φίλος

φίλος, η, ον, also ος, ον Pi. O. 2.93: [ῐ: but Hom. uses the voc. φίλε with ῑ at the beginning of a verse, v. infr.].

• • I pass., beloved, dear, Il. 1.20, etc.; παῖδε φίλω 7.279; freq. c. dat., dear to one, μάλα οἱ φ. ἦεν 1.381; φ. ἀθανάτοισι θεοῖσι 20.347, etc.: voc., φίλε κασίγνητε (at the beginning of the line) 4.155, 5.359; with neut. nouns, φίλε τέκνον Od. 2.363, 3.184, etc.; but φίλον τέκος Il. 3.162; also φίλος for φίλε (Att., acc. to A.D. Synt. 213.28), φίλος ὦ Μενέλαε Il. 4.189, cf. 9.601, 21.106, al., Pi. N. 3.76, A. Pr. 545 (lyr.), E. Supp. 277 (lyr.), Ar. Nu. 1168 (lyr.): gen. added to the voc., φίλʼ ἀνδρῶν Theoc. 15.74, 24.40; ὦ φίλα γυναικῶν E. Alc. 460 (lyr.): as Subst.:
  • • • a φίλος, ὁ, friend, κουρίδιος φίλος, i.e. husband, Od. 15.22; φίλοι friends, kith and kin, νόσφι φίλων Il. 14.256; τῆλε φίλων Od. 2.333, cf. 6.287; φ. μέγιστος my greatest friend, S. Aj. 1331; φίλοι οἱ ἐγγυτάτω, οἱ ἔγγιστα, Lys. 1.41 codd., Plb. 9.24.2; after Hom. freq. with a gen., ὁ Διὸς φίλος A. Pr. 306; τοὺς ἐμαυτοῦ φ., τοὺς τούτων φ., Aeschin. 1.47; φ. ἐμός S. Ph. 421; τῶν ἐμῶν φ. ib. 509; τοὺς σφετέρους φ. X. HG 4.8.25: prov., ἔστιν ὁ φ. ἄλλος αὐτός a friend is another self, Arist. EN 1166a31; κοινὰ τὰ τῶν φ. Pl. Phdr. 279c, cf. Arist. EN 1159b31; οὐθεὶς φ. ᾧ πολλοὶ φ. Id. EE 1245b20; also of friends or allies, opp. πολέμιοι, X. HG 6.5.48; φ. καὶ σύμμαχος D. 9.12, etc.; of a lover, X. Mem. 3.11.4 (in bad sense, Lac. 2.13); φίλε my friend, as a form of courteous address, Ev.Luc. 14.10, etc.; in relation to things, οἱ μουσικῆς φ. E. Fr. 580.3; ἀληθείας Pl. R. 487a; τῶν εἰδῶν Id. Sph. 248a; Χίους φ. ποιῆσαι Lys. 14.36, etc.; ποιεῖσθαι Luc. Pisc. 38; κτᾶσθαι Isoc. 2.27, cf. Th. 2.40; φίλους τιθέντες τούς γε πολεμιωτάτους E. Hec. 848; φίλῳ χρῆσθαί τινι Antipho 5.63; ἡμᾶς ἔχειν φίλους And. 1.40; for Hdt. 3.49, v. φίλιος.
      • b φίλη, ἡ, dear one, friend, κλῦτε, φίλαι Od. 4.722; λόγοις ἐγὼ φιλοῦσαν οὐ στέργω φίλην S. Ant. 543; of a wife, φίλην τινὰ ἄγεσθαι take as oneʼs wife, Il. 9.146, 288; ἡ Ξέρξου φ., of his mother, A. Pers. 832; of a mistress, X. Mem. 2.1.23, 3.11.16; φίλην ποιήσασθαί τινα Antipho 1.14.
      • c φίλον, τό, an object of love, τὸ φ. σέβεσθαι to reverence what the city loves, S. OC 187 (lyr.): addressed to persons, darling, φ. ἐμόν Ar. Ec. 952 (lyr.); so φίλτατον ib. 970; τὰ φίλτατα oneʼs nearest and dearest, dear ones, such as wife and children, A. Pers. 851, Eu. 216, S. OT 366, OC 1110, E. Med. 16: v. φίλτατος; τἀμὰ φίλα, τὰ σὰ φ., Id. Ion 523 (troch.), 613.
      • d οἱ πρῶτοι φίλοι, a title at the Ptolemaic court, OGI 99.3, PTeb. 11.4 (ii B. C.), etc.; or simply οἱ φ. τοῦ βασιλέως OGI 100.1; or οἱ φ. alone, ib. 115.4; τῶν φ. και διοικητοῦ one of the kingʼs friends and dioecetes, PTeb. 79.56 (ii B. C.).
