fertilis
fertilis, fruitful, fertile
- Fruitful, fertile (class.; syn.: ferax, fecundus, uber).
- A Lit.
- α Absol.: ager, quamvis fertilis, sine cultura fructuosus esse non potest, Cic. Tusc. 2, 5, 13: Asia tam opima est ac fertilis. ut, etc., id. de Imp. Pomp. 6, 14: agri opimi et fertiles, id. Agr. 2, 19, 51; cf.: agri uberrimi maximeque fertiles, id. Div. 1, 42, 94: agri lati et fertiles, id. Verr. 2, 3, 51, § 120; id. N. D. 2, 53: ager fertilis et praeda onustus, Sall. J. 87, 1; Ov. F. 5, 12, 23: terra, Liv. 45, 30, 4: Africa, Hor. C. 3, 16, 31: Tibur, id. ib. 4, 3, 10: oliveta, id. ib. 2, 15, 8: Bacchus (i. e. vinum), id. ib. 2, 6, 19: herba, Ov. F. 3, 240: annus, Prop. 4 (5), 8, 14: cornu nutricis (i. e. Copiae), Ov. F. 5, 127.—Poet.: serpens, i. e. the Hydra, continually producing new heads, Ov. H. 9, 95.—Comp.: uberius solum fertilioremve segetem, Quint. 12, 10, 25.— Prov.: fertilior seges est alienis semper in agris, Ov. A. A. 1, 349.—Sup.: quae fertilissima sunt Germaniae loca circum Hercyniam silvam, Caes. B. G. 6, 24, 2: regio agri, id. ib. 7, 13 fin.: ager, Liv. 29, 25, 12: quaestus, Plin. H. N. 14 praef. § 5.—
- β With gen.: proferre possum multos fertiles agros alios aliorum fructuum, fertile, some in one kind of produce, some in another, Cic. N. D. 2, 52, 131; cf.: ager frugum fertilis, Sall. J. 17, 5: fertilis hominum frugumque Gallia, Liv. 5, 34, 2: tellus frugum pecorisque, Hor. C. S. 29: mare testae, id. S. 2, 4, 31: insulae pabuli tantum, Plin. 6, 22, 24, § 86: arenae vitri, id. 5, 19, 17, § 75.—Comp.: incolae (Taprobanes) auri margaritarumque grandium fertiliores quam Indi, richer in, Plin. 6, 22, 24, § 81.—
- γ With abl.: ager a litore arboribus fertilis, intus frugibus tantum, Plin. 5, 5, 5, § 33: flumen auro, id. 6, 23, 26, § 98.—
- δ With ad: tractus fertilis ad omnia, Plin. 2, 78, 80, § 190.—
- ε With a and abl.: Aetna a sacro numquam non fertilis igni, Lucil. Aetna, 556.—
- B Trop., fertile, productive (poet. and in post-Aug. prose): fertile pectus habes, Ov. P. 4, 2, 11: Bacche, soles Phoebo fertilis esse tuo, Prop. 4 (5), 6, 76: tanto priscorum cura fertilior fuit, Plin. H. N. 14 praef. § 3.—
- II That makes fruitful or fertile, fertilizing (poet. and in post-Aug. prose): dea (i. e. Ceres), Ov. M. 5, 642: Nilus, Tib. 1, 7, 22; Val. Fl. 7, 608: majores fertilissimum in agro oculum domini esse dixerunt, Plin. 18, 6, 8, § 43.—Hence, * adv.: fertĭlĭter, fruitfully, abundantly: derelicta (metalla) fertilius revivescunt, Plin. 34, 17, 49, § 164.
sanctus pater a primatibus ‥ patriae ‥ ~is diligebatur
silva minuta fertil’ per loca
agri ‥ plurimi ‥ sui natura ~es et fecundi
terras ‥ ~iores olim habuerant ac fructuosiores
septenas spicarum glumulas ~is culmi summitate maturescentes [cf. ]Gen. xli 22
Antonius ‥ a quo ‥ ~is coenubiorum seges ‥ germinavit
somnio Pharaonis ~es spicae ‥ a sterilibus ‥ devoratae sunt
velut apis ~issima longe lateque gronnios interrogando discurrens
ut Porphyrius ‥ adnecteret “Britannia” inquiens “~is provincia tyrannorum” [cf. ]Jer. Ep. 133. 9
mons Olivarum ‥ est ‥ hordei ~is
si sterilis bonorum mortuus est, ~is malorum quam magis mortuus est?
