ferto
Fertonem 84.denariis constare ait. Quinque solidos Fertoni comparat Lambertus Ardensis. Historia Episcoporum Bremensium in Hildeboldo :
Et magna pecunia data fuit Frisionibus pro homicidiis ipsorum, ita ut qui fratrem, vel cognatum suum amiserat, vixFertonem , vel dimidium reciperet pro eodem.
Cujus mansi annuam pensionem, scilicet quinqueOccurrit iterum tom. 5. pag. 17. Statutum Joannis Episc. Argent. ann. 1366. apud Schilter. in Gloss.Fertones ... decrevimus singulis annis dividendam, velut inferius continetur. Marca dimidia cedat Monasterio B. M. in Fylwastorp... dimidius autemFerto dabitur Confratribus, etc. Ferto cedet ad luminaria comparanda.
Fior:
Ut nobisFertone nostro legato, vel alias jure in eis non(nobis) quæsito, illis coheredibus ipsas res et bona relicta reddat et tradat.
Ferconempro
Fertonem, in Bulla Alexandri III. PP. perperam legit Buzelinus lib. 2. Gallo-Flandr. cap. 21. quam vocem non intellexit.
Fercoiterum occurrit in Codice MS. Consuetud. Eccl. et Capituli Coloniensis.
Et jurons, que nos ne recevrions nus des deniers des ouvriers par qu'il * istic plus de trois fors, et de trois foibles au Freiton, c'est à savoir que li fors doivent estre de 15. sols et 5. den. etc.
Fertinet
Fierton. Lit. remiss. ann. 1397. in Reg. 151. Chartoph. reg. ch. 259 :
Un escu d'or et xxiiij. sols en blans et un peu de menu Fertin d'argent.Chartul. Montis S. Mart. part. 3. fol. 78. v° :
Nous avons à Lisle en Flandres un Fierton de rente sur une maison.Hinc
Fiertonneur, Monetæ ponderator, in Ch. Phil. Aug. ann. 1214. et in Lit. ann. 1354. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 151.
Firtonneur, in aliis ejusd. ann. ex Reg. 84. Chartoph. reg. ch. 13. Vide supra Ferlina et infra Freto.
Posset etiam merito reprehendi, quod mille quidem Fartorum annuam pensionem in qua pro eodem regno ipsi Ecclesiæ Romanæ tenetur, per novem annos et amplius solvere prætermisit.
Sub annua pensione Fertonis argenti, etc.Adde ann. 1217.
Iste dedit curiam Zingeron, quam habebat Hospitale infirmorum locatum pro tribus Fertonibus argenti annuatim.
Dicunt quidam eum in pauperum eleemosyna Fertonem auri omni septimana expendisse.
Regio fisco persolvebat nummum aureum, qui Perpera vocari solet, Ferdoni, id est, quartæ parti marcæ unius æquivalens.
Qui perperam vocari solet Ferdoni, etc.
Hoc modo quod si Fiertonem ultra 2. marchas fecerint, mihi hoc admittant.Lambertus Ardensis :
Annua pensione pro uno Fiertone, vel pro 5. solidis ab ipsis hæreditario jure tenere debebat.Infra :
Singulis annis unum Fiertonem, vel 5. solidos reddidit Cœnobitis.
Pro tribus Fertis argenti, et cifo uno mazdrino.Chronicon Andrense pag. 352. habet :
Pro 3. Fertis argenti et cipho uno mazerino.
Nonas Julii obiit Chrispinus de Palude, pro cujus anima dedit Paganus filius ejusAlibi :xiii. marcas argenti meri, et unum Ferthonem.
Forthonem.
Sex Firdones publici ponderis siveMox :xxx. siclos Argentinensis monetæ.
Unum Firdonem sive tres uncias Argentinensis monetæ.
Firdo publici ponderislibra Gallica, semifiorenus, Franc, quarta pars libræ Argentoratensis. Hinc
Ad memoriam hujus Sancti singulis annis tenentur dare unum Fertonem Ceræ in festo B. Galli.
Quam curiam, cum eædem sanctimoniales sex septimanis et unum diem in earum potestate rite et rationabiliter habuissent pro Fertone Ceræ singulis annis usque ad obitum meum iterato in feodo recepi.
Ferto. Fridericus Schannat. Vindem. Litter. pag. 88 :
Semper in festo S. Petri quo de ad Vinculis agitur, Ferhonem Thuris præsentemus.
Et in signum hæreditatis... Ferto Piperis in pondere singulis annis in festo B. Michahelis persolvatur.
Do et lego plebano Wetflariensi... Fertonem reddituum de bonis in Retenbach annis singulis persolvendum.
Panis trium denariorum... debet ponderare 14. marc. et dimidiam. Panis duorum denariorum... 10. marc. Fertone minus Panis denariatus... 5. Fertones 3. lot. minus.
Vasque argenteum ad vinum trium Firtonum pondus habens.Charta Willelmi Castellani S. Audomari ann. 1175. in Tabulario Monasterii S. Bertini :
Porro gallinæ... sub annua pensione 5. Firtonum et unius loti redactæ sunt.
Quod de singula navi Firtonem tantum Coloniensium denariorum eadem Ecclesia de jure solvere debeat comperimus.Charta Hugonis Abb. Corbeiensis ann. 1172. ex Tabulario ejusdem loci :
In feodum a nobis... accepit, tali videlicet pacto, quod dimidiam marcam et dimidium Firtonem pro stramento, cum marca et dimidia et dimidio Firtone, quæ propter decimam de Hesnes debet : quæ simul adunata novem Firtones faciunt.Rursum occurrit in Chartulario Monasterii Aquicinctensis fol. 40. apud Miræum Diplom. Belg. tom. 1. pag. 285. etc.
Rursum lege divina et praxi universæ ecclesiæ Fertones Petronales, decimas manipulares in colendis et tractu temporis innovandis agris, de omnibus fructibus terræ, quotannis a militibus fideliter persolvendas..... adjudicavimus.
Patronales.
Nisi forte aliquis de jure pro censibus et Decimis Fertonalibus debeat exigere latos grossos monetæ Pragensis.
Hellerzins, census nummis solvendus.
Jus et consuetudinem ecclesiæ nostræ Argentinensis ab antiquo servatam, scilicet quod et qualiter decedentes Clerici saltem Fertonem legare Episcopo teneantur, inviolabiliter præcipimus observari.Formulam hujusmodi donationis refert Schilterus in Gloss. Teuton. his verbis :
Coram nobis Judice curiæ Arg. constitutus N. N. Canonicus N. legavit reverendo in Christo patri et domino nostro, domino Episcopo Arg. qui pro tempore fuerit unum Fertonem argenti puri, secundum laudabilem consuetudinem inter eundem dom. Episcopum ac Clerum sub sua jurisdictione in civitate et diœcesi Arg. existentem hactenus observatam. Actum 1513.Quid vero per
Quod si de cætero, evenire contigerit quod Antistes nostræ Argentinensis Ecclesiæ vel Electus ejusdem quicumque, non obstanteAlia ann. 1419 :Fertone , id est, quarta pars marcæ argenti, per decedentem sibi ut Ordinario legata, bona decedentis Clerici vel ecclesiasticæ personæ, post mortem sibi per se vel suos officiales attrahere vel usibus suis applicare conaretur, hæredes defuncti bonis sic derelictis indebite spoliando, quod tunc nos capitulariter et conjunctim, requisiti assistere debemus et defendere, ut suoFertone contentus remaneat.
Item quod Episcopus...Plura vide apud laudatum Auctorem. Hinc emendandus Laurentius in Amalthea :Fertone , id est quarta parte marcæ argenti, per Clericum decedentem sibi ut Ordinario loci legato contentus, bona defuncti vel Ecclesiæ,... vel hæredibus proximioribus ipsius defuncti cedere permittat.
Verton seuFerton , quarta pars rerum ecclesiasticarum quæ cedit Episcopo, quam redimunt sacrificuli aliquot nummis, dictam Verton Germanis.
Clericorum... qui in suis testamentis vel ultimis voluntatibus nobis juxta consuetudinem nostræ EcclesiæVide Constit. ann. 1400. in Wurdtwein. Subsid. Diplom. tom. 1. pag. 375.Fertonem puri argenti legaverint.
Nobilispartem valente, hoc est, 20. denarios veteres, qui hodie 5. solidos excedunt. A Saxonico
Farthing. Henr. Knygthon. ann. 1345 :
Eodem tempore Nobile et Obolus, et Ferthing de auro cœperunt florere in regno.Vide statuta secunda ann. 9. Henrici V. cap. 7. Lingua antiqua Norvagica,
Fiorthung, sive
Fierdung, et moderna Norvagica et Danica
Fierding, quartam partem rei alicujus significat, ut testantur Stephanius ad Leges Castrenses cap. 9. et Resenius ad Jus aulicum Canuti II. Regis pag. 611. Vide Christophorum Hartknochum in Dissert. 16. ad Chronic. Prussiæ num. 6.
Livreral grantée un denier, ou un maile, ou un Farthing per voy d'attornement.