    • 2 of things, pleasant, welcome, δόσις ὀλίγη τε φ. τε Od. 6.208, cf. Il. 1.167: c. dat. pers., αἰεὶ γάρ τοι ἔρις τε φίλη 5.891, cf. Od. 8.248, 13.295; οὐ φίλα τοι ἐρέω Hdt. 7.104; δαίμοσιν πράσσειν φίλα their pleasure, A. Pr. 660, cf. infr. II.
    • • b freq. as predic., φίλον ἐστί or γίγνεταί μοι pleases me, it is after my own heart, εἴ πού τοι φίλον ἐστί Od. 7.320; μὴ φ. Διὶ πατρὶ γένοιτο ib. 316, cf. Il. 7.387; εἰ τόδε πᾶσι φ. καὶ ἡδὺ γένοιτο 4.17; καί τοι φ. ἔπλετο θυμῷ Od. 13.145, etc.; τοῦτο μὲν ἴτω ὅπῃ τῷ θεῷ φίλον Pl. Ap. 19a: less freq. c. inf., οὐ μὲν Τυδέϊ γʼ ὧδε φίλον πτωσκαζέμεν Il. 4.372; πεφιδέσθαι ἐνὶ φρεσὶ φίλτερον ἦεν Τρώων 21.101, cf. 24.334, Od. 14.378; so ταῦτα δαίμοσί κου φίλον ἦν οὕτω γενέσθαι Hdt. 1.87, cf. 108, 4.97: rarely c. part., εἰ τόδʼ αὐτῷ φιλον κεκλημένῳ if it please him to be so called, A. Ag. 161 (lyr.): agreeing with pl., αἰεί τοι τὰ κάκʼ ἐστὶ φίλα φρεσὶ μαντεύεσθαι Il. 1.107, cf. Od. 17.15; ἔνθα φίλʼ ὀπταλέα κρέα ἔδμεναι Il. 4.345; σοὶ δʼ ἔργα φίλʼ ἔστω μέτρια κοσμεῖν Hes. Op. 306.
      • c in Hom. and early Poets, oneʼs own; freq. of limbs, life, etc., φίλον δʼ ἐξαίνυτο θυμόν he took away dear life, Il. 5.155, cf. 22.58; κατεπλήγη φίλον ἦτορ 3.31; εἰς ὅ κε . . μοι φίλα γούνατʼ ὀρώρῃ 9.610; φίλον κατὰ λαιμόν 19.209; esp. of oneʼs nearest kin, πατὴρ φ. 22.408, Sapph. 44.11 L.-P.; ἄλοχος φ. Il. 5.480: cf. φίλτατος: as a standing epith. when no affection is implied, μητρὶ φίλῃ Ἀλθαίῃ χωόμενος κῆρ angry with his own mother, Il. 9.555: simply to denote possession, φίλα εἵματα 2.261; φ. πόνος their wonted labour, Theoc. 21.20.
      • d applied to the numbers 284 and 220, Iamb. in Nic. p.35P.
  • II less freq. (chiefly poet.) in act. sense, loving, friendly, Od. 1.313, cf. Il. 24.775: c. gen., φίλαν ξένων ἄρουραν friendly to strangers, Pi. N. 5.8, cf. P. 3.5: of things, kindly, pleasing, φίλα φρεσὶ μήδεα εἰδώς Il. 17.325; φίλα φρονέειν τινί feel kindly, Il. 4.219; φ. ἐργάζεσθαί τινι Od. 24.210; φ. εἰδέναι τινί 3.277; φ. ποιέεσθαί τινι deal with one in friendly fashion, do one a pleasure, Hdt. 2.152, 5.37.
  • • 2 fond of a thing, attached to, ἄλλων νόμων Arist. Fr. 543; δειλίας φίλον Pl. R. 604d.
  • III Adv. φίλως, once in Hom., φίλως χʼ ὁρόῳτε ye would fain see it, Il. 4.347, cf. Hes. Sc. 45, A. Ag. 247 (lyr.), [1591], etc.; φ. ἐμοί in a manner dear or pleasing to me, ib. 1581.
  • • 2 in a friendly, kindly spirit, τήνδε τὴν πόλιν φ. εἰπών S. OC 758; φ. δέχεσθαί τινα X. HG 4.8.5, cf. Pl. Epin. 988c.
  • IV φίλος has several forms of comparison:
  • • 1 Comp. φιλίων [λῐ], ον, gen. ονος, Od. 19.351, 24.268: Sup. φίλιστος, η, ον, interpol. in S. Aj. 842.
    • 2 Comp. φίλτερος, Sup. φίλτατος, v. sub voce.
    • 3 Comp. φιλαίτερος X. An. 1.9.29, Call. Del. 58: Sup. φιλαίτατος X. HG 7.3.8, Theoc. 7.98.
    • 4 regul. Comp. φιλώτερος X. Mem. 3.11.18 codd., Call. Fr. 146.
    • 5 also as Comp., μᾶλλον φίλος A. Ch. 219, S. Ph. 886; φ. μᾶλλον Thphr. CP 6.1.4; Sup., μάλιστα φ. X. Cyr. 8.1.17.

