διθύραμβος
διθύραμβος, the dithyramb
- dithyramb, Archil. 77, Epich. 132, Hdt. 1.23, Pi. O. 13.19, Pherecr. 145.11, Pl. Lg. 700b, Arist. Pol. 1342b7, Pr. 918b18, etc.; μιξοβόας δ. A. Fr. 355: metaph. of bombastic language, τοσουτονὶ δ. ᾄσας Pl. Hp.Ma. 292c; οὐκέτι πόρρω διθυράμβων φθέγγομαι Id. Phdr. 238d.
- II a name of Dionysus, E. Ba. 526 (lyr.), Philod.Scarph. 1:—hence Δῐθυραμβογενής, AP 9.524. (Pi. is said to have written it λῡθίραμβος (Fr. 85) —as if from λῦθι ῥάμμα, the cry of Bacchus when sewn up in his fatherʼs thigh.)
1 ditirambo
a) composición en honor de Dioniso
ὡς Διωνύσοι' ἄνακτος καλὸν ἐξάρξαι ... οἶδα διθύραμβον
Διωνύσου ... σὺν βοηλάτᾳ ... διθυράμβῳ
μειξοβόας ... δ. ... σύγκωμος Διονύσῳ
Διονύσου γένεσις οἶμαι, δ. λεγόμενος
διθύραμβον ᾄδειν εἰς τὸν Διόνυσον
• rel. c. el vino y el banquete
οὐκ ἔστι δ., ὅκχ' ὕδωρ πίῃς
• como origen de la tragedia, Arist.Po.1449a11
• como composición cantada por coros en los certámenes, Plu.2.835b
• rel. c. las chanzas entre campesinos, Procl.Chr.51
• en modo frigio, Arist.Pol.1342b7
• como composición de estilo altisonante, Ar.Au.1388,
τὰ διπλᾶ (ὀνόματα) ἁρμόττει τοῖς διθυράμβοις
las palabras compuestas convienen a los ditirambos
• como género en el que destacaron (frec. c. alusión al ditirambo cíclico): Arión
(Ἀρίονα) διθύραμβον πρῶτον ἀνθρώπων τῶν ἡμεῖς ἴδμεν ποιήσαντα τε καὶ ὀνομάσαντα καὶ διδάξαντα ἐν Κορίνθῳ
Κρατῖνος ἀπὸ <δι>θυράμβου ἐν βουκόλοις ἀρξάμενος
Στρατὼν δὲ ὁ Ταραντῖνος ἐθαυμάζετο τοὺς διθυράμβους μιμούμενος
ποιηταὶ ... κεραννύντες ... θρήνους τε ὕμνοις καὶ παίωνας διθυράμβοις
ἐπεὶ παρά γε τοῖς ἀρχαίοις τεταγμένος ἦν καὶ ὁ δ.
b) composición en honor de Apolo
δ. ἐστι ποίημα πρὸς Διόνυσον ᾀδόμενον ἢ πρὸς Ἀπόλλωνα
c) como tít. de obras lit.: de una comedia de Anfis, Ath.175a, 563c,
ὑμεναῖος δ.
tít. de una composición de Telestes
d) en expresiones hechas
διθυράμβων νοῦν ἔχεις ἐλάττονα
tienes menos ingenio que los ditirambos, e.e. eres poco inteligente
• fig. ditirambo, lenguaje altisonante
τὰ νῦν ... οὐκέτι πόρρω διθυράμβων φθέγγομαι
διθύραμβον τουτονὶ ᾄσας
2 como adj. ditirámbico, ganado en un certamen de ditirambos
τὸν δειθύραμβον τρίποδα θῆκ' Ἀσκληπίῳ
•Forma parte de una serie de términos de origen oscuro, como ἴαμβος, θρίαμβος, para los que se ha propuesto, sin verosimilitud, un origen pelásgico.
1) Beiname des Bacchus, Eur. Bacch. 526, nach den Alten von seiner zweimaligen Geburt, δὶς θύραζε βαίνειν, wobei freilich das ῑ auffallend ist ; nach Andern mit θρίαμβος zusammenhängend.
2) Lied zu Ehren des Bacchus, dann auch anderer Götter, die freieste Gattung der lyrischen Poesie mit kühnen Gedanken und Wortschwung, der oft in Schwulst ausartete, mit phrygischer Begleitung, Arist. Pol. 8.7, von Arion erfunden, Her. 1.23 ; Pind. Ol. 13.15 ; Plat. Apol. 22a u. Folgde. Häufig als Bezeichnung einer schwülstigen Rede, wie Plat. Hipp. mai. 292c ; vgl. Dion.Hal. vi Dem. 7.
- 1dithyramb ταὶ Διωνύσου πόθεν ἐξέφανεν σὺν βοηλάτᾳ χάριτες διθυράμβῳ; (viz. ἐκ τῆς Κορίνθου) O. 13.19 πρὶν μὲν ἕρπε σχοινοτένειά τʼ ἀοιδὰ διθυράμβων καὶ τὸ σὰν κίβδηλον ἀνθρώποισιν ἀπὸ στομάτων Δ. 2. 2. Herodian. 2. 626. 35. L., ὥσπερ διθύραμβον διθύραμβα παρὰ Πινδάρῳ fr. 86. test., Σ O. 13.25c. ἐν μὲν τοῖς ὑπορχήμασιν ἐν Νάξῳ φησὶν πρῶτον εὑρεθῆναι διθύραμβον, ἐν δὲ τῷ πρώτῳ τῶν διθυράμβων ἐν Θήβαις fr. 71. Herodian. 2. 375. 12. L., Πίνδαρος δέ φησι λυθίραμμον. καὶ γὰρ Ζεὺς τικτομένου αὐτοῦ (= τοῦ Διονύσου) ἐπεβόα· λῦθι ῥάμμα fr. 85. Philodem., de musica 4 p. 89. 10K. καὶ Πίνδαρον οὕτω νομίζειν, ὅτʼ ἔφη θύσων πο[ιεῖς]θαι διθύραμβον fr. 86a cf. Kallim. fr. 494Pf. & test.
- the dithyramb; a kind of lyric poetry, Hdt., Ar., etc.: its proper subject was the birth of Bacchus, Plat.