About
Menu

ardere

ardēre [CL] 1 to burn (intr.), be on fire. b (pr. ppl.) burning, hot (v. et. aqua 4b). c (w. lapis) coal. d (inf. as sb.) fuel (Norm.). ~ebat, scaan GlC A 801; nec crepitante foco nec scintillante favilla / ardeo Aldh. Aen. 15 (Salamandra) 4; calor ~entibus ~endi est causa Eriug. Per. 602C; partem candele peruste alteri arsure compegit Canon. G. Sempr. 76v; 1236 nichil amplius cepit ad husbote et haybote et ad ~endum BNB III 179; 1271 estoverium ‥ ad ~endum, claudendum et domos ‥ reparandas Cl 366; s1258 arsit monasterium Ferr. Kinloss 25.  b in ~entes thermarum vapores Aldh. VirgP 51; ardens carbo fuit Laurentius, ignis in igne P. Blois Euch. 23. 1151 C; ardenti spolio vestitur sidere celum Hanv. VIII 371; 1397 tenentur invenire unam lampadem ~entem coram †ymaginem B. Virginis Vis. Heref. II 450.  c 1313 unum plaustrum lapidum ~entium (Yorks Deeds) VCH Yorks II 339.  d a1150 habeat suum hardere et suum edificare in foresta mea de Tisone Regesta 381. 2 (fig.) to burn, glow: a (w. desire); b (w. anger or grief); c (pr. ppl.) ardent, fierce; d (pr. ppl.) s. dub.; e (pr. ppl. pl.) etym. of seraphim. sicut quis ~et in corpore per inlicitam voluptatem, ita solutus corpore ~ebit per debitam poenam Bede HE III 19; quod explices ~ens exspecto Eriug. Per. 599D; non mea lux ardet, accendere si tua tardet P. Blois Euch. prol. 1137D.  b 801 episcopus multum ~et super nos Alcuin Ep. 248; collamentantur et ardent / funditus internis cruciatibus usque dolendo V. Merl. 196.  c ~ens mentis desiderium Aldh. VirgP 14; ~entis fidei defensaculo fretus Ib. 28; ~ens devotio mentis Bede HE I 7; dolor ‥, omnis et de brachio, ubi ~entior inerat, ‥ ablatus est Ib. V 3.  d 1213 j furrura de grisio ~enti ad supertunicam domini regis de russetto Misae 258.  e vult Deus ut ‥ simus ~endo seraphim; seraphim enim interpretatur ‘~entia’ P. Blois Serm. 39. 680A. 3 (trans.) to burn, destroy (a building). b (fig.) to harm. c1249 deprecamur quatenus ‥ detis nobis ‥ vestras patentes litteras ‥ sicut fecerat dominus rex Ricardus, que arserunt cum capella ‥ que erat in castro quod arsit vicecomes (AncC III 73) RL II 59.  b 1329 considerantes quod hoc forsitan fumo flammam ignis producet qui invitos ~ebit Lit. Cant. I 297. 4 (trans.) to burn: a (candle or torch); b (fuel); c (charcoal); d (land, by beatburning ; cf. batare); e (lime); f to anneal (clay); g to smelt (ore). a candelam ~ebis totam (Mir. Brit.) Diceto Chr. 13; c1300 iiij cereos ‥ ad missam ‥ ~endos Reg. Malm. II 374; 1451 duorum torticorum quos ordinavi ~endos MunAcOx 618.  b 1236 de vivo boscho in dictis terris non ~ebunt nec dabunt nec vendent (Ayr) BBC 336; 1242 arcerunt turbas ‥ in mora AssizeR Durh 27.  c 1195 hunc autem carbonem ~ebit predictus faber quamdiu ipse voluerit (Ch.) Hist. Brit. Iron & Steel Ind. 341; 1308 quod possit ‥ ~ere carbones de omni genere bosci (Indent.) Pat 321 m. 26; 1337 de H. Coliere pro licencia ardend’ carbon’ de mortuo bosco KR Ac 131/27 m. 6.  d 1236 potuit eam [terram] howare, ~ere et excolere BNB III 165.  e 1277 quod calcetum mensuretur per sportam que tenet dim. quarterium, bene arsa et fideliter mensurata (LBLond. A 130) MGL I 729; 1396 ita quod ‥ calcem ~eant in predicto lympette omni tempore apto ad calcem ~endum AncD C 5304.  f 1277 quod tegule sint bene arse et bene plumbate (LBLond. A 130) MGL I 729.  g 1196 in custamento ~endi minam Pipe 261; a1314 ad ~endum mineram ChartR 101 m. 12. 5 to fall short in assay by ‘blanching’ (cf. blancus 2). b (p. ppl.) ‘blanched’. tunc inscribitur idem examen, desuper ducta creta, hiis verbis: ‘Everwicscira: libra arsit tot vel tot denariis’; et tunc illud essaium dicitur Dial. Scac. I 6H; 1238 libra novorum denariorum cambii Lond’ lacat in examine viij d. ‥; argentum non fuit pure examinatum, quia si pure esset examinatum ~eret usque ad x d. KR Mem 17 r. 1.  b hoc suburbium reddit xx libras arsas et pensatas et iii molina reddunt x libras ad numerum DB I 132; 1212 reddendo inde ad scaccarium annuatim xlij li. argenti arsas et ponderatas Fees 71; 1275 solebat reddere ‥ iiijxx libras arsas et ponderatas per annum Hund. II 297.

Saved

Recent