clarificare

clarificare 1 to clear, cleanse, purify (also fig.). b to clarify (fluid). c to clear (the voice). d to clear, free (of liability). 9‥ degesta, i. disposita, ~ata, serena, praeclara vel gescerede WW; alienae sordes ~ant non polluunt castitatis amicam Gosc. Wulfh. 2; s1170 cum [corpus S. Thome] longa satis abstinentia fuerit ~atum, ‥ proprio purificatum in sanguine Diceto YH 345; lumina clarificat, sincerat fleubotomia / mentes et cerebrum D. Bec. 2684; 1258 quod picturam camere regis ‥ ~ari ‥ faciat Cl 222; aut in hac vita ignis divini amoris ‥ animas ~abit ‥ Rolle IA 166; 1412 reservando ‥ liberum ingressum et egressum ‥ ad ~andum sive scurandum illam partem ‥ fossati BB Wint. 36.  b syrupus ‥ cum albumine ovi ~etur Gilb. V 221. 2; Bart. Angl. XIX 54 (v. claretum a); illa [humiditas] que est in corde et arteriis et venis ‥ ~atur per medicinas acceptas per os Bacon IX 12; succus camomille colatus et ~atus Gad. 4v. 2; 14‥ resideat quousque ~etur RB Ossory 256.  c Bart. Angl. XVI 57 (v. chalcophonus).  d [abbas J. W., ob. 1465] manerium de L., oneratum ‥ cum quodam quieto redditu ‥, taliter a servitute illa ~avit ut dominus ‥ manerii litteras clarificacionis scriberet Reg. Whet. I 428. 2 to brighten, illumine. b to clarify, elucidate. tuque, berille, locum clarificas decimum G. Amiens Hast. 772; finis Stella Maris michi sis istis in amaris, / eterni jubaris radiisque clarificaris Garl. Mor. Scol. 658; ob causam scaccarii longe camere ~ande novam fecit fieri ‥ fenestram Cust. Westm. 133; si lux intrinseca est de essentia coloris ‥, perficitur et roboratur ‥ per adventum lucis exterioris, et ~atur magis esse coloris Bacon XIV 63; necessaria est multa operatio lucis ‥ ut omnia ista ~entur Id. Maj. II 87.  b sic ‥ sopita est ‥ discordia et ~atum Merlini vaticinium M. Par. Maj. I 206; rogitant ‥ / quo caligo rei clarificetur eis Garl. Tri. Eccl. 3 (cf. ib. 93: clarificans sensum sub brevitate rei); si narratio fuerit obscura, per fabulam appositam ‥ ~etur Id. PP 104; 1286 non vult ~are de quibus articulis inquirit de visu suo PQW 672a; c1300 de novo ‥ per regem potest primum indictamentum ~ari hoc si sit obscurum Year Bk. 30 & 31 Ed. I app. 542; 1323 [articuli obscuri] ~entur et elucidentur ex utraque parte (Treugae) Blaneford 135; verbum istud videtur obscurum, sed ~ari potest [ME: ich hit wulle ou brihten] AncrR 48. 3 to celebrate, make illustrious. b (theol.) to glorify (cf.John xii 23 etc., Hebr. v. 5). c to win gloriously. s1417 crastina Lucie lux clarificata notatur, / qua Veteris Castri testa cremata datur Elmh. Metr. Hen. V 1274.  b dignatus est Spiritus Sanctus ‥ ita virum ‥ ~are ut mirabilis ipse ‥ videretur esse Osb. V. Dunst. 33; 1173 qui ‥ sanctum suum post mortem †~avit [id. YH 370: glorificavit] (Lit. Papae) Diceto Opusc. 212; qui facit mirabilia magna per servum suum J. sepe ~atum miraculis Mir. J. Bev. A 304; Deus qui ‥ ~avit et ~atus est J. Cornw. Eul. 1086; Christus ‥ non semetipsum ~avit ut pontifex fieret, set qui locutus est ad eum: “Filius meus es ‥” [Psalm. ii 7; cf. Act. xiii 33] Ockham Pol. I 99; idus Januarii die Dominica baptizatus est Cristus et eodem die prius adoratus et post primo miraculo ~atus Wycl. Ver. III 119.  c 1206 regem hortamur ‥ ut respiciat ‥ in hoc sibi gratiam quoad Deum et famam quoad homines sic conservet, ut qui utramque sibi ~asse videtur in multis (Lit. Papae) Gerv. Cant. II app. lxix.