alleluia
allēlūja, interj. [Heb. = praise ye Jehovah] (the sec. syll. is short in Sid. Ep. 2, 10; Prud. Cath. 4, 72), Vulg. Psa. 104, 1; ib. Apoc. 19, 1 al.
allelūia, -iāticus, s. hallelūiā.
lingua Brittaniae ‥ Hebreum coepit ~ia resonare
ad eandem missam super ~ia cantitantes vocale organum ‥ insonuit(
Dominica prima Septuagesimae ~ia ex toto dimittatur; loco ~ia per singulas horas ‘Laus tibi ‥’ usque ad pascalis vigiliae vesperas dicatur
petiit terram suam ‥ per plevinam die Sabbati qua clausum est ~ia
die Lune proxima post clausum ~ia
‘~ia’, ‘gloria in excelsis’ hymni sunt in missa cantandi
secunda [pars officii ] est epistola, gradale, ~ia, evangelium
gradale, ~ia vel responsorium non cantabit
Greci inchoant suum jejunium octo septimanis ante Pasca a Dominica que vocatur Sexagesima et simul cum esu carnium tunc ~ia dimittunt
tunc ‥ claudant ~ia
quia ~ia clausum erat, non processit ipse ad assisam(
~ia, i.wodesour
panis cuculi, ~ia, trifolium silvestre idem, A.wodesour
oxys sive oxytriphillon, a Latinis dicitur trifolium acetosum, ab officinis ~ya; vulgus etiam vocatalleluya, wodsore & cuckowes meat
allēlūia ou hallēlūia, du mot hébreu הַלְּלוּיָהּ signifiant : louez Dieu : Eccl. On note dans les chants grégoriens la prononciation allēlūja.
Laudate Deum, vel potius
Dominum, significat, unde Amalario lib. 4. cap. 48. dicitur
ad gaudium et laudem pertinere. Gloss. Græc. MS. Regium Cod. 1673 :
Nostis, quia Alleluia Latine dicitur, Laudate Deum.Sic Serm. 5. cap. 9. Serm. 6. cap. 9. Arnobius Junior in Psalm. 104 :
Alleluia in isto Psalmo principium sumpsit, quam qui interpretantur, Gloria Deo Creatori omnium, verum dicunt.Sed de vocis significatione, et ejus usu in Ecclesiasticis officiis multa suggerunt Scriptores de Divinis Officiis ; præterea Baron. ad Martyrol. 22 April. et in Annal. ann. 384. n. 22. Binius ad Concil. Tolet. IV. can. 11. Haeftenus lib. 7. Disq. Monast. tract. 8. Disq. 1. et alii.
Sonabant, inquit,
Psalmi, et aurata templorum reboans in sublime quatiebat Alleluia.
A Pascha usque ad Pentecosten non licet jejunare, quia Sabbatum Paschæ claudit tristitiæ jejunia, et aperit lœtitiæ Alleluia : et Sabbatum Pentecostes claudit Alleluia et aperit jejunia : sed Ecclesiis clauditur Alleluia ; nam Monasterio quasi in peculiari servitio Dei Alleluia usque ad Epiphaniam per modum Psalmorum constitutum aperta a servis Dei psallitur Domino.Vetus Placitum sub Guillelmo I. Rege Angliæ apud Seldenum ad Eadmerum pag. 199 :
Ab illo die, quo clauditur Alleluia, usque ad Octavas Paschæ, etc.Petrus
Sairemens cesse dés le commencement de l'Avant, duskes à lendemain de la Teffaigne, et deske l'Alleluie clost, jusques à la quinzaine de Pasques.Charta Gallica ann. 1282. in Hist. Monast. S. Mariæ Suession. :
Et si volons.... que toutes les Dames et les Renduës qui après l'Auleluie se saineront, aient leur sainiez ainsi come en autre tans.In omnibus autem Ecclesiis Alleluia cantari a Paschate ad Pentecosten, auctor est S. Augustinus Epist. 86. 119. et Serm. 5. de Divers. cap. 9. sed extra Paschale tempus Damasum PP. in Ecclesia Romana instituisse, ut caneretur certis temporibus, auctor est Gregorius M. lib. 7. Epist. 63. uti illius verba capienda censet Baronius. Unde et in Dominicis, quæ sunt ab octava Epiphaniæ usque ad Septuagesimam, et in Dominicis, quæ sunt ab octava Pentecostes usque ad Adventum, cantatur, ut observat Durandus lib. 5. cap. 4. n. 5.
