπ' Ἰήσονι
II c. suj. de abstr.
1 doblegarse, apaciguarse, desaparecer
Ξάνθοιο δάμη μένος
2 imponerse, prevalecer
οὐ γὰρ μήποτε τοῦτο δαμῇ εἶναι μὴ ἐόντα
que de ningún modo se imponga nunca esto: que existan cosas que no existen
•De *d°mneH2-, cf. irl. damnaim y, sin infijo nasal, δαμάζω < *d°m°H2-, ἀδμής <*-dmeH2-, y en otras lenguas, het. damašš-/damešš-, ai. damāyáti, lat. domāre, etc.
1. in toom houden, temmen, bedwingen, overweldigen,
2. overmeesteren, doden:
[cf. δαμάζω.]
From δαμνάω
3 sing. δαμνᾷ Od. 11.221.
3 sing. impf. (ἐ)δάμνα Il. 5.391, Il. 14.439, Il. 16.103, Il. 21.52, 270.
2 sing. pres. mid. δαμνᾷ Il. 14.199.
(ὑπο-.)
- 1
To control, keep in order: Ἥρην ἐπέεσσιν Il. 5.893.
- 2
To overcome by troubling the senses.
In mid.: φιλότητα καὶ ἵμερον, ᾧ τε σὺ πάντας δαμνᾷ Il. 14.199.
- 3
To have an overpowering effect upon, wear out, exhaust: δεσμός ἑ ἐδάμνα Il. 5.391. Cf. Il. 14.439, Il. 21.52, 270.
In mid. Od. 14.488.
- 4
To overpower, master Il. 16.103.
- 5
To defeat, rout, put to flight: Ἀχαιοὺς Τρωσὶν δαμναμένους (by the Trojans) Il. 13.16 = 353. Cf. Il. 5.746 = Il. 8.390: = Od. 1.100.
- 6
To kill, slay: Τρώεσσιν δάμνασθαι (by the Trojans) Il. 8.244 = Il. 15.376. Cf. Il. 11.309.
To destroy, consume: σάρκας πυρὸς μένος δαμνᾷ Od. 11.221.
To pierce, rend (a shield) Il. 21.401.
- 1
- Il.:—Mid., Hom.:—Pass., ὑφʼ Ἕκτορι δάμνατο Il.