concludere

concludere [CL] 1 to close, shut, bar. b to clasp, grasp. c to hold, contain (under lock). Paradisi valvam recludere ‥, quem Cherubin rumphea versatili ‥ conclusisse recapitulatio Geneseos ‥ declarat Aldh. VirgP 16; in tenebras conclusi carceris Id. VirgV 1140; Ad. Usk 89 (v. conclave 1d); quod adversa navalis potencia ‥ conclusisset januam portus de Portesmothe G. Hen. V 20.  b rusticus ‥ barbam propriam ~it palmo (Mir. Ecgwini) Chr. Evesham 42.  c s1166 collectam Jerosolimitanorum usibus destinandam truncus in singulis deputatus ecclesiis adacta sera conclusit Diceto YH 329. 2 to enclose, shut in, entrap; b (fig.). c to confine, restrict, limit. d (p. ppl. conclusus) enclosed. e (refl.) to become a recluse. f (p. ppl. as sb. m.) recluse, anchorite. quasi carcerali legis custodia conclusus Bede Luke 339; cum cuncta animantium semina in arca conclusa fuerint Gir. TH II 16; Turci ‥ nostrum undique ~entes exercitum Itin. Ric. I 62; s1378 Petrus, inter naves inimicorum conclusus Ad. Mur. Chr. Cont. B 233.  b caecitate tenebrarum conclusus Bede HE V 12; s1196 archiepiscopus [Rothomagensis] Normanniam totam sub interdicto conclusit M. Par. Maj. II 420; 1237 non cessat antiquus sophista ‥ studere fallaciis, quo valeat ~ere hujus artis discipulos et eos excludere a salute Conc. Syn. 250; omnia sub igne et gladio conclusit [cf. Psalm. lxxvij 62] Plusc. VII 4 (cf. ib. 23: omnes ‥ in ore gladii conclusit Dominus).  c intellectus ‥ intra terminos humanae naturae ~itur Eriug. Per. 576A; tot species, causas, effectus, federa, leges / conclusas certa sub ratione tenet Neckam DS IV 315 (316); dies naturalis 24 horis ~itur; dies autem usualis ‥ 12 horis terminatur Gerv. Tilb. I 5.  d hortus conclusus florenti vertice vernans [cf. Cant. iv 12] Aldh. CE 2. 20; 9‥ ~um, finitum, embfangen, ‥ si ~o, gyf beclysedre, ‥ ~us, betiened WW.  e [abbas] ‥ apud Wattonam, novum tunc virginum monasterium, ‥ anachoreticam vitam preeligens ducere, se conclusit Meaux I 107.  f Thornig ‥, qui antea melius †Antarig [l. Ancarig] vocabatur insula, id est [insula] conclusorum vel solitari[or]um H. Albus 43. 3 to exclude, debar. [demon] tandem per exorcismi virtutem ‥ conclusus abscessit J. Ford Wulf. 12; si quis convictus fuerit, in perpetuum a concilio regis ~atur Fleta 19. 4 to conclude, close, terminate, complete. b to state in conclusion; c (absol.). d (w. dat., or acc.), to silence, confound. supremus numerum concludat Thaddeus almum Aldh. CE 4. 12. 1; ultima sic trochĕi concludat littera versum Id. VirgV 50; ita sermonem conclusit Bede HE IV 9; pulchro vitam suam fine conclusit Ib. 22 p. 261; textum secundi libri fine ~imus Lib. Eli. II 150; s1176 (v. attemptare 1a).  b quod breviter conclusit magister Eriug. Per. 542B.  c ut ‥ quasi sub bipenni dilemmate ~am Gir. TH I 13.  d non melius procuratur salus propria nec melius ~itur temptatori [ME: maten ant overcumen him] AncrR 28; c1400 Sampson ~ebat plures Oxonienses dictatores (T. Sampson) FormOx 334; sepeque doctori concluditur, ipseque tantum / confusus cathedra linquit inesse sua Gower VC III 1451. 5 a to settle, resolve (a question). b to settle, decide upon. c (?) to confirm or approve. d (absol.) to be conclusive. e (w. ad) to argue for, support. f (w. dat.) to agree with. a haec omnia quae difficilia tibi videntur uno argumento possunt ~i Eriug. Per. 545A; hic ‥ omnium conclusa est questio Lib. Eli. II 147; 1153 quoniam in tua presentia ‥ fine debito [causa] ~i non potuit (Lit. Papae) Ib. III 109.  b s1229 consentientes corde quali quali, sub quadam summa pecunie finem conclusissent sibi tolerabili nisi ‥ M. Par. Maj. III 187.  c 946 ego O. ‥ archiepiscopus ‥ regis donationem cum sigillo sanctae crucis conclusi CS 813; 948 ego O. ‥ episcopus ‥ regis principatum et benivolentiam sub sigillo sanctae crucis conclusi. ‥ ego Wulfsige episcopus conclusi Ib. 869; 968 (12c) ego Osuuold archiepiscopus ~o Ib. 1213.  d Duns PW V 118 (v. apparentia 3); racio ‥ per quam probat quod ille res erant communes ‥ non ~it Ockham Pol. I 363; argumenta contra constitucionis intencionem ‥ penitus non ~unt Conway Def. Mend. 1424; 1417 quosdam articulos in ea parte ~entes ‥ exhibuit Reg. Cant. I 39.  e s1399 ista peticio incivilis est et injusta, quia ~it ad regis tenacitatem Ad. Usk 39.  f ista auctoritas non videtur ~ere opinioni Ockham Dial. 949. 6 to conclude, deduce, infer; b (w. acc. & inf. or (?) quod); c (w. indir. qu.). d (p. ppl. as sb. f.) conclusion, thesis. patet peccatum paparum sequencium, qui ex vita Petri talem presidenciam mendaciter ~ebant Wycl. Chr. & Antichr. 670.  b s1453 deliberavit secum ‥ quid esset ‥ agendum; tandem se determinans conclusit melius esse ad tempus silere Reg. Whet. I 119; ~ens ex isto quod jus corone Anglie ad regnum Francie tribus sentenciis conformibus †esse [? l. esset, or omit quod above] divinitus declaratum et igitur contra eas nullatenus fore perstandum G. Hen. V 17.  c s1459 per exhibicionem regiminis extra in opere ~itur evidenter satis qualis sit vis intencionis que latet intus in mente Reg. Whet. I 341.  d 1425 attendens ‥ ipsam conclusam determinacioni sancte matris ecclesie ‥ esse contrariam Reg. Cant. III 105. 7 to settle, decide, resolve: a (w. inf); b (w. ut or quod or absol.). a s1459 de remedio pariter consulentes, fugere unanimiter ~ebant Reg. Whet. I 344.  b effectualiter est conclusum quod ‥ castellum in manus regias redderetur Ps.-Elmh. Hen. V 46 (cf. ib. 50: nec ‥ de facili inter eos in rebus tam arduis est conclusum); s1289 omnibus consideratis, unanimo consensu concluserunt ut pro rege Anglie Edwardo ‥ nuncios transmitterent Plusc. VIII 2; s1388 Scotiae principes ‥ concluserunt quod Angliam ingrederentur Major VI 3.