About

Menu

attornare

attornare, ~iare [< ad+tornare; cf. OF atorner] 1 to turn, direct (a watercourse). b to direct (a writ). c1176 debebant molendinum illud novum facere ‥ et aquam ad molendinum ~are Kelso 383.  b 1268 breve illud retornavi ad diem in illo brevi contentum ‥ una cum aliis brevibus ad dictum diem ibidem atornatis per nuncium Cl 9. 2 to turn (sour or bad). si vis ut vinum redeat postquam †actornatur, hoc potest fieri in principio quando incipit acescere Gad. 135. 1; aliquando urinam antiquam ~atam ego misceo cum istis; et tunc est penetrativum et consumptivum Ib. 39 v. 2. 3 (w. ad) to alter (to). b (w. in) to account, reckon (as). 1223 tunc se essoniavit de Hibernia, et attorn[atum] fuit essonium ad essonium de malo veniendi BNB III 478.  b 1207 mandamus vobis quod ‥ absentiam suam die illo ~etis eis in defaltam Pat 77a. 4 to get ready, equip, fit: a (ships); b (weapons, tools or sim.); c (corn); d (a larder); e to dress (food); f (vines); g (wool or cloth); h to array, adorn. a 1205 naves nostras quas atornastis de Gippewico ad eundum in servicium nostrum ‥ muniri faciatis Cl 33b; 1242 sine dilacione atornari et bene muniri faciant in omnibus quandam navem Cl 392; 1243 ix li. xviij s. quos posuerunt ‥ in navibus ‥ ~andis canevacio, clavis et latis Liberate 19 m. 6.  b 1213 mittimus ‥ xxiiij arkillos ad duos pedes quos ‥ parari et bene atornari faciatis Cl 145b; 1257 in vomeribus emptis xiiij d.; in eisdem ~iandis ij d. Crawley 216; 1258 in ij vomeribus ‥ atomandis Ib. 224; 1270 in dictis ferramentis acuendis et aturnandis MinAc 768/5 r. 2; 1271 in carris emendandis et ~andis contra autumpnum Pipe Wint. 11M59/B1/35 r. 3d.; 1283 ~are meremium ad carucas Ac. Man. Wint. (Houghton) .  c 1285 metet iij dim. acras bladi, aturnabit et ligabit Cust. Suss II 19.  d 1283 in xxiiij baconis necandis et lardario inde ~ando Ac. Man. Wint. (Michelmersh) .  e 1233 salmones escawardos ‥ in panem poni faciant et bene ~atos ad regem transmitti Cl 349; 1255 capi faciant ‥ xl damos et eos saliri, atornari et cariari faciant usque Eboracum Cl 123.  f 1233 in ‥ stipendiis ‥ vineatorum et in vineis apud Tenham ‥ excolendis et ~andis Liberate 10 m. 9; 1270 in expensis Nicholai le Wynur ‥ ad wyneam plantandam et aturnandam MinAc 768/5 r. 3; 1283 in vineis cedendis et ~andis Ac. Man. Wint. (Michelmersh) .  g 1261 bene liceat pannos in hospicio suo habere et plicare et ~are Rec. Leic. I 95; 1318 in lana saccanda et ~anda Ac. Man. Wint. (Houghton) ; 1345 in stipendio j hominis saccantis et ~antis lanam domini Comp. Swith. 149.  h s1255 rex [venit] in propria persona sua, civitate Londoniarum nobilissime aturnata et acurtinata Leg. Ant. Lond. 22; s1259 civitate optime ~ata et curtinata Ib. 41; s1272 corpus suum nobiliter ~atum, sicut decet reges, datum est sepulture Ib. 153; s1274 de nobilitate ~ata contra coronacionem domini Edwardi Ib. 172. 5 to train (falc.). 1237 circa aves nostras custodiendas et ~andas Liberate 12 m. 16; 1243 liberate Henrico de H. v m. ad se sustentandum dum ~averit quendam girofalconem nostrum ad volandum Ib. 19 m. 9; 1252 Cal. Liberate IV 30. 6 (w. male or sim.) to maltreat. 1202 vicini venerunt ad clamorem et viderunt eum taliter ~atum SelPlCrown 15; 1218 talem [sic] ~avit avunculum suum quod ipse obiit Eyre Yorks 224; 1221 captus fuit et male ~atus PlCrGlouc 43; 1224 ita ~ata fuit quod dimissa fuit pro mortua CurR XI 2715; 1234 viderunt ‥ puerum circumcisum ‥ et ita aturnatum sicut predictum est Ib. XV 1320; 1276 male aturnavit eum et abstulit pannos ejus Hund. II 175. 