Alleluia claudendoceremoniis in quibusdam Ecclesiis
Sepelitur Alleluia,atque de modo illius sepeliendi hæc addit :
Sabbato Septuagesimæ in Nona conveniant pueri chori feriati in magno vestiario, et ibi ordinent sepulturam Alleluia. Et expedito ultimo Benedicamus, procedant cum crucibus, tortiis, aqua benedicta et incenso, portantesque glebam ad modum funeris, transeant per chorum et vadant ad claustrum ululantes usque ad locum ubi sepelitur : ibique aspersa aqua et dato incenso ab eorum altero, redeunt eodem itinere.Ludicra hæc pompa, inquit Auctor Epistolæ laudatæ, in memoriam revocat consuetudinem alteram multo magis jocularem. In quadam Ecclesia Cathedrali non longe Parisiis distante, choralis puer, si vera est narratio, turbinem, vocabulo
Alleluiaaureis characteribus exarato, circumvolutum per plana chori sola versabat verbere ad usque integram e choro expulsionem. Hæc ibi de exsilio vocis
Alleluia.
Le Beuf, Ecclesiæ Autissiod. Canonicus et Succentor, et nobiscum amice communicavit. Integrum hic referre visum est, speramusque Lectori rerum singularium curioso non fore injucundum.
ALLELUIATICUM OFFICIUM
Sabbato in Septuagesima
AD VESPERAS.
Antiph. Alleluia, Alleluia, Alleluia. Capitulum. Benedictus, etc. Hymnus
Alleluia dulce carmen, Vox perennis gaudii. Alleluia laus suavis Et Choris Cœlestibus, Quam canunt Dei manentes In domo per sæcula. Alleluia læta Mater Concivis Jerusalem, Alleluia, vox tuorum Civium gaudentium, Exules nos flere cogunt Babilonis flumina. Alleluia non meremur In perenne psallere, Alleluia vox reatus Cogit intermittere; Tempus instat quo peracta Lugeamus cimina. Unde laudanda precamur, Te beata Trinitas, Ut tuum nobis videre Pascha det in Æthere, Quo tibi læti canamus Alleluia perpetim. Amen. V'Vespertina Oratio, etc. Ad
Magnificat Antiph.Mane apud nos hodie Alleluia, Alleluia, et crastina die proficisceris Allel. Allel. Allel. Et dum ortus fuerit dies ambulabis vias tuas Allel. Allel. Allel.
Oratio.
Deus qui nos concedis Alleluiatici cantici deducendo solempnia celebrare, da nobis in æterna beatitudine
cum sanctis tuis Alleluia cantantibus perpetuum feliciter Alleluia posse cantare. Per Dominum, etc. AD MATUTINUM.
