candidus
candidus, shining white, clear, bright
BWL
toga worn by candidates for office
a splendid and hansome boy
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.
- A In gen.
- 1 Of shining objects, bright: stella splendens candida, Plaut. Rud. prol. 3: sidera, Lucr. 5, 1209: luna, Verg. A. 7, 8: lux clara et candida, Plaut. Am. 1, 3, 49 (547); so, clarā loco luce, Lucr. 5, 777: stellae, Hor. C. 3, 15, 6: color candidus Saturni, Plin. 2, 18, 16, § 79: flamma, Val. Fl. 8, 247: Taurus (the constellation), Verg. G. 1, 217: dies, Ov. Tr. 2, 142: aqua, Mart. 6, 42, 19: lacte, Varr. ap. Non. p. 483, 6; cf. id. ib. p. 169, 14.—
- 2 Hence, an epithet of the gods or persons transformed to gods: Cupido, radiant, Cat. 68, 134: Liber, Tib. 3, 6, 1: Bassareus, Hor. C. 1, 18, 11 (cf. id. ib. 1, 2, 31): Daphnis, Verg. E. 5, 56 Wagn.—
- 3 Of birds, animals, etc., white: anser, Lucr. 4, 685: avis, i.e. the stork, Verg. G. 2, 320; cf. Ov. M. 6, 96: ales, i. e. cygnus, Auct. Aetn. 88: candidior cygnis, Verg. E. 7, 38: aries, id. G. 3, 387: agnus, Tib. 2, 5, 38: equi, Tac. G. 10.—
- 4 Of the dazzling whiteness of snow: altā nive candidum Soracte, Hor. C. 1, 9, 1; 3, 25, 10; Ov. H. 16, 250; id. M. 8, 373.—
- 5 Of resplendent beauty of person, splendid, fair, beautiful: Dido, Verg. A. 5, 571: Maia, id. ib. 8, 138 Serv.; cf. Serv. ad Verg. E. 5, 56: candidus et pulcher puer, Hor. Ep. 2, 2, 4: puella, Cat. 35, 8; Hor. Epod. 11, 27: dux, id. ib. 3, 9: Lampetie, Ov. M. 2, 349: membra, id. ib. 2, 607: cutis, Plin. 2, 78, 80, § 189: pes, Hor. C. 4, 1, 27: umeri, id. ib. 1, 13, 9: bracchia, Prop. 2 (3), 16, 24: colla, id. 3 (4), 17, 29: cervix, Hor. C. 3, 9, 2: ora, Ov. M. 2, 861: sinus, Tib. 1, 10, 68: dentes, Cat. 39, 1 (cf. candidulus) al.—
- 6 Of the hair, hoary, white (more poet. than canus), Plaut. Most. 5, 2, 27 (1148): candidior barba, Verg. E. 1, 29: crinis, Val. Fl. 6, 60; cf.: inducto candida barba gelu, Ov. Tr. 3, 10, 22.—
- 7 Of trees or plants: pōpulus, the white or silver poplar, Verg. E. 9, 41: lilia, id. ib. 6, 708; Prop. 1, 20, 38; Ov. M. 4, 355: folium nivei ligustri, id. ib. 13, 789: piper, Plin. 12, 7, 14, § 26. —
- 8 Of textile fabrics, sails, dress, etc.: vela, Cat. 64, 235: tentoria, Ov. M. 8, 43: vestis, Liv. 9, 40, 9: toga, made brilliant by fulling (cf. Liv. 4, 25, 13; v. candidatus), Plin. 7, 34, 34, § 120; cf. Titinn. ap. Non. p. 536, 23.—So Cicero's oration: In Toga Candida, v. the fragments B. and K. vol. xi. p. 20-25; and the commentary of Asconius, Orell. vol. v. 2, p. 82 sq.—Sup.: candidissimus color, Vitr. 10, 7; cf. Varr. L. L. 8, § 17 Müll.—
- B Opp. niger, Lucr. 2, 733; Verg. E. 2, 16; id. G. 3, 387; Plin. 12, 10, 42, § 92.—Prov.: candida de nigris et de candentibus atra facere, to make black white, Ov. M. 11, 315; so, acc. to some: nigrum in candida vertere, Juv. 3, 30.—
- C In the neutr. absol.: ut candido candidius non est adversum, Quint. 2, 17, 35; and with a gen.: candidum ovi, the white of an egg, Plin. 29, 3, 11, § 40 (twice); cf.: album ovi, under album.—*
- D Poet. and causative, of the winds, making clear, cloud-dispelling, purifying: Favonii, Hor. C. 3, 7, 1. —
- E Also poet. for candidatus (= albatus), clothed in white: turba, Tib. 2, 1, 16: pompa, Ov. F. 2, 654; 4, 906: Roma, i. e. Romani, Mart. 8, 65, 6.—
- F Candida sententia = candidi lapilli, Ov. M. 15, 47; v. the pass. in connection, and cf. albus, and calculus, II. D.—
- G Candidus calculus, v. calculus, II. E.—Subst.: candĭda, ae, f., a game or play exhibited by a candidate for office (late Lat.): edere candidam, Ambros. Serm. 81.—
- II Trop., pure, clear, serene, clean, spotless, etc.
