συνετός
συνετός, intelligent, sagacious, wise
- intelligent, sagacious, wise, Democr. 98, Pi. P. 5.107, Hdt. 1.185 (Comp.), etc.; φωνάεντα συνετοῖσιν Pi. O. 2.85; of Zeus and Apollo, ξυνετοὶ καὶ τὰ βροτῶν εἰδότες S. OT 498 (lyr.); ξ. φρένες Ar. Ra. 876 (lyr.); of animals, Arist. HA 589a1 (Comp.); σ. ἡλικίη the age of wisdom, AP 5.111 (Phld.), etc.; ἡ συνετή alone, ib. 11.25 (Apollonid.); also τὸ σ., = σύνεσις, E. Or. 1180, Th. 2.15; τὸ πρὸς ἅπαν ξ. Id. 3.82: c. gen. rei, intelligent in a thing, ξ. πολέμου E. Or. 1406 (anap.): c. acc., τά τʼ οἰκτρὰ σ. εἰμι καὶ τὰ μή Id. IA 1255; τὰ ἀχρεῖα Th. 1.84; τὰ πολιτικά D.H. 4.45.
- II Pass., intelligible, εὔμαρες σύνετον πόησαι πάντι τοῦτʼ Sapph. Supp. 5.5; οὐ ξ. θνητοῖς πείρατα Thgn. 1078; φρονέοντι συνετὰ γαρύω B. 3.85; συνετὰ αὐδᾶν, λέγειν, Hdt. 2.57, E. Ph. 498, etc.; esp. in oxymora, ἀναβοήσεται οὐ συνετὰ συνετῶς Id. IA 466; δυσξυνέτου ξυνετὸν μέλος Id. Ph. 1506 (lyr.): act. and pass. senses conjoined, εὐξύνετον ξυνετοῖς βοάν Id. IT 1092 (lyr.); φωνὴ σ. significant, Arist. Po. 1456b23.
- III Adv. -τῶς intelligently, E. IA 466, Ar. V. 633 (lyr.).
- 2 intelligibly, διαλέγεσθαι Arist. Pr. 902a17; φθεγξαμένου . . οὐδὲν σ. Plu. Sull. 27; συνετὰ ὁμιλεῖν to discourse intelligibly, Babr. Prooem. 11.
1. met begrip, met inzicht, verstandig, intelligent:
2. van zaken begrijpelijk, te vatten; met dat.
Bei Hesych. ist συνετὸς χιτών = σύμβλητος.
- 1understanding pro subs. πολλά μοι ὠκέα βέλη ἔνδον ἐντὶ φαρέτρας φωνάεντα συνετοῖσιν O. 2.85 ἄνδρα κεῖνον ἐπαινέοντι συνετοί P. 5.107 ]συνετοῖ[ς (supp. Snell) fr. 215. 12.
- Iintelligent, sagacious, wise, Lat. prudens, Hdt., Pind., etc.; τὸ συνετόν σύνεσις, Eur., Thuc.:—c. gen. rei, intelligent in a thing, ξυνετὸς πολέμου Eur.; also c. acc., τὰ οἰκτρὰ ξ. Eur.
- IIpass. intelligible, Theogn., Hdt., etc; act. and pass. senses conjoined, εὐξύνετος ξυνετοῖσι βοά Eur.
- IIIadv. -τῶς, intelligently, Eur.
- 2intelligibly, Plut.