Invitatorium . Allel. Allel. Allel. Allel. Allel. Allel.Hymnus . Alleluia dulce carmen, etc.In I. Nocturno, Ant . Allel.V'. Memor fui nocte, etc. Lectio i . In principio creavit Deus, etc.R'. Alleluia. Dum præsens est invitantur illam, et desiderant illam dum se eduxerit ; * Et in perpetuum coronata triumphat ante Dominum, Alleluia. V'. In amicitia illius delectatio bona, quoniam immortalis est in conspectu illius. *Et in perpetuum, etc. R'. 2. Multiplicentur a Domino anni tui Alleluia ; per viam sapientiæ incedas, *Et per semitam justitiæ revertaris ad nos, Alleluia, Allel. V'. Sola namque tenes principatum in conspectu Domini, propterea revertere in Thesauros tuos. *Et per semitam, etc. R'. 3. Alleluia sola tenes principatum in conspectu Domini, propterea revertere in Thesauros tuos, te benedicant Angeli, * Quia placuisti Domino, Allel. Allel. V'. Angelus domini bonus comitetur tecum, et bene disponat itinera tua. * Quia, etc. In II. Nocturno. Ant . Allel. Alleluia.Sequuntur Lectiones e Genesi. R'. 4. Angelus Domini bonus comitetur tecum, Alleluia, et bene disponat itinera tua : * Ut iterum cum gaudio revertaris ad nos, Alleluia, Allel. V'. Multiplicentur a Domino anni tui, per viam sapientiæ incedas : * Ut iterum, etc. R'. 5. Alleluia, Revertere in Thesauros tuos : * Te benedicant Angeli, Alleluia. V'. Sola namque tenes principatum in conspectu Domini, propterea revertere in Thesauros tuos : * Te benedicant, etc. R'. 6. Alleluia, Delectatio bona in operibus manuum illius, * Divitiæ multæ, Allel. Allel. V'. Speciosa facta es, et suavis in deliciis multis. * Divitiæ multæ, etc. In III. Noct. Ant . Alleluia.Homilia in Evang. Simile est regnum, etc.R'. 7. Nomen bonum melius est quam divitiæ multæ, * Super aurum et topazion gratia bona est, Alleluia, Alleluia. V'. Quam dulcia faucibus meis eloquia tua Domine, super mel et favum ori meo. *Super, etc. R'. 8. Alleluia, Judica Judicium meum et redime me, Alleluia, a calumniantibus me. * Alleluia. V'. Vide humilitatem meam, et eripe me quia legem tuam non sum oblitus. * Alleluia. R'. 9. Alleluia, Mane apud nos hodie et cras proficisceris, Alleluia ; * Et dum ortus fuerit dies ambulabis vias tuas, Allel. Allel. V'. Angelus Domini bonus comitetur tecum, et bene disponat itinera tua. * Et dum, etc. IN LAUDIBUS.
Ant . Omnes sumus sitientes Alleluia, Alleluia.Psal . Dominus regnavit. Jubilate. Deus.Ant . Benedicat terra Dominum et omnia nascentia in ea hymnum dicant, Allel. All.Cant . Benedicite.Ant . Alleluia, Sola tenes principatum in couspectu Domini, propterea revertere in thesauros tuos, te benedicant Angeli, Allel. All.Psal . Laudate.Capitulum, Hymnus, Antiph . ad benedictus, ut supra ini. Vesperis.
Laudatein Laudibus hoc cantabatur ritu :
Alleluia, Laudate Dominum de Cœlis, laudate eum in excelsis, Alleluia. Laudate eum omnes Angeli ejus, laudate eum omnes virtutes ejus, Alleluia, Alleluia. Laudate eum sol et luna, laudate eum stellæ et lumen, Alleluia, Alleluia, Alleluia.
Deus qui nos Alleluiatici, etc. et pro 2.
Preces populi, etc.
jubilo, ut aiunt, repetendo scilicet a, a, cum certa modulatione. Ordinar. vetus MS. eccl. Camerac. ad missam Dominicæ. 1. in Adventu :
Alleluia cantatur a duobus dominis in pulpito, epistola et evangelium similiter in pulpito. Post Alleluia, cantor incipit Alleluia, quod dicitur Baha, et cantatur a choro alternatim ad modum sequentiæ... Alleluia, Veni, Done, sine Baha.
Ut si prædicta festivitas evenerit, postquam dimissa fuerit Alleluya, etc.Sic et nostri
Alleluiedixerunt. Mirac. MSS. B. M V. lib. 3 :
Il n'est sequense, n'Alleluie, Bele note, ne Kyriele, Tant soit plaisans, ne tant soit bele, Que trop n'anuit, s'ele trop dure.
Alleluiacantari solet. Arest. ann. 1343. 6. Mart. in vol. 2. arestor. parlam. Paris. :
Cum lite et causa pendente in curia nostra inter episcopum Tornac. et decanum et capitulum Tornac. super facto et occasione cujusdam ostii, existentis in Alleluya et descensu contiguo capellæ episcopali, etc.