callis
callis, a stony footway, foot-path, mountain-path, pass, defile
- I Lit.: per calles silvestres, Varr. R. R. 2, 9 fin.; 2, 10, 1 and 3; Cic. Sest. 5, 12 Orell.: inde prope inviis callibus ad dictatorem perfugerunt, Liv. 22, 15, 10; cf. id. 32, 11, 2; Verg. A. 4, 405; cf. Ov. M. 7, 626 al.: per calles ignotos, Liv. 31, 42, 8; 35, 27, 6; 36, 15, 9; 38, 2, 10; Curt. 7, 11, 7: secreti, Verg. A. 6, 443: surgens, Pers. 4 (3), 57.—
- II Transf.
- A A mountain-pasturage, alp, declivity, mountain-pass, defile (cf. Vogel ad Curt. 3, 10, 10 N. cr.): rara per occultos lucebat semita calles, Verg. A. 9, 383 Heyne: nos hic pecorum modo per aestivos saltus deviasque callis exercitum ducimus, Liv. 22, 14, 8: per calles saltusque Macedonicorum montium, id. 44, 36, 10: in Ciliciae angustiis et inviis callibus dimicare, Curt. 4, 13, 6: angustis in Ciliciae callibus, id. 4, 9, 22; 5, 4, 4; 5, 4, 17; Liv. 35, 30, 10: quaestor, cui provincia vetere ex more calles evenerant, Tac. A. 4, 27 Orell. and Draeg. ad loc.; cf.: (provincia) semitae callesque, Suet. Aug. 19: calles consitae arboribus, Amm.31, 10, 9.—
- B A way, path, road, in gen., Val. Fl. 3, 568; 5, 394 (but in Lucr. 6, 92, the correct read. is calcis, not callis; v. Lachm. ad h. l.).
~is,paat
~is,deora pað
si quis calumniatus in ~e et divadiatus fuerit
hae [domus ] erant positae in ~e regis
concordatum est de rectis ~ibus quae habent per civitatem introitum et exitum; ‥ similiter de ~ibus rectis extra civitatem Ib; hi sunt quatuor principales ~es Anglie [Ichenild, Erningestrete, Watlingestrate, Fossa ]
non hodie callis amfractu Rocida Vallis / Rolandi resonat ense tubisque sonat
nec satis est unum per campos pandere callem
navigeros calles ut pandam classibus index
Romanam prospero ~e tetendit ad urbem
mutato consilio simul et ~e
transito mari ~e citato properat ad cenobium
dum calles gemini dispari tramite tendunt
ebrius ad vitae si nescit tendere callem
curavit suos ‥ ad eum quem cognoverat ‥ veritatis ~em perducere
semper, dum vixit, directo est calle secutus
imminente dissolutionis suae ~e corporis et animae
artus ~is ad ampla ducit palatia
patres ecclesie tendunt in calle sophie
- 1. bos-, bergpad, weidepad [invia; devia]; ➤ per calles silvestres;
- 2. (meton.) plur. bergweide;
- 3. (eccl.) (levens)weg;
- 4. (Mel.) dorpsstraat, steeg.
Diebus Honorii et Arcadii facti sunt in Britannia Calles ad mare.Vetus Charta apud Seldenum ad Eadmerum :
Concordatum est de rectis Callibus, quæ habuerint per civitatem introitum et exitum, quicunque de illis forisfecerit, Regi emendabit. Similiter de Callibus rectis extra civitatem usque ad unam leugam et 3. perticas, et 3. pedes. Si quis ergo infra has publicas vias intus civitatem vel extra foderit, vel palum fixerit, sequitur illum Præpositus Regis, ubicumque abierit, et emendam accipiet ad opus Regis.Ubi
Callisidem valet, quod apud nos
Chaucée. Henricus Huntindon. lib. 1 :
Tantæ autem gratiæ inhabitantibusWarmannus in Vita S. Pirminii cap. 21 :fuit Britannia, quod quatuor in ea Calles a fine in finem construerent regia sublimatos auctoritate, ne aliquis in eis inimicum invadere auderet.
Et sic ad Horbacense Cœnobium reversus est per suam semitam, quæ ob piæ privilegium memoriæ ad impræsentiarum vocatur sancti Callis Pyrminii.Tabularium Ecclesiæ Carnotensis ann. 1138. Ch. 74 :
Videlicet a Novo vico, et a calciato Calle Blesensi, qui transit ante Merlaium, etc.Mox :
Quacumque semita irent vel redirent Carnotum, nisi inciderent in prædictum calciatum Callem ante Vallem brachiorum.Vide Tricalium. Statuta Veneta lib. 3. cap. 61. et Probat. Histor. Blesensis pag. 5.
