capacitas
capacitas, space for holding, capacity
căpācĭtas, ātis, f. [capax], a capability of holding much, capacity (rare).
- I In gen.: utrum capacitatem aliquam in animo putamus esse, quo tamquam in aliquod vas, ea, quae meminimus, infundantur? Cic. Tusc. 1, 25, 61: uteri, Plin. 10, 47, 66, § 131; Col. 12, 43, 10: moduli, Front. Aquaed. 26. —
- II Esp., in the Lat. of the jurists. a capability of entering upon an inheritance, right of inheritance (cf. capio, I. B. 2. b. β; capax, II. B.), Dig. 31, 55, § 1; Cod. Th. 9, 42, 1 pr.—
- B Intellectually, capacity, comprehension, Aug. Conf. 10, 9; Cod. Just. 1, 17, 1, § 1.
capācitās, ātis, f. (capax), die Fassungsfähigkeit, I) eig., im räuml. Sinne, die Geräumigkeit, vasorum, Col.: uteri, Plin.: athletarum, in bezug auf Speise, Plin. – meton., die Räumlichkeit = der fassende Raum, Cic. Tusc. 1, 61. Chalcid. Tim. 221. Iul. Val. 3, 52 (28). – II) übtr.: a) der Umfang, immensa capacitas memoriae, Augustin. conf. 10, 9 in. – b) die Fähigkeit, habet et ipsa (materies, ὕλη) capacitatem formarum, die F. (Eigenschaft), zu verschiedenen Formen sich bilden zu lassen, Augustin. de nat. boni c. Manich. 18 extr. – Insbes., α) die Erbfähigkeit, Gaius dig. 31, 55. § 1. Cod. Theod. 9, 42, 1 pr. – β) die geistige Fassungskraft, humanae naturae, Cod. Iust. 1, 17, 1. § 1.
†capitas, amplitudo
~ates, †domus [? l. modius ]
ad villam quae vij cassatorum continens ~atem Hanningtun dicitur
nec tantum soli liberum quantum oportuna domuum ~as exigebat
bucee ‥, vasa magne ~atis
est matrix membrum organicum ‥ habens majorem ~atem quam stomachus
modius, sextarium et alie ~ates que, quamvis nominent substancias significant tamen ipsas ~ates
hec est racio quare stelle non die videantur, quoniam lucis solaris vehemencia occupat totam ~atem visus
majorem ~atem ecclesiastice potestatis, sc. ordinum et clavium ecclesie et potestatis conficiendi corpus Christi
Dominus ‥ nos ‥ diligit et nostrae ‥ ~atem dilectionis ‥ pia benignitate complectitur
omnia dona ‥ per prodecens lumen, prout est ~as naturae et largitas gratiae, in uniuscujusque ‥ essentiae substantiam dividuntur
electores ‥ non dant electo dignitatem ‥ sed solummodo ‥ potestatem immediatam seu ~atem recipiendi dignitatem ad quam eligitur a Deo, sicut ‥ non dant sibi potestatem papalem, sed solummodo ~atem immediatam recipiendi a Deo hujusmodi dignitatem, quia ‥ se solo non est antea capax hujusmodi dignitatis
omnes [filie ] pariter vocande sunt ad successionem et ad ~atem hereditatis paterne
T. Orford hujus ecclesiae canonicus ‥, cum ~ate sua ibat ad partes occidentales Anglie, ibidem moram trahendo ubi poterit invenire aliquod servitium vel beneficium
quod ‥ quandam ~atem ad habendum beneficium in curia Romana impetrasset
juxta ~atem sensus mei
ut ‥ intelligeres quae pro humana ~ate intelligi possunt
et [regi ] fidele consilium ‥ pro sensus mei ~ate impendam
plene comprehendere quomodo ipse [Deus ] ubique est supra viventis hominis ~atem est
cujus dentes sunt grossi et lati ‥ significant hominem vanum ‥ et tenere ~atis. cujus dentes sunt fortes et spissi significant hominem ‥ dure ~atis, grossi ingenii. ‥ cujus dentes sunt ‥ rari et exiles significant hominem debilem, ‥ sagacem, ~atis bone ‥
scivit ‥ juxta humanam ~atem
indigent [theologi ] astronomica ~ate
duo ‥ religiosi ‥ ad litterarum ~atem maxime habiles et ingeniosi
căpācĭtās, ātis, f. (capax), capacité, faculté de contenir : Col. Rust. 12, 45, 2 || réceptacle : capacitatem aliquam in animo esse...? Cic. Tusc. 1, 61, [croyons-nous] que lʼâme ait qq. réceptacle...? || capacité, aptitude à : Aug. Nat. Boni 18 ; [en part.] habilité à hériter : Gaius Dig. 31, 55, 1.
- 1. bevattingsvermogen, ruimte;
- 2. (postklass.) omvang, grootte;
- 3. (jur.) recht om te erven.
capācitās ātis, f
- capax, space for holding, capacity: in animo.