φίλος, geliebt, lieb, befreundet, von Personen u. Sachen, Hom. u. Folgde überall ; μάλα οἱ φίλος ἦεν Il. 1.381 ; εἴ τίς τοι καὶ κεῖθι φίλος 4.402 ; αἰνείας φίλος ἀθανάτοισι θεοῖσι 20.347 ; οὐ γάρ τίς μοι ἔτʼ ἄλλος ἐνὶ Τροίῃ ἤπιος οὐδὲ φίλος· πάντες δέ με πεφρίκασιν 24.775 ; ὡς ὅδε πᾶσι φίλος καὶ τίμιός ἐστιν ἀνθρώποις Od. 10.38 ; δαίμοσιν πράττειν φίλα Aesch. Prom. 603 ; u. in Prosa, z.B. φίλος ὁ ὅμοιος τῷ ὁμοίῳ Plat. Gorg. 510b ; für ὁ ἐμοὶ φίλος auch ὁ ἐμὸς φίλος, ὁ σὸς φίλος, Theogn. 100 u. sonst. – Bes. häufig φίλος, φίλε, φίλοι mit u. ohne Substantiv in Anreden, Hom. u. Folgde ; auch φίλε τέκνον, Od. 2.363, 3.184 u. sonst ; φίλʼ ἀνδρῶν Theocr. 15.74, 24.40. – Φίλον ἐστί μοι, es ist mir lieb, gefällt mir, ist nach meinem Sinne ; ἔρξον, ὅπως ἐθέλεις καί τοι φίλον ἔπλετο θυμῷ Od. 13.145, vgl. 335, 11.222, u. öfter ; αἴ κέ περ ὔμμι φίλον καὶ ἡδὺ γένοιτο Il. 7.387 ; μὴ τοῦτο φίλον Διῒ πατρὶ γένοιτο Od. 7.316 ; auch φίλα ἐμοί ἐστιν, wie ἦ γὰρ ἐμοὶ φίλʼ ἀληθέα μυθήσασθαι 17.15, vgl. Il. 1.107 ; ἔνθα φίλʼ ὀπταλέα κρέα ἔδμεναι, dann behagt es euch, Braten zu essen, Il. 4.345 ; vgl. Her. 1.108, 4.97. – Der einfachen alten Sprache des Hom., wie noch jetzt der Kindersprache, ist die Umschreibung des Possessivpronomens durch φίλος eigen, von den Gliedern des menschlichen Leibes, wie von den nächsten Angehörigen und Verwandten, der liebe Vater, die liebe Mutter, für mein, dein, sein Vater ; τίη μοι ταῦτα φίλος διελέξατο θυμός Il. 11.407, das liebe Herz, dein, mein Herz, obwohl diese prosaische Erkl. nicht als Uebersetzung gelten darf ; φἰλον δʼ ἐξαίνυτο θυμὸν ἀμφοτέρω, 5.155, er raubte beiden das liebe Leben ; κατεπλήγη φίλον ἦτορ, er erschrak im lieben Herzen, 3.31 ; οὐ γάρ σφι σταδίῃ ὑσμίνῃ μίμνε φίλον κῆρ 13.713 ; πρὶν δʼ οὔπως ἂν ἔμοιγε φίλον κατὰ λαιμὸν ἰείη οὐ πόσις, οὐδὲ βρῶσις 19.209 ; εἰσόκε μοι φίλα γούνατʼ ὀρώρῃ 9.609, d.i. meine Knie, u. ä. oft ; ᾤμωξεν δʼ ἐλεεινὰ πατὴρ φίλος, der liebe Vater, d.i. sein Vater, Il. 22.408 ; φίλος υἱός 2.17, u. so ἄλοχος, τέκνα u. vgl. Es wird dadurch nur die Liebe bezeichnet, die für solche Verhältnisse natürlich ist, ohne daß man ihr wirkliches Vorhandensein im einzelnen Falle ausspricht, wie es von Meleager heißt μητρὶ φίλῃ Ἀλθαίῃ χωόμενος κῆρ, Il. 9.555, erzürnt gegen die liebe Mutter, obwohl sie in diesem Falle nicht von ihm geliebt wurde ; dah. bezeichnet es übh. den Besitz, z.B. φίλα εἵματα Il. 2.261 ; einzeln so noch bei Pind. u. Tragg. – Als subst., der Freund, der Geliebte, Hom. u. Folgde überall ; im plur. die durch Freundschaft od. Verwandtschaft Verbundenen, die Befreundeten, Verwandten, die Gattin, φίλη ἀνάεδνος Il. 9.146, 288. – Selten und nur poet. = liebevoll, freundlich, freundschaftlich, hold, τινί, seltner τινός, Dissen Pind. N. 5.718 ; φίλα φρονέων Il. 4.219, 5.116 u. öfter ; φίλα φρεσὶ μήδεα εἰδώς 17.325 ; φίλα εἰδότες ἀλλήλοισιν Od. 3.277 ; φίλα ποιεῖσθαί τινα, Einem Gutes oder Angenehmes erzeigen, ihm Etwas zu Gefallen tun, Her. 2.152, 5.37, 7.107.
• Adv. φίλως , Hom. nur einmal, φίλως χʼ ὁρόῳτε, ihr würdet es gern sehen, Il. 4.347 ; Hes. Sc. 45 ; Aesch. Ag. 238, 314, 1503.
Komparat.-superl.:
   a) φιλίων, ον Od. 19.351, 24.268 ; φίλιστος, Soph. Aj. 829.
   b) φίλτερος, Il. oft, superl. φίλτατος, so immer bei Hom.; Pind. I. 1.5, P. 8.13, 9.102 u. Tragg.; wie in Prosa ; τὰ φίλτατα, das Liebste, wie Eltern, Kinder u. vgl., περὶ τοῖς φιλτάτοις κυβεύειν καὶ κινδυνεύειν Plat. Prot. 313c ; ἐν τοῖς φιλτάτοις κινδυνεύειν Legg. I.650a.
   c) φιλαίτερος, superl. φιλαίτατος ; Philet. 11 ; Xen. An. 1.9.29, Hell. 7.3.8 ; Theocr. 7.98 ; Callim. Del. 58.
   d) regelmäßig, φιλώτερος, Xen. Mem. 3.11.18, u. φιλώτατος, bei Sp.
[Ι, an sich kurz, wird in φίλε in der ersten Hebung des Verses von Hom. lang gebraucht, Il. 4.155, 3.359.]