Callisest pro Vicus, platea.
- 1 CEL-, CER-, a stony footway, foot-path, mountain-path, pass, defile: inviis callibus, L.: angustus, V.: suum servare callem, O.: deviae, L.: vix singulis pervii, Cu.—A mountain-pasturage, alp: Italiae callīs praedari: per occultos calles, V.
-
…omnes eius amici necessariique cognorunt. Anchari et Paceni pastoribus huius vilicos vim et manus attulisse. cum quaedam in callibus, ut solet, controversia pastorum esset orta, habiti vilici rem domini et privatam possessionem defenderunt. cum esset…
Cicero, pro Cluentio
-
…. exceptum, inquit, est foedus, si qvid sacrosanctvm est. ignosco tibi, si neque Poenorum iura calles reliqueras enim civitatem tuam neque nostras potuisti leges inspicere ; ipsae enim te a cognitione sua iudicio publico reppulerunt .…
Cicero, pro Balbo
-
…locus, neque umquam Catilina, cum e pruina Appennini atque e nivibus illis emersisset atque aestatem integram nanctus Italiae callis et pastorum stabula praeoccupare coepisset, sine multo sanguine ac sine totius Italiae vastitate miserrima concidisset. hunc igitur animum…
Cicero, pro Sestio
-
…cum calce, item furunculis duritiaeque mammarum. rupta et convulsa et spasmata et luxata sanat, clavos et rimas callique vitia cum helleboro albo, parotidas admixta farina salsamentariae testae, quo genere proficit et ad strumas. pruritus et…
Pliny the Elder, Natural History
-
…quae nec praestare quae pollicentur bona possunt nec omnium bonorum congregatione perfecta sunt, ea nec ad beatitudinem quasi quidam calles ferunt nec beatos ipsa perficiunt. eheu, quae miseros tramite deuios abducit ignorantia non aurum in uiridi quaeritis arbore…
Boethius, Consolatio Philosophiae
-
…noctivagumque gregem, quamvis sibi luget, Eleusin flevit et arcanos errantibus extulit ignes, ipsa per aversos ducit Saturnia calles occultatque vias, ne plebs congressa suorum ire vetet pereatque ingentis gloria coepti, nec non functa ducum refovendi corpora…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…, at si fragilitas clarescat mali boni firmitas nota est. sed uti nostrae sententiae fides abundantior sit, alterutro calle procedam nunc hinc nunc inde proposita confirmans. duo sunt, quibus omnis humanorum actuum constat effectus, uoluntas scilicet…
Boethius, Consolatio Philosophiae
-
…haud minus potens Dei perennis praecucurrit Filium, curvos viarum qui retorsit tramites, et flexuosa corrigens dispendia dedit sequendam calle recto lineam. hanc obsequellam praeparabat nuntius mox adfuturo construens iter Deo, clivosa planis, confragosa ut lenibus converterentur…
Prudentius, Cathemerina
CALLISdefined by Isidor. Orig. 15.16, 20, as iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pecudum tritum: cf. Serv. ad Verg. A. 4.405In the lex Agraria (C. I. L. 300), § 26, we find quod quisque pecudes in calleis viasve publicas itineris causa induxerit, where Mommsen notes that calleis corresponds to what are now called tratture. Suetonius (Suet. Jul. 19) says that when Caesar and Bibulus were made consuls, provinciae minimi negotii, id est, silvae callesque, were decreed to them, which can hardly mean, as Mommsen (Hist. 4.203) takes it to be, provinces in which the governor should find no other employment than the construction of roads and other such works of utility. In Tac. Ann. 4.27, the MS. reads, quaestor, cui provincia vetere ex mori calles evenerat, which is defended by Orelli, and taken to mean the charge of the mountain-pastures in the southern Apennines; but most scholars adopt the conjecture of Lipsius, Cales, regarding Cales, the oldest Latin colony in Campania, as the residence of the quaestor classicus in charge of South Italy. (Cf. Mommsen, Staatsr. 2.536, note; and Nipperdey ad loc.)
[R.W] [A.S.W]A narrow cow-path in the mountains (Isid. Orig. xv. 16, 20).