exemplar
exemplar, a transcript, copy
- A transcript, copy.
- A Prop.: tibi earum (litterarum) exemplar misi, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 31, 6; Cic. Att. 4, 5, 1: liber in exemplaria transcriptus mille, Plin. Ep. 4, 7, 2; Gell. 7, 20, 6: testamenti, Plin. Ep. 10, 75, 4: tabulae exemplar, quod apographon vocant, a copy, Plin. 35, 11, 40, § 125: epistolae, Vulg. 1 Esdr 4, 11 al.—
- B Trop., an image, likeness, impression: verum amicum qui intuetur, tamquam exemplar aliquod intuetur sui, Cic. Lael. 7, 23: sunt et alia ingenii ejus exemplaria, Plin. 35, 10, 36, § 74.—
- II A pattern, model, exemplar, original, an example (class.): eam speciem, quae semper est eadem, intuebitur, atque id sibi proponet exemplar ... videndum, utrum sit imitatus exemplar, etc. (corresp. to exemplum), Cic. Univ. 2; cf.: ad imitandum mihi propositum exemplar illud est (corresp. to exemplum), id. Mur. 31, 66: utile proposuit nobis exemplar Ulixen, Hor. Ep. 1, 2, 18: reliqui disseruerunt, sine ullo certo exemplari formaque rei publicae, Cic. Rep. 2, 11: M. Catoni, quo omnes, qui iisdem rebus studemus, quasi exemplari ad industriam virtutemque ducimur, id. ib. 1, 1: Falcula exemplar antiquae religionis, id. Caecin. 10, 28; so, vitae prioris, Plin. Ep. 2, 1, 7; cf.: Cornuto quid in omni genere ad exemplar antiquitatis expressius? id. ib. 5, 15, 3: dumtaxat, rerum magnarum parva potest res Exemplare dare, Lucr. 2, 124: respicere exemplar vitae morumque, Hor. A. P. 317: decipit exemplar vitiis imitabile, etc., id. Ep. 1, 19, 17: Plautus ad exemplar Siculi properare Epicharmi, id. ib. 2, 1, 58: si ad exemplar primi libri bellum Siculum perscripsisset, Quint. 10, 1, 89; Tac. A. 15, 23: adulatorii dedecoris apud posteros, id. ib. 6, 32: quas (epulas) a Tigellino paratas ut exemplar referam, ne, etc., example, id. ib. 15, 37: fac secundum exemplar, Vulg. Exod. 25, 40: juxta exemplar, id. ib. 26, 30. —In plur.: vos exemplaria Graeca Nocturnā versate manu, versate diurnā, models, Hor. A. P. 268.
ne ‥ praeterita saeculorum ~aria solummodo perscruter
caetera ~aria agiae scripturae(
quadam nocte hujus visionis ~ar post pia precum studia ‥ conspexit
quis sacrum esse dubitet quem tot sacrilegiorum ~aria ‥ predocent
per ista pauca ~aria patet fidelibus ‥ quomodo respondendum est ad ‥ versucias ‥ Antichristi
de quibus vino et frumento ad ‥ probandum ~ar presencialiter sibi ibidem demonstravit
da ~aria verborum ionico minori subdita
dicito participiorum ~ar
potes verbum transponere in nomen et nomen substantivum in adjectivum ‥ ut per quedam ~aria apercius pululabant, verbi gracia [etc. ]
Romani ‥ fortia formidoloso populo monita tradunt ~aria instituendorum armorum relinquunt
tuum ~ar, quod scriptum est in tabula ‥ scribe
quotcunque ‥ radices simul colligere ‥ volueris ‥ juxta hoc ~ar multiplicare poteris
factus est liber iste, qui est nobis vivendi positus ~ar
in sol. facta uni pictori de Novo Castro pro pictura unius volucris S. Cuthberti pro ~are prole rerdos , xij d.