- A Of the voice, distinct, clear, pure, silver-toned (opp. fuscus), Quint. 11, 3, 15; Plin. 28, 6, 16, § 58; perh. also Cic. N. D. 2, 58, 146 (B. and K. with MSS. canorum; cf. Orell. N cr.).—
- B Of discourse, clear, perspicuous, flowing, artless, unaffected: elaborant alii in puro et quasi quodam candido genere dicendi, Cic. Or. 16, 53. candidum et lene et speciosum dicendi genus, Quint. 10, 1, 121; Gell. 16, 19, 1.—And meton. of the orator himself: Messala nitidus et candidus, Quint. 10, 1, 113: dulcis et candidus et fusus Herodotus, id. 10, 1, 73: candidissimum quemque et maxime expositum, id. 2, 5, 19.—
- C Of purity of mind, character (poet. and in post-Aug. prose), unblemished, pure, guileless, honest, upright, sincere, fair, candid, frank, open: judex, Hor. Ep. 1, 4, 1 (integer, verax, purus, sine fuco, sine fallaciā, Schol. Crucq.): Maecenas, id. Epod. 14, 5: Furnius, id. S. 1, 10, 86: animae, id. ib. 1, 5, 41: pectore candidus, Ov. P. 4, 14, 43: ingenium, Hor. Epod. 11, 11: habet avunculum quo nihil verius, nihil simplicius, nihil candidius novi, Plin. Ep. 2, 9, 4; Vell. 2, 116, 5: candidissimus omnium magnorum ingeniorum aestimator, Sen. Suas. 6, 22: humanitas, Petr. 129, 11.—
- D Of conditions of life, cheerful, joyous, happy, fortunate, prosperous, lucky: convivia, joyful, Prop. 4 (5), 6, 71: nox, id. 2 (3), 15, 1: omina, id. 4 (5), 1, 67: fata, Tib. 3, 6, 30, Ov. Tr. 3, 4, 34: dies. id. ib. 2, 142: pax, Tib. 1, 10, 45: natalis, id. 1, 7, 64; Ov. Tr. 5, 5, 14.—Hence, adv.: candĭdē.
- 1 Acc. to I., in dazzling white: vestitus, Plaut. Cas. 4, 1, 10 (768).—
- 2 Acc. to II., clearly, candidly, sincerely: candide et simpliciter, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 6, 1; Quint. 12, 11, 8; Petr. 107, 13.—
- III As adj. propr: Candidum Promontorium, in Zeugitana, now C. Bianco, Mel. 1, 7, 2; Plin. 5, 4, 3, § 23.
candidior nivibus, dum ningit vellera nimbus
dicunt ‥ ipsum ‥ vidisse ‥ pueros venales positos ~i corporis
albus,hwit , ‥ ~us,purhhwit
alabastrum ‥ est lapis ~us intertinctus variis coloribus
colores ‥ poterunt hoc modo ordinari: flavus sive lividus, albus, ~us, glaucus
pulverulentis ‥ chirothecis in ~am membranam impinget
j casseam succuri ~i(
qualibus integritas ornetur candida sertis
reddit xxiiij libras ~orum nummorum de xx in ora
xij libras de ~is denariis
tunc et post valebat xvj li; modo xx ~as
- 1. glanzend wit, glinsterend wit, sneeuwwit [equus schimmel; populus zilverpopulier; avis ooievaar; toga; sententia met witte stenen aangegeven, goedkeurend];
- 2. glanzend, stralend [Dido verblindend mooi];
- 3. (poët.) in het wit gekleed;
- 4. (v. wind) beter weer brengend, wolken verjagend [Favonius];
- 5. (postklass.) (v.d. stem) zuiver, helder;
- 6. (v. stijl) duidelijk, helder, doorzichtig [genus dicendi];
- 7. (poët.) (v. karakter) betrouwbaar, oprecht;
- 8. (v. toestanden) blij, vrolijk, gelukkig, gunstig [natalis; dies; convivium; fatum; omina].
