ales
ales, winged; bird
a winged horse
- I Adj., winged: angues, Pac. ap. Cic. Inv. 1, 19; cf. Mos. Cic. Rep. 3, 9: ales avis, Cic. N. D. 2, 44 (as transl. of the Gr. αἰόλος ὄρνις, Arat. Phaen. 275): equus, i. e. Pegasus, Ov. Am. 3, 12, 24: deus, Mercury, id. M. 2, 714; so also Stat. Th. 4, 605: currus, Sen. Med. 1024: fama, Claud. I. Cons. Stil. 2, 408.—And with a trope common in all languages, quick, fleet, rapid, swift: rutili tris ignis et alitis Austri, Verg. A. 8, 430: passus, Ov. M. 10, 587: harundo, the swift arrow, Prud. Psych. 323.—
- II Subst. com. gen., a fowl, a bird (only of large birds, while volucris includes also insects that fly).
- A Com. gen.: pennis delata, Lucr. 6, 822: exterrita pennis, id. 5, 506: argentea, i. e. the raven before its metamorphosis, Ov. M. 2, 536: superba, the peacock, Mart. 14, 67; 9, 56: longaeva, the phoenix, Claud. 35, 83: famelica, the pigeon-hawk, Plin. 10, 10, 12, § 28.—On the contr., masc.: Phoebeïus, the raven, Ov. M. 2, 544: albus, the swan, Hor. C. 2, 20, 10: cristatus, the cock, Ov. F. 1, 455 al. —
- B Fem., as referring to a female bird: Daulias ales = philomela, Ov. H. 15, 154: exterrita = columba, Verg. A. 5, 505. But ales, i.e. aquila, as the bird of Jove, is sometimes masc.: fulvus Jovis ales, the eagle, id. ib. 12, 247; called also: minister fulminis, Hor. C. 4, 4, 1: flammiger, Stat. Th. 8, 675. —Also fem.: aetheriā lapsa plagā Jovis ales, Verg. A. 1, 394: regia ales, Ov. M. 4, 362: ales digna Jove, Manil. 1, 443.—
- C For a deity as winged, masc.: Cyllenius ales, i.e. Mercury, Claud. 33, 77; or even for men: aureus ales, Perseus, Stat. Th. 1, 544.—
- D Ales canorus, a swan, for a poet, Hor. C. 2, 20, 15. —Also absol. ales: Maeonii carminis ales, of the singer of a Maeonian (Homeric) song, Hor. C. 1, 6, 2 Jahn. (In Ov. M. 5, 298, if ales erant is read, ales is collect.; cf. Schneid. Gr. 2, 240; but the sing. seems to be more in accordance with the preceding hominem putat locutum, she supposing that she heard a man, but it was a bird, and Merkel here reads Ales erat.)—
- E In the lang. of augury, alites are birds that gave omens by their flight, as the buteo, sanqualis, aquila, etc. (but oscines, by their voice, as the corvus, cornix, and noctua), Fest. p. 193 (cf. id. p. 3); Cic. N. D. 2, 64, 160: tum huc, tum illuc volent alites: tum a dextrā, tum a sinistrā parte canant oscines, id. Div. 1, 53, 120; cf. Manut. ad Cic. Fam. 6, 6, p. 394; Plin. 10, 19, 22, § 43; Arn. adv. G. 7, 59.—Hence, poet.: ales, augury, omen, sign: cum bonā nubit alite, Cat. 61, 20: malā soluta navis exit alite, Hor. Epod. 10, 1: secundā alite, id. ib. 16, 23.
spiritu in simulacro alitis descendente
ad hoc ova ab alitibus ‥ foventur
alitum istorum [sc. falconum ] exemplo ‥ filios instruunt
[aves ] alites quasi alates id est alis se levantes, a plurimis nominantur
Hebrea plebs velut alites / Rubri Maris exsiccat gurgites
➳ gén. pl. alituum Lucr. 2, 928 ; Virg. En. 8, 27 ; fém. plus fréquent que le masc.
- 1. gevleugeld [deus = Mercurius; puer = Amor];
- 2. vlug, snel; ➤ passu volat alite virgo; II. subst. f (poët. ook m)
- 1. vogel (een relatief grote vogel, terwijl met avis iedere soort vogel aangeduid kan worden);
- 2. (als t.t. in de taal v.d. augures) voorspellende vogel (die door de richting v. zijn vlucht een voorteken geeft);
- 3. (poët.) voorteken; ➤ bonā (of secundā) alite.
