affidare

affidare 1 to ‘affy’, pledge faith (to): a (w. quod); b (w. acc. and inf.); c (w. acc. and gdv.); d (w. ad and gdv.); e (w. inf.); f (w. sb. or pron. as obj.); g (absol. w. de or pro). a s1141 juravit et ~avit imperatrix episcopo quod omnia majora negotia ‥ ejus nutum spectarent; ‥ nec dubitavit episcopus ‥ ei ‥ ~are quod ‥ ipse quoque fidem ei custodiret W. Malm. HN 491; c1165 afidavimus Tome quod ‥ terram warantizabimus FormA 296; p1212 ex parte domini J. ‥ ~atum est quod eos fideliter ‥ tractabit (Corbridge) BBC 240; 1214 posuerunt eum per fidem et per redempcionem c s. et insuper fecerunt ~are quod non appellaret H. ‥ pro hoc facto SelPlCrown 69; 1228 redeuntem fecerunt forestarii ~are quod nichil [ducentes meremium] ceperant nisi ‥ Feod. Durh. 279; fuit inhibitum ne breve de transgressione cuiquam concederetur ‥ nisi ~at quod bona asportata valeant xl s. ad minus Fleta 65.  b a1130 quod omnes res ‥ quas homines eorum ~are †poterint se emere ad dominicum opus monachorum ‥ sint quiete de theloneo Cart. Bath p. 49; a1155 in omnibus rebus quas homines eorum poterunt ~are esse ad opus ecclesie sue (Ch. com. Heref.) Camd. Misc. IV 36; a1190 omnes res monachorum de Kirkebi quas homines eorum poterunt ~are esse suas proprias FormA 294.  c 1182 pax ‥ ~ata fuit utrobique tenenda (Lit. Hen. II) Gir. PI II 16; s1190 hoc reges in propriis personis ~averunt firmiter et fideliter servandum R. Howd. III 59; 1202 hanc ‥ treugam firmiter et fideliter tenendam ~abunt Pat 21a; c1250 hoc fideliter observandum pro me ‥ ~avi Reg. Aberbr. I 91.  d a1231 ad hoc fideliter observandum ‥ pro me et heredibus meis ~avi Reg. Heref. 1344–61 185.  e 1203 A. ‥ in misericordia, quia ipse noluit sequi cum uxor ejus ~aret sequi SelPlCrown 28; 1219 non invenit plegios de prosequendo, immo ~avit sequi CurR VIII 12; 12‥ predictos iij s. nobis solvere ~avit Meaux I 359.  f a1170 hoc ~avit Willelmus ‥ et plegius fuit quod condicio predicta teneretur Rec. Templars 239; a1216 super pacem quam ipsi ~averunt et vadiaverunt in comitatu SelPlCrown 77; 1206 ~avit legem gilde et quietus per totum Rec. Leic. I 19; 1239 omnes homines de M. qui sunt in gilda mercanda de M. et hoc ~are voluerint (Marlborough) BBC 257.  g 1218 Henricus ‥ versus Mariam ‥ de placito dotis. ‥ ~avit Eyre Yorks 3; 1237 [vicecomites] ‥ non capiant fidem senescallorum qui ~averunt pro debitis dominorum suorum et non venerunt ‥ sicut ~averunt KR Mem 15 r. 23 (1); 1333 unus executor ‥ ~avit ‥ pro diversis debitis exactis LTR Mem 105 r. 54d.. 2 to pledge faith by symbolic act: a by joining hands; b by corporal oath. a 1141 hanc conventionem ‥ tenendam ~avi manu mea propria in manu ipsius comitis Regesta III 275; c1150 hanc ‥ donationem firmiter ‥ tenendam ~avit ‥ propria manu sua FormA 1; a1181 hec fideliter ‥ tenenda ‥ manu mea ~avi primo in manu Rogeri ‥ et postea in manu Radulfi ‥ in curia comitis de Richemund E. Ch. Yorks IV 93; 1182 hanc donationem ‥ acquietare et defendere ~avi