- candeo, shining white, clear, bright: luna, V.: stellae, H.: Taurus (the constellation), V.: Daphnis, V.: Cupido, Ct.: avis, i. e. the stork, V.: candidior cygnis, V.: agnus, Tb.: equi, Ta.: altā nive candidum Soracte, H.: nive candidiores equi, O.: pōpulus, the white or silver poplar, V.: lilia, V.: folium nivei ligustri, O.: tentoria, O.: vestis, L.—Prov.: Candida de nigris facere, to make black white, O.: nigrum in candida vertere, Iu.— Splendid, fair, beautiful, comely: Dido, V.: puer, H.: puella, Ct.: cervix, H.: ora, O.—Poet., of the winds: Favonii, clearing, H.—Clothed in white: pompa, O.: Candida sententia, i. e. a white stone counted for acquittal, O.— Fig., unblemished, pure, guileless, honest, upright, sincere, fair, candid, frank, open: iudex, H.: Maecenas, H.: ingenium, H.— Happy, fortunate, prosperous: fata, Tb.: dies, O.— Of discourse, clear, perspicuous, artless: genus dicendi.
-
…Thyniasin, quam supra nullae pendebant debita curae roscida desertis poma sub arboribus, et circum irriguo surgebant lilia prato candida purpureis mixta papaveribus. quae modo decerpens tenero pueriliter ungui proposito florem praetulit officio, et modo formosis incumbens nescius…
Propertius, Elegies
-
…quantum amabitur nulla. ibi illa multa tum iocosa fiebant, quae tu volebas nec puella nolebat. fulsere vere candidi tibi soles. nunc iam illa non vult tu quoque, impotens, noli, nec quae fugit sectare ,…
Catullus, Carmina
-
…nec mala fascinare lingua. Miser Catulle, desinas ineptire, et quod vides perisse perditum ducas. fulsere quondam candidi tibi soles, cum ventitabas quo puella ducebat amata nobis quantum amabitur nulla. ibi illa multa tum iocosa fiebant…
Catullus, Carmina
-
…clamasset pulvere nomen, ut mihi non ullo pondere terra foret. at vos, aequoreae formosa Doride natae, candida felici solvite vela choro si quando vestras labens Amor attigit undas, mansuetis socio parcite litoribus. Haec certe deserta…
Propertius, Elegies
-
…re esset ; nunc si ad illam summam veritatem legitimum ius exegeris, cavendum tibi erit ne parum simpliciter et candide posuisse inimicitias videaris. in hanc partem porro tutum tibi erit si quid volueris gratificari ; nemo enim necessitudine et…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…ore timeba ; rebus utri magni victoria sit data regni. interea sol albus recessit in infera noctis. exin candida se radiis dedit icta foras lux, et simul ex alto longe pulcherrima praepes laeva volavit avis ; simul aureus…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…tam diversum tamen est in utroque aliquid excellens. Elaborant alii in lenitate et aequabilitate et puro quasi quodam et candido genere dicendi ; ecce aliqui duritatem et severitatem quandam in verbis et orationis quasi maestitiam sequuntur ; quodque paulo ante…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…ibus uers is ad Aquilonem ; et haec singula singulis tecta lapidibus instar basilicae dolat is ; tri um patriarcharum candidis, Adam obscurioris et uilioris operis, qui haud longe ab illis ad borealem extrem amque muri illius partem pausat…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…litore ducimus udo angustasque fores adsuetaque tecta gravati frondibus et patula defendimus arbore soles, delituit caelum et subitis lux candida cessit nubibus ac tenuis graviore favonius austro immaduit ; qualem Libyae Saturnia nimbum attulit, Iliaco dum dives Elissa marito…
Statius, P. Papinius, Silvae
-
…obsequere imperio, si tanti vita dierum paucorum, quidquid levius meliusve putaris, praebenda est gladio pulchra haec et candida cervix. Nil ergo optabunt homines si consilium vis, permittes ipsis expendere numinibus quid conveniat nobis rebusque sit utile…
Juvenal, Satires