alligo
alligo, to bind to, tie to
- I.A Lit., to bind to something: ad statuam, Cic. Verr. 2, 4, 42, § 90: ad palum, id. ib. 2, 5, 28, § 71; so in the witticism of Cic.: Quis generum meum ad gladium adligavit? Macr. S. 2, 3: leones adligati, Sen. Brev. Vit. 13. —In Col. of binding the vine to trees or other supports, 4, 13; so id. 4, 20.—
- B In gen., to bind, to bind up, bind round: dolia, Cato R. R. 39. So of the binding up of wounds: vulnus, Poët. ap. Cic. Tusc. 2, 17, 39: adligatum vulnus, Liv. 7, 24: oculus adligatus, Cic. Div. 1, 54, 123.—Of the binding of the hands, feet, etc.: adliga, inquam, colliga, Plaut. Ep. 5, 2, 26 (691): cum adligāsset Isaac filium, Vulg. Gen. 22, 9; ib. Act. 21, 11: adligari se ac venire patitur, Tac. G. 24: adligetur vinculo ferreo, Vulg. Dan. 4, 12: catenis, ib. Act. 21, 33.
- —Hence, allĭgāti (adl-) (sc. servi), slaves that are fettered, Col. 1, 9.—Of other things: adligare caput lanā, Mart. 12, 91: adligat (naves) ancora, makes or holds fast, Verg. A. 1, 169.—In Plin. of fixing colors, to fix, make fast: (alga) ita colorem adligans, ut elui postea non possit, 32, 6, 22, § 66; 9, 38, 62, § 134.—Poet.: lac adligatum, curdled, Mart. 8, 64.—
- II Trop., to bind, to hold fast, to hinder, detain; or in a moral sense, to bind, to oblige, lay under obligation (cf. obligo; very freq., but in the class. per. for the most part only in more elevated prose): caput suum, Plaut. Ep. 3, 2, 33 (369): jure jurando adligare aliquem, id. Rud. prol. 46; Ter. Ad. 844: hic furti se adligat, shows himself guilty, id. Eun. 809 (astringit, illaqueat, et obnoxium facit, Don.; cf. Plaut. Poen. 3, 4, 27 (737): homo furti se astringet, Cic. Fl. 17; for this gen. cf. Roby, § 1324): adligare se scelere, Cic. Planc. 33: adligatus sponsu, Varr. L. L. 6, 71: nuptiis adligari, Cic. Clu. 179: lex omnes mortales adligat, id. ib. 54: non modo beneficio sed etiam benevolentiae significatione adligari, id. Planc. 33, 81: stipulatione adligari, id. Q. Rosc. 34: more majorum, id. Sest. 16: ne existiment ita se adligatos, ut, etc., id. Lael. 12, 42: ne forte quā re impediar et adliger, id. Att. 8, 16 al.— With dat. (eccl. Lat.): adligatus es uxori, Vulg. 1 Cor. 7, 27: legi, ib. Rom. 7, 2; ib. 1 Cor. 7, 39 (= lege).—* Adligatus calculus, in games of chess, a piece that cannot be moved, Sen. Ep. 17 fin.
2) mit dem Nebenbegr. der gehemmten Bewegung, a) festmachen, festhalten, hemmen, ancora (Rhodiae navis) unco dente velut manu ferreā iniectā alligavit alterius proram, Liv.: unco non alligat (naves) ancora morsu, Verg.: u. poet., undā alqm, bannen, fesseln, v. Styx, Verg. georg. 4, 480; Aen. 6, 439: von der in eine Insel verwandelten Äa, Val. Flacc. 5, 429. – b) fest binden, schnüren, manipulos, Col. 11, 2, 40: sarcinulas, Plin. ep. 4, 1, 2.
