granum
granum, a grain, seed, small kernel
grānum, i, n. [root gar-; Sanscr. ǵaramí, wear away; whence Gr. γέρων, γραῦς; cf. γῦρις, fine flour],
- a grain, seed, small kernel: tritici, Plaut. Stich. 4, 1, 52 (556); Cic. Div. 1, 36, 78; cf. Varr. R. R. 1, 48, 2; Col. 2, 9, 13: uvae, Ov. Tr. 4, 6, 10; Val. Max. 9, 12, 8 ext.: turis, Plaut. Poen. 2, 3 (451); cf. turea, Ov. F. 4, 410: fici, Cic. de Sen. 15, 52; Plin. 24, 5, 10, § 16: piperis, a pepper-corn, id. 12, 7, 15, § 30; 23, 8, 78, § 150: papaveris, Ov. Tr. 5, 2, 24 et saep.: salis, Plin. 23, 8, 77, § 149: cerae mili magnitudine, id. 22, 24, 55, § 116: marmoreum, marble granules, pounded marble, Pall. 1, 15; Vitr. 7, 3 med.
grānum, ī, n. (vgl. gotisch kaúrn), das Korn, Körnchen, der Kern, turis, Plaut.: salis, Plin.: sinapis, Eccl.: tritici, Plaut. u. Eccl.: uvae, Ov. u. Val. Max.: fici, Cic.: piperis, papaveris, Plin.: marmoreum, Marmorkörnchen, gestoßener Marmor, Vitr. u. Pallad.
qui ardere facit ~a ubi mortuus est homo ‥ v annos peniteat
venit ‥ ancilla ‥ molare ~um domini sui
qui ~a frumenti et expressionem botri transformat in corpus suum et sanguinem
triticeum granum precedat, gloria frugum / cui calor in primo fertur inesse gradu
debent ‥ in dictis molendinis bladum suum quiete molere per sextumdecimum ~um [? = ]for payment of 1/16 part of the ground grain
minus respondet de novo ~o quia maxima pars frumenti remanet in grangia, cujus estimacio ignoratur
maxima in regno ingruit caristia et victualium inopia, deficientibus ‥ ~is
de quolibet quar. frumenti ‥ de quolibet quar. brasii ‥ de quolibet quar. alterius ~i
quod assisa panis albi communis esset secundum pretium medii ~i
si mihi consentit mortalia grana serenti / perpetuae perdet mercedis lucra perennis
in his partibus seminare sapientiae ~a segnis non ero
dactili Indici ‥ mundati a ~is suis, quorum interiora sunt tenera
se habent fructus in arboribus, et semina fructuum, et ~a, ergo erunt partes necessarie plante ad continuandum se in suo [esse ] secundum speciem
~a juniperi, uva et semen ejusdem
a kyrnelle , enuclea, ~um, nucleus
si planta sit mali generis, nihil valet; quod patet in quodam genere racemorum cujus ~a sunt pulcriora aliis, tamen vinum quod inde fit breviori tempore conservatur
secundum similitudinem ~i sinapis fervere [cf. ]Matth. xiii 31 etc.
in senapio empto ‥ iiij s. iij d. ‥ in ~o senapii empto ij s.
reddendo ‥ iiij ~a piperis ad Natale Domini pro omnibus serviciis
j rodam prati ‥ tenendam de se ‥ reddendo inde annuatim j ~um piperis
tenuit ‥ quartam partem de W. faciendo inde servicium j ~i piperis
solvendo annuatum [sic ] vj ~a piperis in festo S. Michaelis
redditum ‥ j ob. et iij ~orum piperis
rizi [ὄρυζα ], ~um panificum
†reu [v. l. rizi ], ~um panificum, cujus duo sunt genera, sc. rubeum et album, sed ad nos non defertur nisi decorticatum, et utriusque medulla est alba
pro j sacco cum xx li. garbelo[re ] ~i paradisi
in ‥ x li. de nucibus mugatis, v li. de ~o Parisiensi
per empcionem j li. ~orum de Paris’ ‥ viij s.
modus faciendi nectar: proporcio zinziberis, piperis , ‥ ~orum paris ‥ sit equalis
~a paradisi, i.mellegete
pro ‥ iiij balis ~i paradisi, xviij barellis sugre ‥ xl balis et fardellis grani pro panno
~a paradisi, A.grayn de parys
~a paradisi,greynesse, spycis
epistola ‥ transmissa cum pane de ~is paradisi et mirra aloes
scapus ~orum paradysi instar scapi est papaveris
quidam ‥ quinque ~a ordei transversa tam indici quam impudico sive medio convenire judicantes, hos tres digitos simul junctos unciam dixerunt
quattuor ~a ordei latitudinaliter faciunt digitum
in latitudine xvj pedum et j ~i ordei
quod tria ~a ordei sicca et rotunda faciant pollicem
calculus minima pars ponderis est, similis duo ~a ciceris pensus
ponderum pars minima est calcus qui constat ex ~is ciceris duobus
pill’ de quinque granibus mirabol’ aut trifera sarracenica
recipe limature auri, opii gra. xij, balsami croci ana †grava vij, musci, ambre [etc. ]
scrupulus constat ex xx ~is, nec maximis nec minimis, ordei. ‥ collige triticeis medicine pondera granis / grana quater quinque scrupuli pro pondere sume
~um ‥ est xxiiijta pars unius denarii; sicut ergo xxiiij ~a faciunt unum sterlingum, sic xxiiij dim. uncie efficiunt j libram
quelibet carata constat ex iiij ~is auri(v. 1
denarius Anglicanus qui vocatur sterlingus rotundus et sine tonsura ponderabit xxxij ~a frumenti in medio spici [sic ] et xx denarii faciunt unciam
l pecie de dictis grossis florenis ‥ excedunt in pondere dictum standardum libre Turris predicte per unum ~um
summa tocius monete terinorum et ~orum conversorum in florinis
debet crux designari infixis in quinque locis quinque ~is incensi
~a [sc. in urina ] ‥ divisa ‥ in minuta corpuscula fluxum humorum a capite ad inferiora membra declarant
~a auri
anulus ‥ cum saphiro aquoso ‥ cum vj ~is smaragdinis et vj parvis gernettis
vestimentum rubeum de(velvet cumle veronike in ~is rosarum desuper broudata
pro j panno de xxxiij ulnis tincto in grein’
pro xxxij ulnis halbergetti tincti in ~a
lana sandicis ‥ opem sorciatur ut tinctura crebro condimento ~ee [gl.: ] inebrieturbrasyl
quod habere faciatis ‥ regine xij ulnas de habergetto tincto in greino rubeo
etc.(v.
