forisfacere

forisfacere [CL foris + CL facere; pass. inf.forisfaci, forisfieri] 1 (intr.) to commit an offence; b (w. dat. of person or thing affected); c (w. de or in & abl. defining offence). d (trans.) to offend against, violate. concordatum est de rectis callibus ‥ quicumque in illis forisfecerit regi emendabit DB I 2ra; 1175 si quis super hoc maligno forifecit, plenam ‥ justitiam fieri faciatis Steelyard 4; 1228 quod nullus ‥ in ea [foresta] ~iat contra assisam foreste ‥ regis Cl 59; 1268 Egidius ‥ contra nos tempore turbacionis predicte in nullo forisfecit set nobis ‥ fideliter adhesit Pat 86 m. 29; s1293 spretis ‥ mandatis nostris ‥ ne aliquis predictis ‥ per terram vel mare vehentibus merces suas presumerat ~ere seu alias offendere (Lit. Regis Franciae) Flor. Hist. III 268; sic quilibet nostrum potest esse primus homo sine patre, et per consequens possibile est neminem forisfecisse Wycl. Act. 70.  b 1119 multum forefeci rebus S. Werburge, unde in fine penitenciam agens dedi ‥ Estham MonA II 338 (cf. CalCh II 316); 1128 quod ipsi dicto Abbati ‥ in aliquo forisfecerint Cart. Glam. I 57; Ib. (v. 1c infra); a1146 meam firmam pacem eis dono ‥ et si aliquis eis forisfecerit ad me veniant (Richmond) BBC 81; a1154 nec ligius dominus Comitis Leecestrie nec aliquis alius potest ~ere Comiti Cestrie nec suis Eng. Feudalism 286; quodsi aliquis sibi forisfecerit ‥ rex constringet forisfactorem ut emendet cui forisfecit (Leg. Ed.) GAS 629; 1158 quod nullus eis inde forifaciat super x li. forifacti DCSal. p. 368; 1200 si ei in aliquo ~tum fuerit Ch. Sal. 63 (v. 1c infra); c1255 si aliquis eorum alicui infra burgum suum forisfecerit (Carmarthen) BBC 190.  c 1128 (v. 1b supra); 1170 (v. bissa); 1184 rex defendit quod nullus clericus ei ~iat de venacione sua nec de forestis suis SelPlForest lxxxvii; si de corporibus suis forisfecerint et hoc probatum fuerit, tunc ille que deliquerint exheredabuntur Glanv. VII 12; s1198 qui forisfecerit in foresta regis de venatione sua ‥ erit in misericordia regis (Assisa Foreste) R. Howd. IV 65; 1200 (v. 1b supra); si mulier aliqua heres ‥ de corpore suo forisfecerit, hereditas ‥ est ‥ domino escheta RegiamM II 55. 9.  d a1190 exceptis illis qui pacem meam forisfecerint (Pembroke) BBC 172. 2 to forfeit, lose by wrongdoing; b (sub forisfactura omnium quae nobis ~ere poteritis or sim. as formula in writ). c (w. corium or corpus) to forfeit one’s life. siquis in expeditionem summonitus non ibat, totam terram suam erga regem ~iebat DB I 56va; nemo ~iat feodum suum legittimis heredibus suis nisi propter feloniam vel redditionem spontaneam (Leg. Hen. 88. 14) GAS 604; episcopus ‥ voluit Brochuailum et totam familiam suam sibi ~tam Lib. Landav. 233; s1216 si aliquando fuit verus rex, postea regnum forisfecit per mortem Arthuri, de quo facto damnatus fuit in curia nostra M. Par. Maj. II 651 (cf. (v. forfaitare)); s1377 Alicia de P. bannita fuit et forisfecit omnia que habuit G. S. Alb. III 230; 1413 sub poena ~iendi nobis domum Foed. IX 40; 1416 quod omnes fines, exitus ~ti, et amerciamenta ‥ ante hunc diem ~ta et debita respectuentur, et quod fines, exitus forisfiendi, et amerciamenta ‥ proventura ‥ leventur Mem. York II 52.  