3) durch ein Band od. einen Verband verwahren (als Synon. von vincire), a) mit etwas umbinden, einbinden, texta fasciola, quā capillum in capite alligarent, dictum capital, Varr. LL.: dolia plumbo vincito vel materiā querneā, viti siccā alligato, Cato: sic sirpata dolia quassa, cum alligata, dicta, Varr. LL.: poet.: moenia spissa vallatā coronā alligat, umgibt, Sil. – b) einen leidenden Körperteil od. eine Wunde mit einem Verband umbinden, umwickeln, etw. verbinden, auf etwas einen Verband auflegen, caput lanā, Mart.: u. gew. ohne Abl., vulnus, Cic. u. Liv.: alcis oculum, Cic.: brachium, crus, Sen.: fracturas, Hier. – c) mit Fesseln binden, fesseln, alliga, inquam, colliga, Plaut.: servum (Ggstz. revincire), Col.: non enim alligabitur infans, Quint.: alligari se ac venire patitur, Tac.: leones alligati (Ggstz. soluti), Sen. – Partic. subst., alligāti, ōrum, m., gefesselte Sklaven, Col. 1, 9, 4.
II) übtr.: 1) im allg., etwas binden, fesseln, festhalten, hemmen, so daß es unbeweglich ist, sich nicht von der Stelle rührt, vultum alligat quae tristitas? hält starr den Blick fest, Pacuv. fr.: videas civitatis voluntatem solutam, virtutem (die Tatkraft) alligatam, Cic.: cedendum est celeriter, ne forte quā re impediar atque alliger, damit nicht irgend ein Zufall mich hindert und mir die Hände bindet, Cic.: tristi palus inamabilis undā alligat, Verg.: torpor gravis alligat artus, Ov. – dah. a) als t.t. im Brettspiel, ut sciat quomodo alligatus exeat calculus, festgezogene, Sen. ep. 117, 30. – b) v. Binden auf chemischem Wege, arenae, quae umore alligantur, Sen. ep. 55, 2: qui (fons) putria terrae alligat, Lucan. 9, 526: massa modo lactis alligati, geronnene Milch, Mart. 8, 64, 9. – u. vom Binden der Farben, ita colorem alligat, bindet (= macht haltbar), ut elui postea non possit, Plin. 32, 66; u. so 9, 134.
2) insbes.: a) jmd. durch Freundschaft, Wohltaten usw. (an jmd.) binden, fesseln, ketten, so daß er unzertrennlich ist, eo pacto alci filium, Ter.: bes. im Passiv, ne existiment ita se alligatos, ut ab amicis non discedant, Cic.: nuptiis alligatus, Cic.: non modo beneficio, sed etiam benevolentiae significatione alligari, Cic. – b) als rhetor. t.t., durch od. an gewisse Gesetze des Numerus, Rhythmus binden u. so durch od. auf etw. beschränken, ut verba neque alligata sint quasi certā lege versus, neque ita soluta, ut vagentur, Cic.: hoc aut alio numero, velut lege, non est alliganda (partitio), Quint. – m. ad u. Akk., tamquam orationem ad rhythmos alliget, Quint.: quasi ad certas quasdam dicendi leges alligati, Quint.: (poësis) alligata ad certam pedum necessitatem, an einen gewissen Zwang des Metrums gebunden, Quint. – c) moralisch den Willen durch Eidschwur, Vertrag, Versprechen, Pflicht u. dgl. fesseln u. beschränken, binden, verbindlich machen, verpflichten, dat arrhabonem et iureiurando alligat (lenonem), Plaut.: caput suum alligabit, wird seinen Kopf zum Pfande setzen, Plaut.: ut nec Roscium stipulatione alliget neque a Fannio iudicio se absolvat, Cic.: ne falsā religione populum alligarent, Gell.: lex omnes mortales alligat, Cic.: foedere alligari, Liv.: sacris alligari, sich zu den sacra gentilicia verpflichten, Cic.: alligati adulatione, verdammt zur Schm., Tac. dial.: uno illo negotio sese all., Gell.: quam minime se alligare ad praecepta, Quint.: ad omnia verba se alligare, sich wörtlich an Memoriertes binden, Quint. – d) alligare se, an ein Vergehen sich binden, d.i. sich dessen schuldig machen, mit Abl., se scelere, Cic. Flacc. 41: mit Genet., se furti, Ter. eun. 809. – dah. alligatus = in ein Vergehen verwickelt, mitbeschuldigt, Cic. Clu. 39; ad Q. fr. 2, 3, 5.