7 to assign, pledge, devote: a (money); b (rent, service, or homage); c (land or sim.); d (an altar); e (p. ppl. as sb. f.) pledging (of money) or sum pledged. a 1266 expense ‥ de quibus ~antur xl m. magistro P. cementario ‥ ad reparandum domos ExchScot 31; s1415 fertur ‥ quod despoliatus sit de lxxv milibus li. argenti et auri quas sibi atternaverat pro tutela Chr. S. Alb. 85.  b 1201 venit ‥ ad regem ‥ et impetravit ab eo quod ipse ~avit servitium illud ad manerium de Merleberge CurR I 424; decrevit ut xx s. darentur singulis annis celerario ad portmanemot ‥ a burgensibus, qui ~averunt redditum ad hoc solvendum Brakelond 149v; 1215 concessimus quod servitium vestrum quod nobis debetis de terris quas de nobis tenetis in capite atornatum sit de cetero ‥ W. comiti de F. Cl 194b; 1224 nunquam ingressum habuit per Aliciam, sed revera servitium suum ~atum fuit eidem Alicie in dotem CurR XI 2662; 1231 ipse ~avit servitium illud predicte domui CurR XIV 1875; 1235 allocentur episcopo Baton’ ‥ xx s. pro uno osturco soro de servitio Willelmi ‥, quod quidem servitium dominus rex ~avit episcopo KR Mem 14 r. 3d.; servitium ~ari poterit in omni casu et contra voluntatem tenentis, licet homagium non possit nisi in casibus supra dictis Bracton 82; 12‥ predictos xij d. [annuatim reddendos] prefato W. ‥ atturniavi, tenendos sibi et heredibus suis FormA 158; 1275 quos quidem iiij s. et ij s. de tenementis predictorum A. et T. ~avi ad unam pietanciam faciend’ in conventu Oseneye ‥ in die anniversarii mei Cart. Osney VI no. 942; 1277 ~avi ‥ abbati Cestrie homagium et servicium que michi facere solebatis Cart. Chester 428; ut fidelitas et servicium tali donatori ~entur Fleta 183.  c 1200 de placito quo jure et waranto ~avit feodum ipsius abbatisse in elemosinam Hospitalariorum CurR I 161 (cf. ib. 203); de terris ‥ que ‥ ~ate fuerunt in feodum dim. militis Brakelond 163; 1219 per defectum ipsorum ‥ amiserunt seisinam et vellent recuperare ad terram suam, que bene ~ata est CurR VIII 78; 1222 debuit eam [ecclesiam] ~asse ad sustentationem ejusdem conventus BNB II 140; 1232 ~avit ‥ feodum de P. ad manerium de D. Ib. 534.  d a1190 de terra quam T. tenuit ad opus illius altaris quod in eadem ecclesia est attuinatum ad cantandum pro defunctis Danelaw 124.  e 1163 vic. r. c. de c m. de ~ata quam debuit Rob[ertus] Baioc’ Pipe 23; aturnata Wilelmo Cade dc et vj li. et viij s. et ij d. Ib. 46 (cf. EHR XXVIII 220); 1203 Robertus r. c. de xx li. de debitis Aaron; ‥ set Thomas ‥ debet amodo respondere pro eo per ~atam quam ‥ Robertus fecit coram baronibus Pipe 8. 8 to pledge (a person, to make a payment). b to attorn (a tenant), make liable for obligations due to lord. c to acknowledge oneself liable as tenant (refl.). d (absol.). 1168 M. ‥ debet cc li. de veteri firma de Essexa; ‥ sed est ~atus inde ad faciendam abbatiam unam Pipe 36; G. M. xv li. ‥ unde ~atus est in camera curie Ib. 174; episcopus Judeus recognovit ‥ quod Willelmus ‥ pers[ol]verat Isaac Judeo decc m. ‥ unde fuerit ei atturnatus de debito quod debebat regi Ib. 222; 1197 r. c. de lxviij s. et viij d. de terra unde atornatus fuit reddere ad firmam in camera regis Pipe 95.  b 1215 nobis significetis utrum volueritis super hoc comiti predicto atornari Cl 194b (cf. (v. 7b supra)); 1231 ~ant eosdem ‥ de servicio illo et feodo eidem Thome et heredibus suis inperpetuum BNB II 478; 1232 nec ipse nec antecessores sui umquam ~ati fuerunt ad faciendum predicto R. aliquod forinsecum servitium CurR XV 17; 1233 dimisit se in plena curia et ~avit ipsos ad faciendum servitium suum predicto J. BNB II 597; 1234 ~avit quendam R. ‥, qui tenementum illud tenuit ad firmam, quod redderet eidem J. firmam suam Ib. 664; a1258 nota quod ille qui medius est potest se demittere propter paupertatem de feodo suo et ita quod tenens suus sit de cetero ~atus superiori domino capitali Ib. 520 (marg.) ; prospiciat tenens, cum fuerit ~andus, quod de eo cui fuerit ~atus cartam habeat sufficientem Bracton 82b; 1285 cum ‥ ~atus sit tenens respondere capitali domino, medio omisso, necesse habebit tenens respondere ‥ de serviciis ‥ que medius ei prius facere debuit (2 Westm. 