ἀρχικός
ἀρχικός, of or for rule, fit for rule, skilled in government or command
- of or for rule, royal, πυθμήν A. Ch. 260; γένος Th. 2.80; official, δικαστήριον Chor. in Rev.Phil. 1.219: neut. pl. ἀρχικά as Subst., perh. presents demanded by officials on entering office, PTeb. 3.57A22.
- 2 of persons, fit for rule, command, or office, Pl. Prt. 352b, al., Isoc. 2.24; having served as magistrates, CIG 2774 (Aphrodisias): c. gen., ἀνθρώπων X. Mem. 1.1.16; νεώς Pl. R. 488d; φύσει ἀρχικὸν πατὴρ υἱῶν Arist. EN 1161a18; ἔστιν -κώτατα τῶν γενῶν Σκύθαι καὶ Θρᾷκες καὶ Πέρσαι Isoc. 4.67. Adv. -κῶς, ἔχοντες Lib. Or. 11.148; ἱερατικῶς καὶ ἀ. φυλαττόμενα Just. Nov. 58.
- 3 dominant, sovereign, ἡ ἀρχικωτάτη ἐπιστήμη the sovereign science, i.e. σοφία, Arist. Metaph. 982b4; τὴν ἀ. χώραν ἔχειν Id. PA 665b18; ἀ. ἀρετή, opp. ὑπηρετική, Id. Pol. 1260a23:—Math., principal, ἀ. συμπτώματα, of the properties of a curve, Apollon.Perg. Con. 1 Praef.; ἀ. διάμετροι principal diameters, ib. 1.51.
- II belonging to ἀρχαί II.6, Dam. Pr. 130, 344.
- III primal, original, γένεσις Phld. D. 3.14; -κώτατον αἴτιον S.E. M. 9.5. Adv. -κῶς ib. 1.46.
- 2 ἀ. σχῆμα ποιήσεως in which the poet commences with an invocation of the Muses, Zeus, etc., Anon. Fig. p.149 S.
I
1 ref. al linaje regio, real
πυθμήν
γένος
• de magistrados
πατρὸς καὶ προγόνων ἀρχικῶν
θυγάτηρ ἀνδρὸς δεκαπρώτου καὶ ἀρχικοῦ
hija de varón decenviro y magistrado
2 idóneo para el mando, rector
ἀ. γένος
clase rectoraτοιοῦτόν τι ... οὐδ' ἀρχικὸν εἶναι
(es opinión general) que eso (la ciencia) no vale para gobernarἡ (ἀρετὴ) ἀρχική
τὸ γὰρ ἐπιτάττειν ἀρχικώτερόν ἐστι
el ordenar es más propio del mandoἀ. ἐπιστασία
la autoridad del mando
• en sent. muy abstr.
ἡ ἄνω ἀρχικωτέρα καὶ κινεῖ
el (poder) superior es más dominante y mueve
• gener. de pers. capacitado para el mando, con condiciones de mando
βασιλεύς
• gram.
ἀρχικὰ ῥήματα
verbos de mandato
• subst. ὁ ἀ.:
τουτέστιν ὁ εἰδὼς ἄρχειν
οἱ ἀρχικοί
las potestades
3 dominante, autoritario
ἔστιν γὰρ ἀρχικώτατα μὲν τῶν γενῶν καὶ μεγίστας δυναστείας ἔχοντα Σκύθαι καὶ Θρᾷκες καὶ Πέρσαι
θυμὸς ἀ.
• c. gen. rector, gobernante
νεώς
τί ἀ. ἀνθρώπων;
¿qué cosa es el gobernante de hombres?ὁ νοῦς ἀ. ἐστι τοῦ λόγου
• gener. subst. τὸ ἀρχικόν principio de autoridad
φύσει ἀρχικὸν πατὴρ υἱῶν
por naturaleza el padre es la autoridad para los hijos
• don de mando, autoridad D.H.5.71,
τοῦ τε πάνυ ἀρχικοῦ ... ὑφῆκε
descendió de su actitud demasiado autoritariaτὸ θεοειδῶς ἀρχικόν
• en plu. τὰ ἀ. cuestiones de gobierno
τὰ πολιτικὰ καὶ τὰ ἀρχικὰ ἐδιδάσκετο
• neutr. compar. como adv. con más autoridad
ἀρχικώτερον Θεοφίλου παρῆλθε
4 en Roma curul
δίφρος
στολή
ἐσθής
• imperial
ὀνόματα ἀρχικά
títulos imperiales
5 oficial
δικαστήριον
ἀρχικὰ πράγματα
asuntos oficiales, protocolo oficial
II
1 que va en cabeza, principal, fundamental, importante
τοῦ δ' ὄπισθεν τὸ πρόσθεν ἀρχικώτερον
(considerar) la parte de delante más importante que la de atrásἡ τῆς καρδίας θέσις ἀρχικὴν χώραν ἔχει
ἐπιστήμη
2 mat. principal
ἁ BZ ... ἀρχικά ἐστι τᾶς τομᾶς
el (diámetro) BZ es el eje del segmentoσχήματα
III
1 primitivo, antiguo
γένησις
αἴτιον
2 inicial
σχῆμα ποιήσεως
IV adv. -ῶς
1 autoritariamente, con autoridad
ἔχοντες
• con autoridad civil
βουλόμεθα γὰρ ἱερατικῶς τε καὶ ἀ. ταῦτα φυλαττόμενα μένειν
2 principalmente Dion.Ar.CN M.3.257B, C.
3 antiguamente, en principio
γεωμετρία ἔσπακε μὲν τὴν κλῆσιν ἀ. ἀπὸ τῆς κατὰ τὴν γῆν καταμετρήσεως
1. behorend bij het regeren:
2. geschikt om te heersen:
• Adv. ἀρχικῶς , Sext.Emp.
- 1of or for rule, royal, Aesch., Thuc.
- 2of persons, fit for rule, skilled in government or command, Xen., Plat.: c. gen. having command of, Arist.