φίλος

-η, -ον.

The first syllable lengthened Il. 4.155, Il. 5.359, Il. 21.308.

φίλος as voc. Il. 4.189, Il. 9.601, Il. 10.169, etc. : Od. 1.301, Od. 3.199, Od. 8.413, etc.

Comp. φιλίων Od. 19.351, Od. 24.268. φίλτερος Il. 11.162, Il. 20.334, Il. 21.101, Il. 22.301, Il. 24.46 : Od. 11.360.

Superl. φίλτατος, -η, -ον Il. 4.51, Il. 5.378, Il. 9.198, Il. 13.249, Il. 15.111, Il. 16.433, Il. 18.118, Il. 24.334, etc. : Od. 8.284, Od. 16.445, Od. 24.517.

• • 1

    Held in affection or regard, dear, beloved, loved : παῖδα φίλην Il. 1.20, ἐπεὶ μάλα οἱ φίλος ἦεν 381. Cf. Il. 1.98, Il. 2.110, Il. 3.130, Il. 4.238, Il. 5.71, etc. : Od. 1.94, Od. 2.2, Od. 3.237, Od. 5.88, Od. 6.57, etc.

    For Διὶ φίλος see διΐφιλος.–In comp. : γύπεσσι φίλτεροι ἤ ἀλόχοισιν Il. 11.162. Cf. Il. 20.334, Il. 24.46 : οὔ τις φιλίων ἐμὸν ἵκετο δῶμα Od. 19.351=Od. 24.268. Cf. Od. 11.360.

    In superl. : ἐμοὶ τρεῖς φίλταταί εἰσι πόληες Il. 4.51, πάντων φίλτατος Il. 5.378. Cf. Il. 9.198, Il. 13.249, Il. 15.111, etc. : Od. 16.445, Od. 24.517.

  • 2

    As epithet of the heart and parts of the body (cf. Shakespeare’s my dear soul, my dear heart-strings, my dear blood, etc.) : κῆρ Il. 1.491, ἦτορ Il. 3.31, στήθεσσιν Il. 4.313, θυμόν Il. 5.155, χεῖρας Il. 7.130, γούνατα 271, γυῖα Il. 13.85, λαιμόν Il. 19.209, etc. : βλέφαρα Od. 5.493. Cf. Od. 1.60, 310, Od. 5.462, Od. 8.178, 233, Od. 11.211, Od. 12.331, Od. 13.40, 231, Od. 19.401, etc.

    Sim. : εἵματα Il. 2.261.

  • 3

    Absol., one dear to one, a friend : ταῦτά γε πάντα, φίλος, κατὰ μοῖραν ἔειπες Il. 10.169. Cf. Il. 9.601, Il. 21.106, Il. 23.313, 343, etc. : δεῦρο, φίλη Od. 8.292. Cf. Od. 1.301, Od. 3.103, 375, Od. 17.415, etc.

    In pl. : κλῦτε, φίλοι Il. 2.56. Cf. Il. 3.163, Il. 6.112, Il. 9.528, Il. 13.481, Il. 14.256, etc. : μετὰ οἷσι φίλοισιν Od. 1.19. Cf. Od. 1.49, Od. 2.70, Od. 4.475, Od. 13.192, Od. 18.145, etc.

  • 4

    Loving, friendly, kindly : οὔ τίς μοι ἔτʼ ἄλλος ἤπιος οὐδὲ φίλος Il. 24.775 : οἷα φίλοι ξεῖνοι ξείνοισι διδοῦσιν Od. 1.313.

  • 5

    Of things and abstractions.

  • • a

      Dear, loved, prized, pleasing, acceptable, welcome : αἰεί τοι ἔρις φίλη [ἐστίν] Il. 1.177, πατρίδα γαῖαν Il. 2.140. Cf. Il. 2.162, 796, Il. 3.11, Il. 7.357, Il. 22.58, etc. : δόσις ὀλίγη τε φίλη τε Od. 6.208 (see δόσις), δέμνια Od. 8.277, δῶρα 545. Cf. Od. 1.203, Od. 8.248, Od. 13.295, Od. 14.222, Od. 18.113, etc.

      Absol. : ὀλίγον τε φίλον τʼ ἔχων Il. 1.167.

      In pl. : τοί οἱ φίλα ἐργάζοντο (did his will) Od. 24.210.