9) StRealm I 79; 1294 nec ipse unquam ~atus fuit ad solvendum dictum redditum dicte Avicie SelPlMan 83.  c poterit tenens, si voluerit, oblato homagio ‥ et precise recusato, ~are se superiori domino capitali et, si ipse homagium recusaverit, alteri superiori, et ita de domino in dominum quousque pervenerit ad ipsum regem Bracton 82b; 1293 cognovit quod ipse tenuit predictum manerium ad terminum vite‥; et se ~avit domino regi PQW 706a; 1315 servicium predicti R. ‥ assignatum fuit eidem Alicie in dotem, per quam assignacionem predictus R. se ~avit eidem A. Year Bk. XVII (Selden Soc. XLI) 70; 1323 de cetero se ~et et sit intendens ‥ Henrico ‥ racione dicti manerii Lit. Cant. I 95; 1332 virtute cujus concessionis ‥ Henrico se ~avit et fidelitatem sibi fecit Cl 151 m. 1; Reg. Brev. 168 (v. attornamentum 1a).  d 1333 (v. attornamentum 1a); 1345 W., qui statum habuit in tenemento ad terminum vite noluit eidem M. ~are nec statum suum sursum reddere Rec. Leic. II 63; ipse paratus est prefato E. C. de fidelitate sua ~are Entries 460. 9 to appoint, depute. b (w. inf.) to direct, require. c to appoint as attorney or proxy. d (p. ppl.) (?) concerned w. appointment of attorney. ad quam [recognitionem] capiendam ‥ ~astis alios loco vestro Glanv. XII 19; 1200 abbas de Sagio atturnat Willelmum ‥ ad esse senescallum suum, ut faciat que ad senescallum facere pertinent CurR I 323; 1207 quos ~avimus justiciarios nostros ad addresciandum ‥ ea que addresciari non possunt per justiciarios nostros quos prius ~avimus Pat 72a; 1212 persona ecclesie ‥ fide corporaliter prestita ~avit nobis ad solutionem faciendam terminis statutis A. capellanum suum FormA 82; 1221 primo apposuit eos [servientes] pro terra sua custodienda et postea ~avit ad comitatum custodiendum SelPlCrown 110; s1261 certificaverunt illos qui ad hoc per dominum regem ~ati fuerunt ‥ que bona comitissa ceperat Leg. Ant. Lond. 142.  b s1267 comes habuit introitum civitatis per consilium et assensum legati, cujus consilio cives per preceptum domini regis ‥ fuerunt ~ati obedire Leg. Ant. Lond. 90.  c hec est finalis concordia facta ‥ inter priorem ‥ et W. ‥ per A. filium suum, quem ipse ~avit in curia domini regis ad lucrandum et [v. l. vel] perdendum Glanv. VIII 2; 1199 missi ad videndum et audiendum quem Matillis ~avit loco suo ad lucrandum vel perdendum versus Rogerum ‥, dicunt quod posuit loco suo Hugonem ‥ CurR I 77; 1231 bene possunt ~are sokerevum in hustengo, et ibi in hustengo debent placitare MGL I 64; 1258 mandatum est baronibus de Scaccario quod ~atum quem loco suo ~are voluerit coram eis ad perreddendum compotum suum ‥ loco ipsius ‥ recipiant Cl 235; 1282 fuerunt atornati per ‥ regem ut ‥ Rogerum ‥ sequerentur Reg. Heref. 76; 1366 ~atos custodis ‥ aule de Merton ‥ quos coram nobis loco suo ~are voluerit MunAcOx 791; 1501 sciatis me ‥ ~asse et in loco meo posuisse ‥ R. G. et T. C. meos veros et legitimos ~atos ‥ ad intrandum in omnibus predictis ‥ terris Cl 362 m. 1 d..  d 1543 warranta †attornata recepta KB Warr 34/4 rub. (cf. ib. 6/1: warranta attorn’ [? for ~atoria or ~acionis]). 10 (p. ppl. as sb. m. or f.) attorney, proxy, legal representative (v. et. 9c supra). b (dist. as ‘general’, i. e. for all pleas, or ‘special’). c professional attorney. d (w. regis). e attorney general (royal official). 1200 J. non venit vel se essoniavit nec ejus ~atus CurR I 304; 1220 Petrus ‥ dicit quod traxit virum suum [sc. Mabilie] in placitum in curia Christianitatis ‥ et ‥ sententiatum fuit ‥ contra eam, eo quod ipsa fuit ~ata viri sui Ib. IX 9; 1228 mandatum est vic. ‥ quod illum quem abbas Glouc’ de hiis que ad dominum regem pertinent in eodem com. ~are voluerit ‥ loco ipsius abbatis tanquam ~atum suum ad hoc recipiat Cl 33; 1236 heredibus seu actornatis suis Melrose I 297; c1250 dicto S. vel ejus atorniatis Ib. 295; 1255 cc li. ‥ Elie vel ejus aturneato ‥ nos promittimus soluturos RGasc I Suppl. 42; 1256 venerunt ‥ atornati episcopi Lync’ ad recipiendos clericos a prisona SelPlForest lxxxix; 1270 perambulacio facta ‥ in presencia ‥ ~ati ‥ justiciarii forestarum Ib. 118; 1268 eidem vel ejus certo atturnato Cl 520; 1274 nil aliud scit nisi quod dominus suus misit ipsum pro eo et precepit ei quod ‥ offerret eum ~atum ipsius domine; ‥ et ignorat utrum ~atus verus sit vel falsus (Husting Roll) Lond. Ed. I & II II 248; 1279 debet unicam sectam pro maneriis de la M. et de T. ad com. Oxon’ et ad hundredum de C., quas facit per J. ‥ atornatum suum ad hoc antiquitus feoffatum Hund. II 733 (cf. EHR III 418); 1279 S. ‥ et R. ‥ nostros constituimus ~atos ut ipsi vel eorum alter ‥ ipsum supleat officium vice nostra Reg. Ebor. 12; 1288 abbas per †attornum [? l. ~atum] suum dicit ‥ Reg. Malm. I 263; 1294 quilibet liber homo qui sectam debet ad curiam domini sui libere possit facere ~atum suum ad sectam illam faciendam pro eo SelPlMan 79; 1300 de Emma P. ‥, ~ata uxoris Johannis R. Leet Norw. 51; a1341 dominum N. ‥ procuratorem nostrum ~atum et nuncium specialem facimus ‥ ad vendendum ‥ garbas Pri. Cold. 29; s1399 cogendo regem R. resignare coronam in Parliamento ‥ per ~atum Misc. Scrope 305; 1459 dicto A. L., tutori et ~ato domini de G. ExchScot 510; 1530 cum ‥ ~avimus ‥ G. et R. nostros ‥ ~atos ad ‥ Deeds Balliol 129.  b Willelmus ‥ generalis ~atus abbatis de S. Ebrulpho State Tri. Ed. I 91; 1291 queritur de J. de T. de com. Ebor’, generali ~ato coram rege, de eo quod predictus J. concessit predicto R. patrocinium consilii sui ad appellandum priorem de Tinemewe SelCKB II 40 (cf. ib. IV lxxi); 1298 ~atus meus legitimus et specialis Ib. I xcvi; 1330 J. de Helpeston’ generalis ~atus Oliveri de Hengham PQW 501a; 1333 H. de W., generalis ~atus prefate regine LTR Mem 105 r. 25; 1337 concessimus ‥ eidem abbati quod ipse ‥, quamdiu dicta infirmitate detentus fuerit, facere possit in curia nostra ~atum vel ~atos generalem vel generales ad libertates suas in quibuscunque curiis Anglie calumniandas (Pat 191 m. 26) Reg. Brev. 27 (cf. ib. 9); 1389 (v. c infra).  c 1312 in salariis narratorum et ~iatorum in curia regis et in civitate Londinii (Lit. Collectorum Apostol.) EHR XLI 357; 1336 J. de Lutterworth’ de com. Leic’, ~atus in Communi Banco, fecit breve predictum absque aliquo waranto SelCKB V 83; 1389 nullus cursista ‥ fiat ~atus inter partem et partem in aliquibus placitis ‥ in aliqua curia extra ‥ Cancellariam nec sese aliquibus attornamentis intromittat, nisi per litteras domini regis patentes fuerit generalis ~atus Chanc. Orders 6; Ib. 4 (v. apprenticius 2); 1419 major et aldermanni pro civitate posuerunt unum de Scaccario ~atum ‥ civitatis ad calumniandas et clamandas suas libertates; ‥ et consimiliter in Communi Banco posuerunt unum de illa placea ~atum civitatis. in Banco vero Regis ponere solebant duos ~atos conjunctim et divisim MGL I 25.  d 1430 servientibus et ~atis regis ad legem ActPC IV 71; 1507 J. Ernley ~ato ‥ regis Cl 373 m. 9d..  e 1497 generalis ~atus domini regis qui pro domino rege sequitur in hac parte Entries 48; 1535 Cristoferum Hale, generalem ~atum domini regis FormA 236; in qua [Curia Wardorum] Magister Generalis judicat, subsunt autem supervisor Liberationum, ~atus Generalis, Receptor Generalis ‥ Camd. Br. 142.

Saved

Recent