in manu J. de J. Ch. Gilb. 103 (cf. ib. xxix); c1223 pro hac conventione ‥ tenenda ‥ ~avi in manum Simonis Deeds Newcastle 46; 1223 ~at hic in manu marescalli quod faciet pacem de debito suo LTR Mem 6 r. 1(2)d.; s1256 ~averunt in manus vicecom’ esse fideles Leg. Ant. Lond. 24; tu, essoniator Ricardi, ~a habendi warantum tuum hic ‥; et tu, Willelme, serva eundem diem, ~ato in manibus vel super virgam clamatoris Hengham Magna 6; 1467 super hoc ~avit et fidem fecit cum manu sua dextera in manum dexteram majoris BB Wint. f. 36.  b 1238 hanc compositionem ‥ fideliter tenendam ‥ corporaliter ~averunt Ch. Sal. 247. 3 (refl.) to pledge oneself. abbati nostro [Ade, ob. 1339] ‥ persolvit et se et heredes suos ad illius annui redditus solucionem ~avit et ‥ obligavit Meaux II 301. 4 to bind by oath of fealty. b (p. ppl. as sb.) one so bound. 1202 de predictis terris ‥ debent predicti R. et heredes sui esse ~ati et jurati mihi et heredibus meis Pipe 143.  b c1160 pro hac donatione dedit mihi R. de Luci iij m. argenti de recognitione ‥ quando devenit meus ~atus FormA 42; 1208 nunc devenit ~atus ejus Fines Warw no. 164; 1211 devenit inde ~atus ipsius ‥ in eadem curia [domini regis] Fines P. Lincs 319; c1230 de prefato prato est predictus W.~atus meus AncD A 3466; 12‥ [inde est] adfidatus [Willelmi] Cart. Fount. II 718. 5 to assure by pledge of faith. c1100 rex ‥ bene ~avit eum per litteras suas quod ‥ nullum illi dampnum eveniret (Vexatio Will. Ep.) S. Durh. Durh. I 174. 6 to affiance, pledge oneself to marry. b (fig.). 1224 ~avit quandam feminam et eam duxit ad domum suam CurR XI 1945; 1236 locuti fuerunt cum eo de maritagio filie sue et ita quod in tantum processum fuit quod debuit ~ari Cl 509; Helewisa, cui quidam Eudo donationem fecerat postquam eam ~averat et cum qua publice postea contraxit Bracton 29; 1276 Symon ‥ captus fuit per amicos ‥ Matilde ‥ fornicando cum ipsa, ‥ per quod compellebatur unum de tribus facere, vel uxorem ipsam ~are, vel vitam suam amittere, vel ipsam Matildam retro osculari; ita quod ‥ dedit ‥ Matilde fidem suam quod ipsam desponsare debuit CoramR 25 r. 7d.; 1330 si ad matrimonium contractum vel contrahendum se obligaverint vel ~averint aliquam mulierem Lit. Cant. I 321; s1376 compertum est eam ~atam fuisse ‥ Willelmo de Windeshore; unde ‥ reginotificare curarunt qualiter compererunt eam esse alterius viri sponsam Chr. Angl. 97; si quis clandestinum contrahat matrimonium et postea coram testibus mulierem aliam ipse ~averit Fortescue LLA 32; s1425 ad contrahendum matrimonium per verba de futuro cum predicta Margarita, †affitando [v. l. ~ando] eam ‥ Delphino Plusc. XI 3; filiam comitis Marchiae ~avit seu subarravit Major 281.  b cum omnis pure homo debet ~ari sponso ecclesie, que affidacio per quodcumque mortale disrumpitur, patet quod omne crimen est spirituale adulterium vel mechia Wycl. Mand. Div. 346. 7 (w. foris) to forswear, renounce ownership. c1175, 1231, Leg. Ant. Lond., 1373 (v. forisaffidare).