      In superl. : γαιάων πολὺ φιλτάτη Od. 8.284. Cf. Il. 6.91, 272.

      With complementary infin. : αἰεί τοι τὰ κάκʼ ἐστὶ φίλα μαντεύεσθαι Il. 1.107. Cf. Il. 4.345 : Od. 17.15.

    • b

      In reference to one’s will, purpose or inclination : εἰ τόδε πᾶσι φίλον γένοιτο Il. 4.17. Cf. Od. 1.82, Od. 7.316.

      In comp. : τό γε φίλτερον ἦεν Ζηνί Il. 22.301.

      In impers. construction: ἐμοὶ μέλλει φίλον εἶναι Il. 1.564. Cf. Il. 2.116, Il. 7.31, Il. 10.531, Il. 14.337, etc. : Od. 7.320= Od. 10.66, Od. 8.571, Od. 13.145, Od. 14.397.

      With complementary infin. : ἐμοὶ οὐ φίλον ἐστὶ μεταλλῆσαι Od. 14.378. Cf. Il. 1.541, Il. 4.372, Il. 16.556 : Od. 9.211, Od. 13.335, Od. 15.362.

      In comp. Il. 21.101.

      In superl. Il. 24.334.

    • c

      Loving, friendly, kindly.

      Absol. in neut. pl. : ὅς τις ἐμοί γε φίλα ἔρδοι (do me kindnesses) Od. 15.360.

      So φίλα φρεσὶ μήδεα εἰδώς (manifesting attachment in the counsels of his heart, attached, devoted) Il. 17.325 (see εἴδω III.12).

      Absol. in neut. pl. : φίλα εἰδότες ἀλλήλοισιν (with friendliness in our hearts) Od. 3.277 (see εἴδω III.12).

      So with φρονέω: φίλα φρονέων (in friendliness of heart) Il. 4.219. Cf. Il. 5.116 (with kindly intent) : Od. 1.307 (in all kindliness), Od. 6.313=Od. 7.75 (be well disposed towards you), Od. 7.15 (eager to help him), 42, Od. 16.17 (with love in his heart).

φῐλος (-ος, -ῳ, -ον, -ε, -ος, -οι, -ων, -οις, -οι; -ας, -αν, -α, -ας; -ῳ, -ον voc., -ων, -α: φίλτερον nom., voc.: φίλτατον nom., acc.)

