fabricare

fabricare, ~ari [CL] 1 to forge, work or fashion in metal. b to coin. c (~are supra dorsum, cf.Psalm. cxxviii 3) to hammer, strike. quod si calix ex auro argentoque ~atur in ministerium altaris sacri (Adv. Elipand. IV 2) Alcuin Dogm. 295D; 841 (17c) dederunt ‥ magnum discum optime ex argento ~atum CS 435; de aedificiis aureis et argenteis incomparabiliter ‥ ~atis Asser Alf. 91; ad omnia artificia sc. sculpendi, ~andi, scribendi, et multa his similia faciendi Ord. Vit. III 7 p. 94; 1295 xx s. in stipendiis Willelmi de G. fabri ‥ pro ancora ~anda KR Ac 5/8 m. 4; xij s. in stipendio ejusdem W. pro viij duodenis pec’ ferri in semnayl ~andis Ib. m. 6; sapiens faber aliquotiens cultellum ~at [ME: smeoðeð] nimis mollem AncrR 12; 1408 Johanni de Logge, fabro, ~anti et in pecias dolanti viij blomes ferri Ac. Forge Durh. 520 (cf. ib. 529: de cclxxviij blemes[l. blomes] ferri ‥ in forgeo predicto forgeatis, factis et ~atis).  b 1167 H. et ceteri monetarii r. c. de c s. de misericordia quia ~averunt simul in una domo Pipe 193; 1259 moneta ‥ ~anda (v. 2 decasus 2b); s1296 cum aliis multis causis ‥ regem moventibus, sicut de asportacione monete ~ate regni tam auri quam argenti contra edictum regium parleamenti Scocie Plusc. VIII 22; s1344 fecit rex E. ~are florenos auri Meaux III 52; 1464 de cona ccclxxxv li. et xiv unciarum argenti ~ati in grossis xij denariorum et vj denariorum per idem tempus, capiendo regi de qualibet uncia ij denarios ExchScot 292.  c positi estis inter malleum et incudem, et assidue supra dorsum vestrum ~ant peccatores P. Blois Ep. 22. 78A; s1251 insequentes milites cum supra dorsa eorum ~assent ad votum ditati triumpharunt ‥ et sic ictus quos ‥ receperant multiplicato fenore reddiderunt M. Par. Min. III 116. 2 to make, build; b (w. ref. to Creation). c to compose, write. curavit ‥ majorem ipso in loco et augustiorem de lapide ~are basilicam Bede HE II 14; c740 haec veneranda crucis Christi vexilla sacratae / coeperat antistes venerandus nomine Walhstod / argenti atque auri fabricare monilibus amplis Epigr. Milredi 812; c802 in quocumque loco fuerit ~ata ecclesia Alcuin Ep. 245 p. 396; aureus ille calix gemmis splendescit opertus / argentique nitens constat fabricatus †maclis Æthelwulf Abb. 450; ante hujus portam pagani castellum sibimet firmum ‥ ~averunt Asser Alf. 66; lignarius dicit: “‥ domos et diversa vasa et naves omnibus ~o [AS: þyrce]” Ælf. Coll. 100; considers quid Ezechiel de hoc attestatur ubi ei constructio civitatis divinitus in mundo ~anda demonstrabatur Eccl. & Synag. 83; c1250 in capella ‥ quam ipse abbas propriis sumptibus ~avit (Chr. Abingd.) EHR XXVI 731; c1300 decimas ‥ turvarum in locis ubi ~antur (v. decimus 4b); municiones et tutamenta que sic ~ate et aptate fuerunt opere lignario et ferramentis quod ‥ G. Hen. V 6 p. 36.  b tu fabricatus es auroram, Domine Walt. Wimb. Carm. 498; qui celi faber es, nunc ventos fabrica, / artis periciam fabrilis explica Ib. 499; nascitur in stabulo /—nato Marie filio—/ ‥ / qui fabricavit omnia Ledrede Carm. 4. 24.  c 1351 (v. dare 1f). 3 to contrive, plan. s1298 hostilem ‥ ~averunt rebellionem Chr. S. Edm. 69; s1362 mortem concubine regis ‥ ~ando per familiares suos machinatus est Plusc. IX 45. 4 (sts. w. falsus or sim.) to forge, counterfeit: a (coin); b (document). a ut ‥ una moneta eat omni falsitate carens. ‥ quisquis autem post hac falsum ~averit, amittat manum (Cons. Cnuti) GAS 315 (cf. (Quad.) ib.: falsabit); s1300 monetam ~averunt (v. deargentatus).  b s1322 archiepiscopus ‥ pupplicavit quasdam litteras ~atas ‥ et eas in publico legi fecit Ann. Paul. 302; 1347 Laurencius del S. ‥ quemdam librum per ipsum et complices suos compositum sive factum vel saltim ab aliis falsis auctoribus ~atum, quem idem L. librum de Domesday sive feodorum vocat, juratoribus ‥ in evidenciam ‥ ostendit, quem juratores ipsi sepissime secuntur SelCKB VI 59; Chester Plays XI 40 (v. fricare 1a); vng fause homme clerk fecit ~ari falsas litteras sigillatas de sigillis comitis de Arloys W. Worc. Itin. 4; 14‥ predicti C. et E. ex ‥ conspiratione et covina diversa falsa facta et minumenta de uno messuagio ~averunt Entries 356 (cf. StRealm II 170: 1413 aucuns par faux conspiracie et covyne ‥ forgent ‥ divers faux faitz et minimentz). 5 to make up (false) stories, interpretations or sim.. tot rumores falsi ~antur Devizes 40; ~antur mendacia Brakelond 143v (v. densere d); sic nec terror intellectus sinistre concipientis scripturam sacram falsificant ipsam, sed forte ad sui damnacionem ~at scripturam erroneam patris mendacii, simplicium sophistice deceptivam Wycl. Ver. II 102.