caldaria
~aria,cetil
mittite eam [aucam ] in ~ariam, coquite et comedite
~ariam ‥ ignibus superposuit
pro ~aria cum tripode ad opus regis, xx s.
pro cauderiis coquine nostre
ad †caudias [? l. cauderias ] nostras faciendas et ad hernasium sumar’ coquine nostre parandum
in ij patellis et kalderiis
tenet ‥ ad custodiendum kauderas ‥ regis
brodium calidum de callidariis bullientibus super vestimenta clericorum projecerunt
de lebete ubi carnes pingues coquebantur
rex mittit Lond’ de utensilibus coquine ij magnas chauderas
de †caldeis, de anderiis, de patellis
de cauderiis
de quolibet ~ario ferri vel ennei vendit’ ad braciandum, j d.
hoc reputat delicias / caldarium cum pultibus / dare circumsedentibus(
hoc ~arium, A.caldron
item in brasina ‥ j ~erium
in brasina j plumbum cum cuppa que diciturmasfate vel ~arium
a calderon , ~ria, lebes, eniola
R. le Moyne tenet E ‥ per serjantiam ut sit emptor ad cauderam ‥ regis
emptor ‥ de coquina
signet locum in atrio ecclesiae ubi ignis fieri possit ad ~ariam suspendendam in qua aqua bulliens efficiatur(
fieri faciat duas cauderas [] argenteas unam ad opus regis et aliam ad opus regine, ita quod utraque earum sit ponderis [ corr. from candelabras] c librarum corr. from pretii
concedo ‥ octo cheldros de brasio et octo de farina(
dedi ‥ in Edinham de molendino xij celdr’ de brasio quolibet anno; ‥ et in ‥ Roxburge ‥ in molendinis xx celdr’ inter farinam et frumentum(
pro xlviij cheldris farine de avena
sunt xij villani ‥ et reddunt ‥ xlviii celdras deavermalt ad mensuram aule de Heghyngtona
rusticus et firmarius ‥ dabunt ‥ de celdra manus j firlotam(
xv ceudras avene ceperunt ballivi
in farina avene x celdras vj bollas et ij partes j bolle
nulla mulier emat in foro avenas ad faciendum braseum ad vendendum plus quam j celdram
in frumento liberato ‥ in iij seudris continentibus xij quarteriis per mensuram Anglie, pretium seudre xxxij s.
pro qualibet †corolata bladi dabunt j ferlotam pro omni multura et servicio
lxv celdras siliginis ‥ precii celdre xxv s.
de xiiij li. v s. pro xj seldris frumenti
pro ij celdris iiij bollis ordei, j celdra viij bollis frumenti
insumpsisse celdras brasii 60
solvendo unum †eccheud[(rum ] salis ad duos terminos
v celdras salis annuatim, tales quales ego recipio de salinis meis(
si aliqua navis ‥ partem [(salis ] velit secum adducere ‥, dabit pro qualibet sceldra ad exitum j d. et pro bolla nichil
in iiij celdris grossi salis ‥ xl s.
per liberacionem ‥ x seldrarum salis grossi ad lardriam regis
pro ‥ xvj celdris calcis
de ij celdris carbonum
in empcione viij chaldr’ carbonum maritimorum et portacione eorundem a mare usque ad castrum, pro quolibet chaldr’ ij s.
x ~ra carbonum maritimorum
dimidium chaldre carbonum maritimorum
dimidiam celdram carbonum
inle colehouse sunt iiij celdre carbonum
celera [(carbonum ]
restant ‥ xx celdre carbonum
pro vj chaldriissee colys
a cawdille , ~arium
caldarioseu fusili confectum, in quo aqua igni admovetur ;
Caldaria plena de pulmento erogentur omni die per manus unius fidelissimi Paracellarii eisdem pauperibus, etc.Robertus Monach. lib. 9. Hist. Hieros. :
Lebetes, et Caldariæ, cacabi, etc.
Cuppa cum oleribus, quando sunt in Caldarium mittenda.Cogitosus in Vita sanctæ Brigidæ, apud Canisium tom. 5. pag. 628 :
Nam cum illa aliquando in Caldario lardum advenientibus hospitibus coxerat.Sed Vitruvius utitur voce
Caldarium.
Caldaria lignea, apud Greg. Turon. de Glor. Confess. cap. 98 ;
Ferrum Caldariarum, apud Innocent. III. lib. 13. Epist. 61.
de Aguirrelegit
Caldararum, ut paulo ante observabamus.
Una Calderia, et unum rotherium etc.Rolandinus Patavin. de factis in Marchia Tarvisina lib. 7. cap. 7 :
Post captionem ipsius inventa est intrinsecus in quodam angulo domus ejus Calderia quædam super terra posita, venetialibus plena, quæ capax erat, ut dictum fuit, duorum stariorum et ultra.
quæ alio nomine Bagernæ vocantur, in Charta ann. 1037. apud Duchesnium in Probat. Hist. Vergiac. pag. 77. in Testamento Bernonis Abbatis. in Bibl. Clun. pag. 10. in Chron. Hugonis Flaviniac. pag. 270. etc.
Quatuor Ferreas Caldarias situsque earum in salinis.
Rogamus autem obnixe, ut ipsum prioratum et possessiones ejus et Caldariam... restitui faciatis.
Latrones suspendebat, alios igne cremabat, alios Caldariis Decoquebat, alios vivos comburebat.Heremannus lib. de Restaurat. S. Martini Tornacensis cap. 22. de quodam Milite, qui vaccam pauperculæ feminæ abstulerat :
Protinus veroJoannes a Leidis lib. 31. Chr. Belg. cap. 43. de quodam falso Episcopo :(Comes Flandriæ) vas æneum maximum, quod vulgus lebetem seu Caldariam vocat, publice in foro, videntibus cunctis in sublime appendi, et aqua impleri præcepit, igneque magno supposito, dum nimis ferveret aqua, Militem illum cum omnibus indumentis suis, etiam gladio accinctum, in Caldariam projici fecit, sicque eum in aqua fervente necavit.
Qui judicans, ipsum esse reum mortis, condemnavit mediante sententia scabinorum, Bulliendum esse in ferventi aqua.MS :
PhilippusJa ne iert si aus hom, si je l'ai en baillie, Qu'il ne soit ars au feu, ou en Chaudeire bolie.
Mouskesde Caroli Comitis Flandriæ interfectoribus :
Mais puis furent cil enroet, Boulit, pendut, et trainet.
Falsarius monetæ coctus in Caldario Columbariæ.Et ann. seq. :
In Sultz prope Rebeacum Decoctus fuit monetarius, etc.Joannes Butilerius lib. 1. cap. 39 :
Ceulx, qui s'enhardissent de faire fausse monnoie, et contrefaire la monnoie du Prince, ou ses quins, sans son autorité, et que de ce ils n'aient lettres, sachez, qu'ils encourent en peine capitale, si comme d'estre Bouilli, etc.Adde veterem Consuetud. Turonensem tit. ult. art. 1. Vide Bullire 3.
Calda, i. Calida. Inde Caldarium, quando simpliciter ponitur, pro calida aqua intelligitur.
Caldereria lugar. Occurrit apud Innoc. III. lib. 13. Ep. 55.
Caldear, seu patellam pro coquenda cerevisia.
Caldariispictis in vexillis
Ricorumhominum vide S. Rosa de Viterbo Elucidarii tom. 1. pag. 226.