• 1 pass.,
• • a welcome, dear, well-loved of places, οἶα παίζομεν φίλαν ἄνδρες ἀμφὶ θαμὰ τράπεζαν O. 1.16 τὸν εὐνομώτατον ἐς ἔρανον φίλαν τε Σίπυλον O. 1.38 ἐγὼ δέ τοι φίλαν πόλιν μαλεραῖς ἐπιφλέγων ἀοιδαῖς O. 9.21 Αἴγινα φίλα μᾶτερ (cf. 1. b infra) P. 8.98 πόλιός θʼ ὑπὲρ φίλας ἀστῶν θʼ ὑπὲρ τῶνδʼ N. 8.13 χάλαζαν αἵματος πρὸ φίλας πάτρας ἀμύνεται I. 7.27 of actions, τὺ δὲ πρᾶξιν φίλαν δίδοι O. 1.85 ὁπᾷ τε κοινὸν λόγον φίλαν τείσομεν ἐς χάριν O. 10.12 κέρδος δὲ φίλτατον ἑκόντος εἴ τις ἐκ δόμων φέροι P. 8.13 of pers., κωμάζοντι φίλοις Ἐφαρμόστῳ σὺν ἑταίροις O. 9.4 γένει φίλῳ σὺν Ἀτρέος O. 13.58 παρʼ ἀνδρὶ φίλῳ P. 4.1 Διός τοι νόος μέγας κυβερνᾷ δαίμονʼ ἀνδρῶν φίλων P. 5.123 ἄνδρασι χάρμα φίλοις P. 9.64 ἀλλʼ ἐπεὶ ἐκ τούτων φίλον ἄνδρα πόνων ἐρρύσατο P. 12.18 φίλον ἐς ἄνδρʼ ἄγων κλέος N. 7.62 χρεῖαι δὲ παντοῖαι φίλων ἀνδρῶν N. 8.42 προσεννέπω ἑσπέσθαι κλυταῖς ἀνδρὸς φίλου Μοίρας ἐφετμαῖς I. 6.18 τί ἔρδων φίλος σοί τε, καρτερόβρεντα Κρονίδα, φίλος δὲ Μοίσαις, Εὐθυμίᾳ τε μέλων εἴην fr. 155. ἴσον μὲν θεὸν ἄνδρα τε φίλον <θεῷ> (sc. ὑποτρέσαι) fr. 224. esp. subs., friend, φίλοις ἄνδρα μᾶλλον εὐεργέταν O. 2.93 ἐν δὲ φίλων παρεόντων θῆκέ μιν ζαλωτὸν ὁμόφρονος εὐνᾶς O. 7.5 σὺν δʼ ἀνάγκᾳ μιν φίλον καί τις ἐὼν μεγαλάνωρ ἔσανεν P. 1.51 ὦ φίλε P. 1.92 φίλον εἴη φιλεῖν P. 2.83 εἰ φίλος ἀστῶν, εἴ τις ἀντάεις, τό γʼ ἐν ξυνῷ πεποναμένον εὖ μὴ κρυπτέτω P. 9.93 ἦρʼ, ὦ φίλοι, κατʼ ἀμευσίπορον τρίοδον ἐδινάθην P. 11.38 εὖ τε παθεῖν καὶ ἀκοῦσαι φίλοις ἐξαρκέων N. 1.32 χαῖρε, φίλος N. 3.76 φίλοισι γὰρ φίλος ἐλθὼν ξένιον ἄστυ κατέδρακεν N. 4.22 “οἴχεται τιμὰ φίλων τατωμένῳ φωτί” N. 10.78 κτεάνων θʼ ἅμα λειφθεὶς καὶ φίλων I. 2.11 τετίματαί τε πρὸς ἀθανάτων φίλος (sc. Ἡρακλέης) I. 4.59 εἰ δέ τις ἀρκέων φίλοις ἐχθροῖσι τραχὺς ὑπαντιάζει Pae. 2.31 θανόντων δὲ καὶ φίλοι προδόται (Bergk: λόγοι φίλοι codd.) fr. 160. οὐ φίλων ἐναντίον ἐλθεῖν fr. 229.
  • b poss., own dear of relatives, possessions, bodily parts εἰ δʼ ἄεθλα γαρύεν ἔλδεαι, φίλον ἦτορ O. 1.4, cf. Πα. 6. 12. Ὑπεριονίδας ἔντειλεν φυλάξασθαι χρέος παισὶν φίλοις O. 7.41 μή, φίλα ψυχά, βίον ἀθάνατον σπεῦδε P. 3.61 ἔν τε Μοίσαισι ποτανὸς ἀπὸ ματρὸς φίλας P. 5.114, cf. P. 8.98 “φίλας ὑπὸ ματέρος” P. 9.61 ἕκασται φίλτατον παρθενικαὶ πόσιν ἢ υἱὸν εὔχοντʼ, ὦ Τελεσίκρατες, ἔμμεν P. 9.98 ἁμέραν τὰν μὲν παρὰ πατρὶ φίλῳ Δὶ νέμονται N. 10.55 δηριαζόμενον κτάνεν <ἐν> τεμένει φίλῳ (sc. Ἀπόλλων) Πα. 6. 120. κατὰ μὲν φίλα τέκνʼ ἔπεφνεν, αὐτὸν δὲ τρίτον fr. 171.
  • c comp. τί φίλτερον κεδνῶν τοκέων ἀγαθοῖς I. 1.5 τὸ δὲ μὴ Δὶ φίλτερον σιγῷμι πάμπαν fr. 81 ad. Δ. 2.
• 2 act., welcoming, friendly ἄγει δὲ χάρις φίλων ποί τινος ἀντὶ ἔργων ὀπιζομένα (φίλων c. τινος, Bergk; c. ἔργων, Schr.: ποίνιμος coni. Spiegel e Σ, ἀμειπτική) P. 2.17 πρὸς δʼ ἑταῖροι καρτερὸν ἄνδρα φίλας ὤρεγον χεῖρας P. 4.239 ἤτορι δὲ φίλῳ παῖς ἅτε ματέρι κεδνᾷ πειθόμενος Pae. 6.12 [? O. 1.16] add. gen., Χίρωνα νόον ἔχοντʼ ἀνδρῶν φίλον P. 3.5 Αἰακίδας ἐγέραιρεν ματρόπολίν τε, φίλαν ξένων ἄρουραν N. 5.8
• 3 frag. ]εων ἐλθὲ φίλαν δὴ πόλεα[ (Π^pc: φιλʼ, φιλως Π.) Δ. 3. 9. ]τι φίλης ?fr. 333d. 20. ]εν αλκανεοις φιλ[ ?fr. 348a.

