arte
arte, closely, fast, firmly
artē (not arctē), adv., v. 1. artus fin.
artē, Adv. m. Compar. u. Superl. (artus, a, um), enggefügt, zusammengepreßt, zusammengedrängt, eng, I) eig.: a) im Ggstz. zum Lockern, Schlaffen, eng, fest (Ggstz. laxe), arte colligare manus, Plaut. (u. so nimis arte colligor, Naev. com. fr.): arte boves ad stipites religare, Col.: tigna hoc (desto) artius illigata tenentur, Caes.: artius complecti alqm, enger, innig, Cic.: historia ingens minutissime scripta, artissime plicata (zusammengerollt), Sen. – u. öfter im Bilde, artius astringi atque hederā, Hor.: artius astringere rationem, Cic.: artissime constringere sententiam, Cic.: illud arte tenent (daran halten sie fest) accurateque defendunt, Cic. – b) im Ggstz. zum Weiten, eng, dicht (Ggstz. late), trabes singulis saxis interiectis arte continentur, Caes. – aciem, quam arte statuerat, latius porrigit, Sall.: signa artius collocare, Sall.: pedites quam artissime ire iubet, Sall. – spiritus arte meat, Curt. – II) übtr.: a) fest, arte et graviter dormire, fest u. tief, Cic.: artius ex lassitudine dormire, Cic. – alqm arte (eng, innig) diligere, Plin. ep.: u. so alqm artissime (aufs innigste) diligere, Plin. ep. – b) eingeschränkt, knapp, kurz, artius appellare alqm, jmds. Namen kürzer aussprechen, Ov. ex Pont. 4, 12, 10. – bes. in bezug auf Beschränkung des Lebensgenusses, alqm arte cohibere, knapp halten, tüchtig einschränken, Plaut.: u. so alqm arte contenteque habere, Plaut.: alqm arte colere (Ggstz. opulenter), Sall.: alqm artius habere, Sall. fr.: alci arte modum statuere, auf ein beschränktes Maß setzen, Sall.
~ius,fæstlicor
quem ‥ vinculis ferreis ~issime perstringi impetraverat
monachi ‥ diversis abbathiis ‥ custodiendi ~ius diriguntur
memoriam misericordiarum Dei cordibus eorum ~ius impressurus
timens ‥ ne ‥ pompa splendidior animum ‥ sibi ‥ inclinaret, ~ius solito se collegit ad se
quos regendos acceperat, ~issime sed more patrum priorum regebat
inhibet ~ius ne ‥ procedant
excommunicationis sententia estis innodati, per quod ab omnibus ~ius vitari debetis
quod per censuram ‥ ~ius compellantur
artē (11) (artus, a, um), ¶ 1 étroitement, dʼune manière serrée : aliquem artius complecti Cic. Div. 1, 103, embrasser qqn plus étroitement ; saxis arte continentur (trabes) Cæs. G. 7, 23, 3, (les poutres) sont maintenues solidement entre elles par des pierres ; aciem arte statuere Sall. J. 52, 6, disposer ses troupes en rangs serrés ; pedites quam artissime ire jubet Sall. J. 68, 4, il ordonne que les fantassins marchent en ordre le plus serré possible ¶ 2 [fig.] étroitement, sévèrement : aliquem arte colere Sall. J. 85, 34, traiter qqn sévèrement, cf. 45, 2 || étroitement, profondément : illud arte tenent Epicurei Cic. Par. 14, les Épicuriens se tiennent étroitement à cette opinion ; artissime diligere aliquem Plin. Min. Ep. 6, 8, 1, avoir pour qqn la plus étroite affection.
artē adv.with comp.and sup.
- artus, closely, fast, firmly: continere alqd, Cs.: aciem statuere, S.: tigna artius inligata, Cs.: quam artissime ire, S.— Fig.: dormire, soundly: alqm colere, i. e. stingily, S.