evalesco
evalesco, to grow strong
ēvalēscō, valuī, 3, inc. n.: to grow strong; be able, can; 7.757.
ē-vălesco, lŭi, 3, v. inch. n., to become strong, increase in strength, to increase, grow (cf.: vix illa, quae παραγόμενα vocant, nobis permittimus, sed hoc feliciter, evaluit, Quint. 8, 6, 32; not ante-Aug.).
- I Lit.: cum evaluissent flagella pedes binos, Plin. 17, 15, 25, § 116; cf. rami, id. 16, 30, 54, § 125.—
- II Trop.
- A In gen.: adjuta cura natura magis evalescit, Quint. 2, 8, 5; Tac. A. 14, 58 fin.: affectatio quietis in tumultum evaluit, strengthened into, etc., id. H. 1, 80: indoles naturalis, adjuta praeceptis, evalescit, Sen. Ep. 94, 31.—
- 2 Transf.
- a In the temp. perf., to have power or ability for any thing, to be able: ut ne ipsa quidem natura in hoc ita evaluerit, ut non, etc., Quint. 10, 2, 10: sed non Dardaniae medicari cuspidis ictum Evaluit, * Verg. A. 7, 757; so with a subject-clause, * Hor. Ep. 2, 1, 201; Stat. S. 5, 2, 79; Claud. Cons. Honor. 303; Rapt. Pros. 3, 92. —
- b To be worth in price, Macr. S. 2, 13 fin.—
- B In partic., of a word or expression, to prevail, get into vogue: ita nationis nomen, non gentis evaluisse paulatim, Tac. G. 2 fin.; so Quint. 9, 3, 13.
ē-valēsco, valuī, ere, stark werden, an Kräften zunehmen, erstarken, I) eig., v. Pflanzen u. Bäumen, Plin. 15, 121 u. 16, 125: v. menschlichen Anlagen, Sen. ep. 94, 31. Quint. 2, 8, 5 u. 10, 2, 10. – II) übtr.: 1) erstarken, sich steigern, a) dem Werte nach, centies sestertium, Macr. sat. 2, 13. § 17. – b) dem Grade nach: adusque bellum, Tac.: in tumultum, zu einem T. anwachsen, Tac.: adeo in publicum missa nequitia est et in omnium pectoribus evaluit, ut etc., ist so erstarkt (gewaltig geworden), Sen. – 2) im Gebrauche vorherrschend werden, vor allen zur Geltung gelangen, Tac. Germ. 2. Quint. 9, 3, 13. – 3) im Perf. = vermögen, imstande sein, m. folq. Infin., Hor. ep. 2, 1, 201. Verg. Aen. 7, 756. Lucan. 1, 505. Augustin. conf. 7, 17 extr.
ēvălēscō, (13) lŭī, ĕre, intr., ¶ 1 prendre de la force, se fortifier : Plin. 17, 186 ; Sen. Ep. 94, 31 || [fig.] : tempus in suspicionem evaluit Tac. H. 1, 80, le moment choisi finit par amener le soupçon (aboutit à) [poét., avec inf.] être capable de, pouvoir : Virg. En. 7, 757 ¶ 2 valoir, coûter : Macr. Sat. 2, 13, fin ¶ 3 prévaloir : Quint. 9, 3, 13 ; Tac. G. 2.
- 1. sterker worden, (uit)groeien, toenemen; ➤ affectatio quietis in tumultum evaluit (Tac.);
- 2. van kracht worden, gebruik worden, in zwang komen;
- 3. kunnen, in staat zijn, slagen (m. inf.).
ē-valēscō luī, —, ere,
- inch, to grow strong: ut quaeque gens evaluerat, Ta. — Fig., to grow, develop, ripen: multa secutura quae adusque bellum evalescerent, Ta.: nationis nomen evaluisse, came into vogue, Ta.: tempus in suspicionem evaluit, i. e. was such, as to cause, Ta. — With infin, to avail: medicari cuspidis ictum, V.: pervincere sonum, H.