-
…κρῖναι τόνδε μουσικώτατα · ὑμεῖς δὲ ταῖς Μούσαις τι μέλος ὑπᾴσατε. ὦ Διὸς ἐννέα παρθένοι ἁγναὶ Μοῦσαι, λεπτολόγους ξυνετὰς φρένας αἳ καθορᾶτε ἀνδρῶν γνωμοτύπων, ὅταν εἰς ἔριν ὀξυμερίμνοις ἔλθωσι στρεβλοῖσι παλαίσμασιν ἀντιλογοῦντες, ἔλθετʼ ἐποψόμεναι δύναμιν δεινοτάτοιν στομάτοιν…
Aristophanes, Frogs
-
…τὸ πεδίον πᾶν πελαγίζειν. ἡ δὲ δὴ δεύτερον γενομένη ταύτης βασίλεια, τῇ οὔνομα ἦν Νίτωκρις, αὕτη δὲ συνετωτέρη γενομένη τῆς πρότερον ἀρξάσης τοῦτο μὲν μνημόσυνα ἐλίπετο τὰ ἐγὼ ἀπηγήσομαι, τοῦτο δὲ τὴν Μήδων ὁρῶσα ἀρχὴν μεγάλην τε…
Herodotus, The Histories
-
…καὶ φρόνησιν διανοητικάς, ἐλευθεριότητα δὲ καὶ σωφροσύνην ἠθικάς. λέγοντες γὰρ περὶ τοῦ ἤθους οὐ λέγομεν ὅτι σοφὸς ἢ συνετὸς ἀλλʼ ὅτι πρᾶος ἢ σώφρων · ἐπαινοῦμεν δὲ καὶ τὸν σοφὸν κατὰ τὴν ἕξιν · τῶν ἕξεων δὲ τὰς ἐπαινετὰς…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…βασάνῳ ἐπὶ τὰν ἐπίδαμον φάτιν εἶμʼ Οἰδιπόδα Λαβδακίδαις ἐπίκουρος ἀδήλων θανάτων. ἀλλʼ ὁ μὲν οὖν Ζεὺς ὅ τʼ Ἀπόλλων ξυνετοὶ καὶ τὰ βροτῶν εἰδότες · ἀνδρῶν δʼ ὅτι μάντις πλέον ἢ ʼγὼ φέρεται, κρίσις οὔκ ἔστιν ἀλαθής · σοφίᾳ…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…ἐπολέμησάν ποτε αὐτῶν, ὥσπερ καὶ Ἐλευσίνιοι μετʼ Εὐμόλπου πρὸς Ἐρεχθέα. ἐπειδὴ δὲ Θησεὺς ἐβασίλευσε, γενόμενος μετὰ τοῦ ξυνετοῦ καὶ δυνατὸς τά τε ἄλλα διεκόσμησε τὴν χώραν καὶ καταλύσας τῶν ἄλλων πόλεων τά τε βουλευτήρια καὶ τὰς ἀρχὰς ἐς…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…αὖ, ἐπʼ ἀγαθῷ μὲν τοῖς πολίταις, ἐπʼ ἀγαθῷ δὲ τοῖς ἑαυτοῦ ξυγγενέσι τε καὶ φίλοισι, διὰ τὸ συνετὸς εἶναι. χαρίεν οὖν μὴ Σωκράτει παρακαθήμενον λαλεῖν, ἀποβαλόντα μουσικὴν τά τε μέγιστα παραλιπόντα τῆς τραγῳδικῆς τέχνης. τὸ…
Aristophanes, Frogs
-
…πρόφασις εὔλογος. καὶ ὁ μὲν χαλεπαίνων πιστὸς αἰεί, ὁ δʼ ἀντιλέγων αὐτῷ ὕποπτος. ἐπιβουλεύσας δέ τις τυχὼν ξυνετὸς καὶ ὑπονοήσας ἔτι δεινότερος · προβουλεύσας δὲ ὅπως μηδὲν αὐτῶν δεήσει, τῆς τε ἑταιρίας διαλυτὴς καὶ τοὺς ἐναντίους ἐκπεπληγμένος…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…εἰς ὁμιλίαν τρέπεται μετὰ τῶν τριῶν σωματοφυλάκων, καὶ τῷ λόγον ἐροῦντι περὶ ὧν αὐτὸς ἀνακρίνειν μέλλει τὸν ἀληθέστερον καὶ συνετώτερον, τούτῳ γέρας δώσειν ὑπισχνεῖται νικητήριον πορφύραν ἐνδύσασθαι καὶ ἐν ἐκπώμασιν χρυσοῖς πίνειν καὶ ἐπὶ χρυσίου καθεύδειν καὶ ἅρμα χρυσοχάλινον…
Flavius Josephus, Antiquities of the Jews
-
…ὁ Ποντικὸς ἐν τῷ Περὶ ἀρχῆς, παῖδας ἐξ αὐτῆς ἐποίησε δύο, Κύψελον καὶ Λυκόφρονα · τὸν μὲν νεώτερον συνετόν, τὸν δὲ πρεσβύτερον ἄφρονα. χρόνῳ δὴ ὑπʼ ὀργῆς βαλὼν ὑποβάθρῳ ἢ λακτίσας τὴν γυναῖκα ἔγκυον οὖσαν ἀπέκτεινε ,…
Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers
-
…ἔχοντι καὶ τοσούτων ἐθνῶν σωτηρίαν ἐγκεχειρισμένῳ βασιλεῖ ἔδει προσεπαινέσαι καὶ τό τε τῆς δυνάμεως αὐτοῦ εὐσθενὲς καὶ τὸ τῆς σωφροσύνης συνετόν · ἀνδρεῖος γὰρ ἦν, ὡς οὐκ ἄλλος τις, ἐν δὲ τοῖς ὑπὲρ τῶν ὑπηκόων ἀγῶσι πρῶτος ἐπὶ τοὺς…
Flavius Josephus, Antiquities of the Jews