Aléevel
Alers, Itio, iter, abscessus, vulgo
Pour delier nostre Alée.Legitur rursum ibid. pag. 88. Erat autem servitii genus, quo subditi ire tenebantur, quo eos domini mittebant. Vide infra Summagium in Sagma. Libert. villæ
de Loichesann. 1412. tom. 10. Ordinat. reg. Franc. pag. 63 :
Avec ce estoient tenuz les dits hommes... de porter lettres, quant il plaisoit à ladicte dame, parmi certain pris qu'ilz en devoient avoir pour chacune lieue.Charta ann. 1313. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 391. r°. col. 2 :
Quicquid habemus... in parrochiis de Longolio... in piscaturis,... avibus, anseribus, ovis, corveiis,... quadrigaturis, Aletibus, denariis, furnis, molendinis, straminibus, etc.
Alésvero, piscis genus est, Sardina vel lycostomus,
Harenc blanc le millier, 13. den. Harenc sort le millier,10
deniers.... seiches millier 3. s. 4
den. Alés le millier, 10.
den. Vide mox Aletol.
de Paradisdicitur, Apus. Haud scio an idem sit
Allede, in Comput. ann. 1382. inter Probat. tom. 3. novæ Hist. Burg. pag. 63. col. 2. :
Ung gobelet d'or ;... sur le gobelet faut une Allede, ung griffon, etc.
- ala.
- II. Adj, winged: avis: deus, i. e. Mercury, O.: minister fulminis (i. e. aquila), H.: (Venus) purpureis ales oloribus, borne on the wings of bright swans, H.— Quick, hasty, rapid, swift: rutili tres ignis et alitis Austri, V.: passus, O.—
- IIII. Substm. and fa bird: fulvus Iovis, i. e. aquila, V.: Phoebeïus, the raven, O.: albus, the swan, H.: Aetheriā lapsa plagā Iovis ales, V.: regia, O.—Esp., in augury, alites are birds whose flight is significant(cf. oscen, a bird whose song is regarded in augury). — Hence, augury, omen, sign: lugubris, H.: potiore alite, H.—Ales canorus, a swan(of a poet), H.: Maeonii carminis, i. e. the singer of a Maeonian(Homeric) song, H.
-
…, postis, debitaque occultis vota tuli manibus haec ille et si quae miseri novistis amantes, et matutinis obstrepit alitibus. sic ego nunc dominae vitiis et semper amantis fletibus aeterna differor invidia. Et merito, quoniam potui…
Propertius, Elegies
-
…Epicurea fuisse videatur, atque eae ne caperentur quidem nisi hominum ratione atque sollertia ; quamquam avis quasdam, et alites et oscines, ut nostri augures appellant, rerum augurandarum causa esse natas putamus. iam vero immanes et feras…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…amara et dulcia, sic essent iusta et iniusta eadem omnibus. Nunc autem, si quis illo Pacuviano invehens alitum anguium curru multas et varias gentis et urbes despicere et oculis conlustrare possit, videat primum in illa incorrupta maxime…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…, tum effluens huc et illuc ventos efficit. idem annuas frigorum et calorum facit varietates, idemque et volatus alitum sustinet et spiritu ductus alit et sustentat animantes. Restat ultimus et a domiciliis nostris altissimus omnia cingens et coercens…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…eas partes quae absint interisse. Eademque efficit in avibus divina mens, ut tum huc, tum illuc volent alites, tum in hac, tum in illa parte se occultent, tum a dextra, tum a sinistra parte…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…vociferatu sanguinem etiam ex oculis profundunt. nec minus aegre pariunt gravidae. aquila tricenis diebus incubat et fere maiores alites, minores vicenis, ut miluus et accipiter. m ilu u s fere parit numquam plus ternos, is…
Pliny the Elder, Natural History
-
…in veram alvum ruminantis modo refert. gallia hos septentrionalis proxima oceano mittit. in hercynio germaniae saltu invisitata genera alitum accepimus, quarum plumae ignium modo conluceant noctibus. in ceteris nihil praeter nobilitatem longinquitate factam memorandum occurrit phalerides in…
Pliny the Elder, Natural History
-
…n odes turis odore, ex qua diis prolibant. e diverso aspendios damnata aris ; ferunt eam nec ab alite ulla attingi. thasiam uvam aegyptus vocat apud se praedulcem, quae solvit alvum ; est contra lycia, quae…
Pliny the Elder, Natural History
-
…rerum cunctarum, neque se possent cognoscere ut ipsi. multaque humi cum inhumata iacerent corpora supra corporibus, tamen alituum genus atque ferarum aut procul absiliebat, ut acrem exiret odorem, aut, ubi gustarat, languebat morte propinqua…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…, sub tanta pericula missum, adfari extremum miserae data copia matri Heu, terra ignota canibus data praeda Latinis alitibusque iaces, nec te, tua funera mater produxi pressive oculos aut volnera lavi, veste tegens, tibi quam…
Vergil, Aeneid