- 1. vastbinden (aan) [alqm ad palum; (als agr. t.t.) vineas];
- 2. belemmeren, inperken, beperken [licentiam];
- 3. (med.) verbinden [vulnus; caput lanā];
- 4. boeien, vastbinden [leones];
- 5. (metaf.) binden, verplichten; ➤ nuptiis alligatus; foedere ~; lex omnes mortales alligat;
- 6. se scelere ~ zich schuldig maken aan; — p. adj. alligātus, a, um verwikkeld in, medeplichtig aan.
相綁。Alligatus nuptiis 婚配者。— vulnus 綁瘡。— vitem palis vel ad palos 綁枝於橛。— se furti 負偷罪。— iter 阻滯路。Alligari lege 律關于彼。Alligari unda 水阻擋彼。
Suggest a Translation
See an image
- to bind to, tie to: reliquos ad palum.—Esp., to bind up, bandage: volnus, L.—To fetter, shackle: adligari se patitur, Ta.—To hold fast: adligat ancora (navīs), V.— Fig., to hinder, detain, keep back: illi filium, i. e. keep at home, T.: populum ... novo quaestionis genere, to hamper: palus inamabilis undā Adligat (sc. eos), keeps imprisoned, V.—To bind, oblige, lay under obligation: alqm beneficio: nuptiis adligatus: lex omnīs adligat: furti se adligat, convicts himself, T.—To impugn, accuse: adligatum Oppianici nomen esse. — Of words: verba certā lege versūs, by a fixed metrical form.
-
…votis, at tibi curarum milia quanta dabit non tibi iam somnos, non illa relinquet ocellos illa feros animis alligat una viros. a, mea contemptus quotiens ad limina curres, cum tibi singultu fortia verba cadent, et…
Propertius, Elegies
-
…quo valeant falsa pro veris. Quodsi ita natura paratum esset, ut ea dormientes agerent, quae somniarent, alligandi omnes essent, qui cubitum irent ; maiores enim quam ulli insani efficerent motus somniantes. Quodsi insanorum visis fides…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…qui artifici aliquid habuerant aut formae removerat atque abduxerat, reliquos si, ut consuetudo est, universos ad palum alligasset, clamorem populi fore suspicabatur, cum tanto plures abducti essent quam relicti ; propter hanc causam cum instituisset alios…
Cicero, in Verrem
-
…inter ad inter b adlegatos add. M μ ad om. ad y inter allegatum add. b y alligatum add. a per. .. plurimos del. Lambinus curari velle α a omnes suos α a suos…
Cicero, pro Cluentio
-
…etiam Athenienses publice de maioribus rebus semper rettulerunt. Scriptum est item, cum Critonis, sui familiaris, oculum alligatum vidisset, quaesivisse, quid esset ; cum autem ille respondisset in agro, ambulanti ramulum adductum, ut remissus…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…est igitur bonis, ut ; si in eius modi amicitias ignari casu aliquo inciderint, ne existiment ita se alligatos, ut ab amicis in magna aliqua re publica peccantibus non discedant ; improbis autem poena statuenda est, nec…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…. dedit igitur tibi nunc fortuna Siculorum C. Marcellum iudicem, ut, cuius ad statuam Siculi te praetore alligabantur, eius religione te his iudicibus vinctum adstrictumque dedamus. ac primo, iudices, hoc signum Mercuri dicebat iste…
Cicero, in Verrem
-
…Non po test ecfari ta ntum dictis, qua ntum factis su ppetit Labo ris. quiesce igitur et volnus alliga. etiamsi Eurypylus posset, non posset Aesopus Ubi fortuna Hecto ris nostram acrem a ciem inclinata m. .…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…quam vultis improbum ; vincam tamen exspectationem omnium. homines sceleris coniurationisque damnati, ad supplicium traditi, ad palum alligati, repente multis milibus hominum inspectantibus soluti sunt et Triocalino illi domino redditi. quid hoc loco potes dicere ,…
Cicero, in Verrem
-
…. Marius, rusticanus vir, sed plane vir, cum secaretur, ut supra dixi, principio vetuit se alligari, nec quisquam ante Marium solutus dicitur esse sectus. cur ergo postea alii valuit auctoritas. videsne igitur opinionis…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes