educere

educere [CL] 1 (w. pers. obj.) to lead (out), convey. b (mil. or sim.). caeci ~ti a caecis pariter in inferni foveam cadetis [cf. Matth. xv 14] Gildas EB 68; dicitur ‥ se obtinuisse ut in cratere occultatus ~eretur V. Greg. p. 82; populum de Aegypto ‥ per Rubrum Mare ~tum Bede Hom. I 1. 23; Alcuin Ep. 245 (v. educatio 1); si cognatio ejus nolit eum [de carcere] ~ere [AS: útniman] (Quad.) GAS 183; abbates ‥ suas ~unt cohortes Itin. Ric. I 61 (v. clerus 2c); de quodam milite ‥ per tres dies ‥ ~tus a corpore Coggesh. Visio 3.  b ~it Gaufredus copias ‥ equestres et pedestres W. Poit. I 18; lx millia equitum contra hostiles cuneos secum eduxit Ord. Vit. IV 12 p. 257; s1391 resistendo eorum [nobilium] rapinis de Angusia ~tis Plusc. X 11. 2 a to lead out, cart. b to carry away, export. a c1350 curtenas ad ~endum fimum (v. curtana 2a).  b 1303 de quolibet sacco lane quem dicti mercatores ‥ de regno nostro ~ent aut ~i facient solvent xl d. de incremento ultra antiquam custumam (Stat. Regis) MGL II 209; 1341 lane ‥ quas extra portus ‥ ~i contigerit (v. cokettare); 1342 onerant se de viij li. vij s. ix d. receptis per contribucionem impositam ~entibus pecuniam de regno ExchScot 496; 1347 (v. clewa); 1359 diversas ‥ prisas de rebus et victualibus ad ‥ civitatem per terram ductis et exinde ~tis (Breve Regis) MGL I 45; Cust. Fordwich 23 p. 257 (v. custumabilis 2b). 3 a to draw (sword, partly fig.). b to tear out (eyes). c to knock out (pegs). a 1108 B. Petri gladium, quem jam ~ere cepimus (Lit. Papae) Ep. Anselm. (452) V 400; hic est ‥ cujus gladius ~tus ut proderet non est reversus inanis Fleta proem.; erant ‥ eorum plus quam lx milia ~encium gladium G. Hen. V 14 p. 94.  b ~antur ei [AS: do man ut] oculi et truncetur ei nasus (Quad.) GAS 333 (cf. (Inst. Cnuti) ib.: eruantur).  c 1350 magistro A. fabro ‥ pro j poncona ferri vocata drivel empta pro cavillis ligneis ~endis KR Ac 471/2 m. 3 (cf. Building in Eng. 345). 4 a to extract (metal). b to draw out (thread). c to draw off, drain (water). d to draw out (bodily fluid or sim.). a Bart. Angl. IV 1 (v. deductivus).  b textrix ‥ filum subtiliter ~et Neckam NR II 171.  c 12‥ ad faciendum unum fossatum ‥ ad ~endum aquam de ‥ petaria sua Cart. Newm. 33.  d tumbam ‥ lacrimarum fluentis, quas ejus eduxit ‥ devotio, ‥ irrigavit Gir. Hug. III 3; infans qui, etiam dum lac ~ere non curat ab ubere, papillam ‥ lambit J. Godard Ep. 223; scammonea coleram ~it Alf. Angl. Cor 13. 2; aer ‥ inflat et vomitum facit et ~it Quaest. Salern. B 156; medicina ‥ ~ens co[leram] SB 16 (v. cholagogus b). 5 to bring forth, give birth to. b (?) to facilitate childbirth. Cuthbertus ‥ de styrpe regia satis ~itur ut merito flos et gemma pontificum predicetur Cuthb. Hib. 1; queritur cum genitum in septimo mense ~atur salubre est ‥? ‥ si fetus in eo mense ~atur salubre est quia per naturalem fortitudinem atque matricis confortationem emittitur Quaest. Salern. B 118.  b nepta ‥ valet ad concipiendum et inde ~it Alph. 125. 6 a to produce, publish (literary work). b to elicit (abstr., var.). c (phil.) to educe. d to divert (from). a ‘Itinerarium’ ~ens, laboriosam viri sancti legationem sub ignorantie tenebris perire non permisi Gir. DK I pref. p. 155.  b nos nunquam quiescimus agere perverse, ne quiescat Deus de malis nostris sua ~ere bona Pull. Sent. 811C; erit experto compertum verba quedam ‥ translatius ad artes docendas quam in sermone loquendi licentia ab usu ~i posse Balsh. AD 44; tua ‥ justa simplicitas ‥ eduxit ‘quasi lumen justiciam tuam’ [Psalm. xxxvi 6] Ailr. Ed. Conf. 781A; qualis ex cithara nudata, aura leniter impulsa, melodia solet ~i Gir. IK I 2.  c Bacon VII 25 (v. concausatio); de potentia ‥ materie ~itur forma Ib. VIII 42; consideravi quomodo [res] ~itur in esse, an per generationem de potentia materie, an per exitum ab agente, an per impressionem, sicut sigillum agit in ceram Id. Tert. 108; Middleton Sent. II 163 (recte 153) (v. educibilis); R. Marston QD 409 (v. eductio 4).  d 1299 hospitale ‥ a statu congruo ~tum (v. difformis). 7 to deduct. c1250 de bonis ejus ecclesiasticis tanta portio ~atur que sufficiat ad reparandum hec Reg. Aberd. II 30 (= Conc. Scot. II 36). 8 to lay out or extend (buildings). ~untur domicilia V. Ed. Conf. 49 (v. disposite). 9 ? f. l. si equum . de furfure fabisque †educi [? l. educari] faciatque nutriri Fleta 164.