oportebat vos imitari ilium ‥ qui ‥ bonitatis et humilitatis ‥ invictum ~ar est
gloriosum illustris Agnae ~ar
talis erat ~ar patientiae Job
Calixtus papa ‥ virtutum ~ar emicuit
boni propositi a teneris annis ~ar Sictricius
Maria que mulieribus omnibus esse debet ~ar [ME: ]for bisne
salve, forma pietatis, / exemplar humilitatis
que ‥ Plato ‥ in Thimeo demonstrare conatur, mundo opificem et materiam et finem et ~ar et formam assignans
anima ‥ quasi reverberata acie contemplationis sue in seipsa reperit quod diffinit, nam et ejus ~ar in ipsa est, exemplum vero in actualibus ‥ illa itaque ~aria cogitabilia quidem sunt et quasi phantasie et umbre existentium secundum Aristotelem
in prima causa res potentialiter sunt solum ‥. ~unum’ ‥ et ~multa’ non sunt differentie entis potentia sed entis actu et ita accidit eis ut ibi sunt esse unum vel multa; sunt tamen ibi per modum ~aris unius
si loquamur de cognitione veritatis, respondetur quod sicut est duplex ~ar, creatum et increatum, secundum Platonem in Timeo (viz. ~ar ‥ creatum et noncreatum: ~~ar creatum’ est species universalis causata a re, ~~ar increatum’ est idea in mente divina) ita duplex est conformitas ad ~ar et duplex veritas
sacrilegium ‥ esset dicere Deum intueri extra se ~ar sui ad extra producti
~ar praefatae epistulae hoc est
direxi ~aria epistolarum S. Gregorii quas de scrinio Romanae ecclesiae excepi
reliqua ‥ [privilegia ] reliquorum tam autentica quam eorum ~aria in ‥ combustione ‥ sunt absumpta
~ar litterarum quas regi mitto, vobis transmitto
textus est pro majori parte corruptus horribiliter in ~ari vulgato, hoc est Parisiensi
- 1. voorbeeld, model; exemplaar;
- 2. evenbeeld, kopie;
- 3. afschrift, kopie [testamenti; epistulae].
Exemplaret
Exemplumdocet Rollandinus in Summa de Notaria :
Exemplardicitur originalis scriptura. Genus videlicet ex quo generatur vel ducitur Exemplum, quod quidem appellatur Originale, Auctenticum. Exemplum vero quod etiam vocatur Intextum, vel Sumptum, est scriptura exemplata, generata, vel sumpta ex priori sive originali scriptura, unde versus :Exemplar genus est, Exemplum quod trahis inde.
Vide Salmasium de modo usurar. cap. 1. Et Goclenium in Lexico Philosoph. pag. 307.Exemplar generans, Exemplum quod generatur.
- exemplum, a transcript, copy: (libri).—An image, likeness: sui.—A pattern, model, exemplar, original, example: ad imitandum mihi propositum: antiquae religionis: vitiis imitabile, H.—Plur: Graeca, H.
-
…librarius adire potuerit cf. Progr. p. et quae infra exponam. scilicet primo illae correcturae in margine exemplaris e quo V descriptus est adnotatae esse videntur ; unde postquam iam V nonnulla excerpsit, duo homines eiusdem fortasse…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…philosophiam spectantes magis magisque oblivione obruti essent, mirum non est quod initio saeculi IX in maximis bibliothecis nullum Tusculanarum exemplar extabat cf. Beckeri Cat. bibl. ant ., Schwenke, Philol. Suppl. V p .…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…subscriptio contulimus ut potuimus uoluntariae communem operam indicare videtur cum sequatur ora pro scriptoris. Hos quattuor codices necnon Hadoardi exemplar ex eodem archetypo non nimis antiquo fluxisse declarant sescenta menda communia. plura etiam docet externa librorum species. qua…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…sqq. usus orationis particulas maioribus intervallis diligenter distinguit ita ut singulae particulae cum R fere consentiant. Hadoardi denique exemplar eadem ratione scriptum fuisse inde concludas quod non semel iis locis ubi in codicibus nostris perperam orationis particula finitur H…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…Cum hos codices aut ex ipso Parisino π aut e fonte simillimo ductos esse appareat, ad alterum eiusdem classis exemplar ab illo aliquantum discrepans redeunt ii libri quos nota ω complector. qui cum sint ad XL numero infimaeque aetatis…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…causa fuit multorum mendorum. Quorum partem in A altera manus correxit ; non tamen corrector in ea re eo exemplari usus est, ex quo A descriptus est, sed aut codice minus bono aut suo iudicio, ut non…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…, in quibus aperte denuntiat videam ne fallar ; suam fidem solutam esse ; rei p. ne desim. exemplar eius chirographi Titio misi ; ipsa chirographa omnia, et ea quibus credidi, et ; ea ;…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…traderentur consentaneum est. non tamen defuisse qui s. fere VI ea non tantum legeret distingueret emendaret sed compluribus exemplaribus usus secundum suum iudicium constitueret mox videbimus. Proximis duobus saeculis cum omnes libri Ciceronis ad philosophiam spectantes magis magisque…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…suo, praeclaram ille quidem fortasse, sed a vita hominum abhorrentem et moribus, reliqui disseruerunt sine ullo certo exemplari formaque rei publicae de generibus et de rationibus civitatum ; tu mihi videris utrumque facturus ; es enim ita ingressus…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…magis qui ab illo ortus es quam ad unum quemque nostrum pervenire potuit, ad imitandum vero tam mihi propositum exemplar illud est quam tibi. sed si illius comitatem et facilitatem tuae gravitati severitatique asperseris, non ista quidem erunt…
Cicero, pro Murena