captivare

captivare [LL] 1 a to capture (person) in war or sim.. b to arrest or hold in captivity. c to capture, subdue (country or city). d to deprive (church) of liberty. a [Lotharius] vir ‥ immanissimus, quippe qui proprium patrem crebro ~atum in ergastulis vinxerit W. Malm. GR II 110; rex ‥, suis ~atis, ignominiose diffugerat G. Steph. II 75; s1192 quem [Ricardum] ‥ inventum per immissos satellites ~avit W. Newb. IV 31; 1250 tam spectabilem regie celsitudinis majestatem [sc. regem Francie] tam ignominiose ~ari Ad. Marsh Ep. 145; s1379 fortassis qui in terra sunt videbunt nos et ‥ naufragos ~abunt Wals. HA I 424.  b 1208 quatinus ‥ innocentem jam longo tempore ~atam reddatis amicis Pat 82a; 1326 ballivi ‥ tenentes vestros ‥ capiunt et attachiant ‥ et ipsos ad castrum Cantuarie ~atos deducunt Lit. Cant. I 182; quo captivatus fuit hic sine labe reatus Gower CT II 70; 1428 asserit se ‥ fuisse ~atum et in diris carceribus longevo tempore ‥ punitum Reg. Cant. IV 287.  c eo tempore primum ~antur Athene J. Sal. Pol. 393C; annis xxxiij ante captam Jerusalem ‥ ~ata est Anglia et per iram Altissimi data est Normannis Map NC V 3.  d hostes sanctae Dei ecclesiae comprime. ~atam releva Herm. Arch. 2; 1188 quod ecclesia Cantuariensis ‥ ~atur et conculcatur ab hominibus Ep. Cant. 243. 2 (fig.) to subdue, entrap, enthrall, captivate. quicquid ‥ peccati ~antis Bede Hom. I 14 (72); ‘in captivitatem redigentes ‥ intellectum in obsequium Christi’: ‘in’ pro ‘contra’ intelligi potest, ut sit sensus, ‘~antem intellectum ad obsequium Christi’ vel ‘intellectum qui est contra obsequium Christi’ Lanfr. Comment. Paul. (2 Cor. x 5) 246; malitia ‥ hominis hic ~avit naturam H. Bos. Thom. IV 13; ut insatiabilem corporis ad curam liber ille animus ex toto ~etur Gir. EH pref. p. 222; monachis ‥ quos hoc vicium [sc. gula] omnino ~avit J. Godard Ep. 224; Conc. Syn. 321 (v. captivitas c); 12‥ vota virorum in obsequia dulciter ~amus (‘Lit. Regis Natalicii’) Collect. Ox. I 43; 1288 ne recte dispositum arbitrium inordinatus ~et affectus FormOx 358; 1301 regularium devocionem ‥ claustralis residencia ~atis voluptatibus sub disciplina congrua ‥ adauget Reg. Cant. I 413; 1327 tanto graviora sunt crimina quanto diucius infelices animas detinent ~atas Lit. Cant. I 226; quod propter sentenciam, quam te omnino sentirem asserere, intellectum proprium cogerer ~are Ockham Dial. 398; quos sic effrenata contumacia ~avit Meaux III 268; c1430 laqueos quos ‥ venator ‥ posuerat ut ‥ omnes fallacie sue fraudibus ‥ ~are posset Reg. Whet. II 458.