aspiratio
aspiratio, a breathing on, blowing upon
aspīrātĭo (adsp-), ōnis, f. [aspiro].
- In gen.
- A Lit., a blowing or breathing to or upon: animantes adspiratione aëris sustinentur, by the blowing or breathing of the air (not by respiration, as it is commonly rendered), Cic. N. D. 2, 33, 83: ventorum, Lact. 7, 3 fin.—
- B Trop.: superni numinis, favor, Amm.15, 2.—Hence,
- II Esp.
- A Evaporation, exhalation: quae omnia fiunt et ex caeli varietate et ex disparili adspiratione terrarum, Cic. Div. 1, 36, 79; 1, 57, 130.—
- B In gram., the enunciation of a word with an h sound, a breathing, aspiration: ita majores locutos esse, ut nusquam nisi in vocali aspiratione uterentur, Cic. Or. 48, 160: per aspirationem apud nos potest quaeri, an in scripto sit vitium, si h littera est, non nota, Quint. 1, 5, 19; 1, 4, 9 Spald.; 1, 6, 21; 6, 3, 55 al.; cf. Apul. de Nota Aspirat. Osann.—Hence meton., the aspirate, i.e. the letter H itself, Prisc. p. 547; 1038 al.; Phoc. Aspir. p. 1721 sq. P.
aspīrātio, ōnis, f. (aspiro), das Anwehen, Anhauchen, I) eig.: A) im allg.: aëris, das Anwehen, Anhauchen der Luft, Cic.: u. so ventorum, Lact.: quae omnia fiunt et ex caeli varietate et ex disparili aspiratione terrarum (anwehende Aus dünstung), Cic. – B) als gramm. t. t., der Anhauch, die Aspiration, u. meton. = der Buchstabe H, Cic. or. 160. Quint. 1, 4, 9 u. 14 ö. Fronto de b. Parth. p. 221, 11 N. (Plur.). Prisc. 1, 5; 1, 24 u. ö. Serv. Verg. Aen. 1, 17. – II) übtr.: a) die göttliche od. dämonische Eingebung, asp. dei, Interpret. Iren. 3, 21, 2: asp. caelestis, Cassiod. var. 11, 2 extr.: daemonum aspiratio u. aspirationes, Tert. apol. 22. Lact. 2, 14, 10. – b) der Gunsthauch, die Gunst, asp. superni numinis, Amm. 15, 2, 8: asp. numinis caelestis, Amm. 26, 1, 5.
sicut sal anguillarum destruitur humore, sic ipse omnium ~one annullatus est
humanus spiritus earum [mutarum ] sine ~one leves cum ~one asperas facit, id est C, P, T
~ones bene vos Angli pervidere potestis, qui pro Θ frequentius †B [l. Ð ] scribitis
hec Britannice Haveren ‥ vocata est; unde et Latine mutatione ~onis in S ‥ dicta est Sabrina
[nomen ] Huberti archiepiscopi ‥ in ‥ literis ejusdem ‥ per solam ~onis notam designatur
[Egwinus ] illustratione veri luminis et S. Spiritus ~one irradiatus
spiritus dicuntur, id est ~ones que precedunt virtutes
~o ad illum statum sue conspiracionis fuit causa
ad peticionem et ~onem eorum [fratrum ], non ad vocacionem ecclesie, istud curatorum officium acceperunt
[laqueator ] ante eorum vestigia jacit ambitionis involucra, superaddit ~onis reticula
aspīrātĭō ( adsp- ) ōnis, f. (aspiro), ¶ 1 aspiration : aeris Cic. Nat. 2, 83, aspiration de lʼair, [dans la respiration] ¶ 2 exhalaison, émanation : Cic. Div. 1, 79 ¶ 3 [gramm.] aspiration : nusquam nisi in vocali aspiratione uti Cic. Or. 160, ne faire lʼaspiration que sur une voyelle ¶ 4 [fig.] inspiration [divine] : Iren. Hær. 1, 15, 6 || souffle favorable, faveur : Amm. 15, 2, 8 ; 26, 1, 5.
- 1. het ademen, blazen tegen, het aanwaaien [aëris briesje];
- 2. (uit)damping [terrarum];
- 3. (gramm. t.t.) aspiratie, klank v.d. letter h.
aspīrātiō (ads-) ōnis, f
- aspiro, a breathing on, blowing upon: aëris.—Fig., a rough breathing, aspirate. — Exhalation, evaporation: terrarum.— Influence: caeli.