evagor
evagor, to wander forth, march to and fro
ē-văgor, ātus, 1, v. dep. n. and a.
- I Neutr., to wander forth, to roam about; to scatter or spread about, to extend (class.).
- A Lit.: ne longius evagatae (incubantes gallinae) refrigerent ova, Col. 8, 5, 14: cappari evagatur per agros, Plin. 19, 8, 48, § 163: Nilus, id. 10, 33, 49, § 94: ignis ulterius, Dig. 9, 2, 30, § 3.—
- B In milit. lang., to march to and fro, make evolutions, manoeuvre: nullo ad evagandum relicto spatio, Liv. 22, 47, 3; 23, 47, 5.—
- C Trop., to spread, extend, digress: qui appetitus longius evagantur, * Cic. Off. 1, 29, 102: late evagata est vis morbi, Liv. 3, 7 fin.: latissime evagandi sibi viam facere (exempla), Vell. 2, 3, 4: ne Demostheni permittant evagari, Quint. 3, 6, 3; so of wandering, digressing in speaking, id. 2, 4, 32; 3, 11, 25; of overstepping the limits of duty: procuratores, Spart. Hadr. 3 § 9.—*
- II Act., to stray beyond, to overstep any thing: ordinem, Hor. C. 4, 15, 10.
ē-vagor, ātus sum, ārī, I) intr. ausschweifen, nach beiden Richtungen umherschweifen, A) eig.: a) übh., v. Plünderern, effuse ev., Liv.: v. Räubern, Treb. Poll.: v. Hühnern, longius, Col.: v. der Katze, noctu suspenso gradu, Phaedr.: im Bilde, ad evagandum altius sibi validiores pinnas aptare, um die Sache noch höher hinaufzutreiben, einen stärkern Schwung nehmen, Amm. 16, 7, 2. – v. Lebl., sich ausbreiten, um sich greifen, v. Pflanzen, per agros, Plin.: v. Feuer, ulterius evagatus et progressus ignis, Paul. dig.: ignem ita munire, ne evagetur, Ulp. dig.: von Gewässern, weithin übertreten, Nilus evagari incipit, Plin.: moles evaganti Nilo inexpugnabilis, Plin.: Nili aquae evagatae stagnant, Plin. – b) insbes., als milit. t. t., nach beiden Seiten hin Schwenkungen (Evolutionen) machen, nullo ad evagandum relicto spatio, Liv. 22, 47, 2; 23, 47, 5: ev. longius, Veget. mil. 3, 16 in. – B) übtr.: a) im allg., v. Abstr., noch im Bilde, longius (v. dem appetitus), Cic. de off. 1, 102: latissime evagandi sibi viam facere (v. den üblen exempla), Vell. 2, 3, 4: u. in der akt. Nbf. famae nobilitas late ex stirpe praeclara evagat, Acc. tr. 643. – b) insbes.: α) in der Rede ausschweifen, vom Thema abschweifen, hactenus evagari satis fuerit, Quint.: sed ne longius evager, Val. Max.: sed evagatus sum longius, quam volebam, Lact.: ne Demostheni permittant evagari, Quint. – β) in seiner Amtstätigkeit sich Überschreitungen erlauben, procuratores latius evagantes coërcuit, Spart. Hadr. 3. § 9: supra plantam, ut dicitur, evagatus, sprichw. = nicht bei seinem Leisten bleibend, Amm. 28, 1, 10. – II) tr. etw. überschreiten, über etw. hinausschreiten, ordinem rectum, Hor. carm. 4, 15, 10.
ēvăgor, (13) ātus sum, ārī, ¶ 1 intr., courir çà et là, se répandre au loin, sʼétendre, se propager : Col. Rust. 8, 5, 14 ; Plin. 10, 94 ; 19, 163 ; ad evagandum Liv. 22, 47, pour se développer au dehors, faire des évolutions [en parl. dʼarmée] || [fig.] appetitus evagantur Cic. Off. 1, 102, les appétits se donnent carrière || faire une digression : Quint. 2, 4, 32 ¶ 2 tr., dépasser, franchir, transgresser : Hor. O. 4, 15, 10.
- 1. rondtrekken, ronddwalen [effuse];
- 2. zich uitbreiden, zich verbreiden; ➤ evagata est vis morbi;
- 3. (milit. t.t.) afdwalen, uitzwermen;
- 4. (postklass.) van het thema afdwalen; II. tr. (Hor.) overschrijden [ordinem rectum].
ē-vagor ātus, ārī, dep.,
- to wander forth, march to and fro, manœuvre: effuse, L.: ad evagandum spatium, for evolutions, L. — Fig., to spread, extend: qui appetitūs longius evagantur: late vis morbi, L. — With acc: ordinem Rectum, transgress, H.