Siria ‥ regio populosissima, ~issima in frugibus et fructibus
terra bona est et ~is de bladis
~is insula de piscibus
insula est ‥ ~is in cuniculis
r. c. de cccij li. xix s. v d. receptis tam de mina alba quam nigra, plumbo tam ~i quam sterili, et argento albo tam cinerum plumbosorum quam aliunde
plumbum ~e(v.
de ‥ plumbo ~i(v.
plumbi ~is(v.
[apes ] ~em praedam numerosis ‥ oneribus advehunt
ut cuilibet infirmo fratri exhibeatur pitancia bona et ~is(
victus alimoniam ‥ ~i benedictione ‥ exhibuit
hos ‥ ~i documento arithmetice ‥ erudivit
- 1. vruchtbaar, vruchtdragend [ager; terra; seges; arbores; metaf. annus; urbs rijk; (aan: gen.; abl.) fructuum; hominum];
- 2. (poët.) vruchtbaar makend [Nilus; dea (Ceres); Bacchus].
See an image
- 1 FER-, fruitful, fertile: Asia: ager, S.: terra, L.: arbos, V.: Bacchus (i. e. vinum), H.: fertilior seges, O.: iuvencis seges, by the labors of, V.: serpens, i. e. the Hydra, producing successive heads, O.: dea, fertilizing(i. e. Ceres), O.: fertilissima loca, Cs.: ubere campus, V.: agri fructuum: hominum frugumque Gallia, L.: pectus, productive, O.
-
…perpessa es membra propinqui, tu nullo miseri contegis ossa solo, proxima supposito contingens Umbria campo me genuit terris fertilis uberibus .…
Propertius, Elegies
-
…a censoribus locati sunt et certissimum vectigal ; adferunt ;. ascribit eidem auctioni Corinthios agros opimos et fertilis, et Cyrenensis qui Apionis fuerunt, et agros in Hispania propter Carthaginem novam et in Africa ipsam veterem Carthaginem…
Cicero, de Lege Agraria
-
…factae sunt, urbs et natura ac situ et descriptione aedificiorum et pulchritudine in primis nobilis, agri iucundi et fertiles, nempe eodem capite inclusi continentur. quid Alexandrea cunctaque Aegyptus ut occulte latet, ut recondita est, ut…
Cicero, de Lege Agraria
-
…dediderunt. Quibus rebus confectis, Caesar ad oppidum Avaricum, quod erat maximum munitissimumque in finibus Biturigum atque agri fertilissima regione, profectus est, quod eo oppido recepto civitatem Biturigum se in potestatem redacturum confidebat. Vercingetorix tot continuis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…qui in agris remanserunt, sed etiam ut permulti locupletes homines, magni et navi aratores, agros latos ac fertilis desererent totasque arationes derelinquerent. id adeo sciri facillime potest ex litteris publicis civitatum, propterea quod lege Hieronica numerus…
Cicero, in Verrem
-
…, tanta sunt ut eis ad ipsas provincias tuendas vix contenti esse possimus, Asia vero tam opima est ac fertilis ut et ubertate agrorum et varietate fructuum et magnitudine pastionis et multitudine earum rerum quae exportentur facile omnibus terris antecellat…
Cicero, pro Lege Manilia
-
…videretur improbitatem et legis et actionis tuae quid homini post homines natos turpissimo, sceleratissimo, contaminatissimo quis illam opimam fertilemque Syriam, quis bellum ; cum ; pacatissimis gentibus, quis pecuniam ad emendos agros constitutam, ereptam…
Cicero, de Domo sua
-
…, maiore mensura, si modo possis, iubet reddere Hesiodus, quidnam beneficio provocati facere debemus an imitari agros fertiles, qui multo plus efferunt quam acceperunt Etenim si in eos, quos speramus nobis profuturos, non dubitamus officia…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…magnam enim vim seminum secum frumenti similium dicitur deportare. multaque alia in aliis locis commemorabilia proferre possum, multos fertiles agros alios aliorum fructuum. Sed illa quanta benignitas naturae, quod tam multa ad vescendum tam varie tam iucunda…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…virtute superarent, ultro bella inferrent, propter hominum multitudinem agrique inopiam trans Rhenum colonias mitterent. Itaque ea quae fertilissima Germaniae sunt loca circum Hercyniam silvam, quam Eratostheni et quibusdam Graecis fama notam esse video, quam illi Orcyniam…
Julius Caesar, Gallic War