b s1296 quod nullus ‥ presumat sub forisfactura omnium que nobis ~ere potest (Lit. Regis) B. Cotton HA 314; 1310 ne quis mercator ‥ sub forisfactura omnium que nobis ~ere possit blada, carnes, [etc.] RScot I 86a; s1424 dominus rex prohibet ‥ sub pena de omni eo quod erga eum ~ere poterunt Amund. I 193.  c si quis occideret hominem pacem regis habentem, et corpus suum et omnem substantiam ~iebat erga regem DB I 56va; si quis corium suum ~iat [AS: gyf hwa his hyde forwyrce] et ad ecclesiam incurrat, sit ei verberatio condonata (Quad.) GAS 91. 3 (refl.; cf. OF se forfaire) to make oneself liable to punishment. R. se forisfecit et fuit in manu regis sub G., sed nichil reddidit DB II 125b; socam ‥ R. comes tenuit injuste quando se foresfecit DB II 131; quando R. se forisfecit habuit hominem et socam DB II 138; non etiam pati ut, propter falsum et pecunie questum, homines se ~iant erga ‥ Deum, cui displicet omnis injustitia (Quad.) GAS 478; [regis sunt ‥] pretium eorum qui habent alodium quando ita profunde ~iunt se ipsos (Inst. Cnuti) Ib. 613. 4 (pass., of person) to suffer forfeiture, be fined; b (w. de & abl. defining forfeiture); c (p. ppl. as sb. m.) convicted criminal. a1109 si non restituerit et se et quicquid habet mihi in misericordiam ~um esse sciat (Ch.) EHR XXXV 389; a1145 qui accusatus erat, si non respondebat, ille erat ~tus (Ch.) EHR XXV 302; 1156 si aliquo forisfacto vel recto judicio aliquis eorum ~tus fuerit (Wallingford) BBC I 153.  b si non redderent, essent forefacti de iiij li. DB II 139b; hic Ulvricus ~tus fuit erga regem W. de viij li. DB II 214; si hoc non faciunt ~ti sint de ij oris DB II 312; qui furem occiderit debet inveritare cum juramento quod ilium culpabilem et de vita ~tum occidisset (Quad.) GAS 97; s1338 qui ‥ procedunt in auxilium ‥ inimicorum majestatis ‥ de membro, terris, et tenementis, et rebus ‥ sint ~ti. Ad. Mur. Chr. 85n.  c si quispiam ~tus poposcerit regis misericordiam pro forisfacto suo, potest ei rex ‥ condonare ‥ mortem promeritam (Leg. Ed.) GAS 643. 5 to take as forfeit, confiscate. terra ‥ fuit ~ta DB I 153rb; si ‥ liberam terram habeat, sit ~ta in manu regis (Cons. Cnuti) GAS 317; si ‥ fuisset saccus inventus sine tali signatione, fuisset ~tus Leg. Ant. Lond. 144; 1313 blada crescencia in libero tenemento heredis non possunt ~i ratione felonie alicujus Eyre Kent I 87; s1343 erunt ~ta omnia bona sua que essent in Flandria (Lit. Cardinalium) Ad. Mur. Chr. 133; consideratum est quod omnes panni predicti sint ~ti ad opus communitatis MGL I 194; moneta ‥ nobis sit penitus ~ta Ib. II 188; c1356 potestatem ‥ ~iendi res sic emptas ‥ ita ‥ quod res ~te dentur Hospitali MunAcOx 177; si liber civitatis forisfiat id quod per pecuniam placari poterit, ad magis quam ad weram non judicabitur MGL I 674 (cf. (Lib. Lond.) GAS 673: forefacturam fecerit); 1564 dictum ordeum et le fyrkyns butiri tanquam bona confiscata seu ~ta arrestari fecisse SelPlAdm II 127.