φίλος , comp. φιλίων and φίλτερος, sup. φίλτατος, voc. at the beginning of the verse φῖλε: own, dear, but it must not be supposed that the first meaning has not begun everywhere in Homer to pass into the stage of the latter, hence neither Eng. word represents its force in many instances, φίλα εἵματα, φίλος αἰών, and of parts of the body, φίλαι χεῖρες, etc. Pl. φίλοι, dear ones, friends, oneʼs own, Od. 4.475. Neut., φίλον, φίλα, pleasing, acceptable; φίλον ἔπλετο θῡμῷ, αἰεί τοι τὰ κάκʼ ἐστὶ φίλα φρεσὶ μαντεύεσθαι, you like to, Il. 1.107; φίλα φρονεῖν, εἰδέναι τινί, be kindly disposed, Il. 4.219, Od. 3.277.

φίλος, η, ον ι short: but voc. φίλε with ῑ in Hom.

• • Ipass. loved, beloved, dear, Lat. amicus, carus, Hom., etc.; c. dat. dear to one, Hom.; voc. φίλε may be used with neut. nouns, φίλε τέκνον Od.; a gen. was sometimes added to the voc., φίλʼ ἀνδρῶν Theocr.; ὦ φίλα γυναικῶν Eur.:—often as Subst., φίλος, a friend, Hom.:—proverb., ἔστιν ὁ φ. ἄλλος αὐτός a friend is another self, Arist.; κοινὰ τὰ τῶν φίλων Plat.:—so in fem. φίλη, a dear one, friend, Lat. amica, Hom., Attic:— φίλον, ου, an object of love, Soph.; τὰ φίλτατα oneʼs nearest and dearest, such as wife and children, Trag.
  • • 2of things, dear, pleasant, welcome, Hom.:—as predic., φίλον ἐστί or γίγνεταί μοι ʼtis dear to me, pleases me, Lat. cordi est, Hom., Hdt., etc.; εἰ τόδʼ αὐτῷ φίλον κεκλημένῳ if it please him to be so called, Aesch.
    • 3in Poets, φίλος is used of oneʼs own limbs, life, etc., φίλον δʼ ἐξαίνυτο θυμόν he took away dear life, Il.; φίλον ἦτορ, φίλα γούνατα, πατὴρ φίλος, φίλη ἄλοχος Hom.; φίλην ἄγεσθαι to take as his own wife, Il.
  • IIin act. sense, like φίλιος, loving, friendly, Hom.; c. gen., φίλαν ξένων ἄρουραν friendly to strangers, Pind.; φίλα φρονέειν τινί to feel kindly, Il.; φ. ποιεῖσθαί τινι to make friends with one, Hdt.
  • IIIadv. φίλως, φίλως χʼ ὁρόῳτε ye would fain see it, Il.; φ. ἐμοί in a manner dear or pleasing to me, Aesch.; φ. δέχεσθαί τινα Xen.
  • IVφίλος has several forms of comparison:
  • • 1comp. φιλίων [ῐ], on, Od.
    • 2comp. φίλτερος, Sup. φίλτατος, v. sub vocc.
    • 3comp. φιλαίτερος, Sup. φιλαίτατος, Xen., Theocr.
    • 4in Attic μᾶλλον φίλος Aesch., etc.; Sup. μάλιστα φ. Xen.