pannus tinctus de ~o
alia ‥ averia ‥ ut piper ‥ brasilium, ~a ‥ solebant ponderari per ulnas, stateras ‥(
ij s. de quolibet scarleto et panno tincto in ~o, item xviij d. de quolibet panno in quo pars ~i fuerit intermixta
pro j panno mixto in ~o et j panno sine ~o
pannos in paccis rimatur singula plane, / tam grano plenos quam grano dimidiatos / multos centenos sine grano pannificatos
pannis de scarleta desangewyn et de aliis coloribus de integro ~o vel de dim. ~o
de quolibet panno de dimidio ~o de assisa, v d.
accipe saxifra. et ~a solis
facit minutas infectiones in modum milii, unde vocatur herpes milium vel †granulosus [? l. ~um solis ]
~um solis, i. milium, i.gromil
palma Christi, ~a solis idem
~um solis, A.gromylle
grumelle , milium, †gramen solis
grānum, (12) ī, n. , grain, graine : Cic. Div. 1, 78 ; fici Cic. CM 52, pépin de figue ; salis Plin. 23, 149, grain de sel.
- 1. korrel, graantje [hordei; salis];
- 2. pit [fici; piperis; uvae];
- 3. bes.
Grainnostri usurpant. Will. Neubrigensis lib. 4. cap. 19 :
Cumque urbs abundaret præsidiis, Grani plerumque penuria noster exercitus laborabat.
Galeæ... peroptime armatæ visitandi causa partes nostras Istriæ, eisque Grani et gentium subsidium porrigendi.
Per singulos annos 2. carradas de Grano bono non scusso, 1. de spelda et alterum de avina.
Ad Grani modium 1. hordei et speltæ modium 1. musti lacunasCol. 571 :xx.
Grani modium 1. hordei 1. speltæ 1.Obertus Cancellarius in Annal. Genuens. apud eumdem Murator. tom. 6. col. 342 :
Prohibuerunt Granum in nostram urbem adduci.... ascendit.... mina Grani pretio soldorum decem.
Unum modium bladi, scilicet medium Grani et medium avenæ, ecclesiæ S. Margaritæ singulis annis persolvemus.Hinc
Dum domina et genitrix nostra advixerit, ipsum frumentum in integrum in ejus pertineat potestate ; Grano vero rustico æqualiter amodo dividant.
Grain. Litteræ anni 1328. apud Rymer. tom. 4. pag. 363 :
Decem et octo denarios de quolibet panno, in quo pars Grani fuerit intermixta. Item, duodecim denarios de quolibet panno sine Grano.Aliæ anni 1428. apud eumdem Rymer. tom. 10. pag. 391 :
Unam peciam de sangwin tinctam in Grano ;id est, Chramesinam, Angl.
Dyed in Grain, Gall.
Genus nummi, apud Neapolitanos,
sex denariis parvulis constans, apud Gobelinum Personam in Cosmodromio ætate 6. cap. 79. Idem cap. 80 :
Unde per dies aliquot laguncula una, quæ vulgo Barille dicitur, pro Granis quinque venivit.
Item pro stallagio equi die ac nocte solvatur Granum 1. Pro quolibet lecto integro .... solvatur Granum 1.
Uncia auri. Constitutiones Siculæ lib. 1. tit. 90. § 1 :
Apparitori autem pro qualibet citatione infra civitatem aut locum facienda, Granum auri ab actore præbeatur : extra civitatem, aut pro qualibet miliari Granum unum.Erat autem quotidiana Canonicorum et Clericorum in Ecclesiis deservientium distributio in
Granis auri, apud Siculos et Neapolitanos, ut liquet ex Chartis ann. 1292. et 1304. apud Ughellum in Ital. sacr. pag. 306. cap. 420. d. 899. a.
Brusseltom. 1. de Feudorum usu pag. 472 :
Et erat busta bona de pondere et tallia ; sed deficiebant duo Grani cum dimidio.Vide
Granus, alia notione in Grani.
Lequel suppliant print deux ou trois Grains d'acier et un fer à cheval. Le suppliant tira ung Grain ou lappin d'acier qu'il avoit en son saintin aliis ann. 1469. ex Reg. 196. ch. 13.(sein) lequel il avoit achepté au marché,
Flagrabat eremita Sebaldus conversationem in populo, ut Granum scholasticum in agro seminaret Dominico.
grānum ī, n
- 3 GAR-, a grain, seed, small kernel: frumenti: fici: uvae, O.: turea, O.— Corn, grain: ex provinciā nullum habere.
-
…Fiunt certae divinationum coniecturae a peritis. Midae illi Phrygi, cum puer esset, dormienti formicae in os tritici grana congesserunt. divitissumum fore praedictum est ; quod evenit. At Platoni cum in cunis parvulo dormienti apes in labellis…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…meae senectutis requietem oblectamentumque noscatis. omitto enim vim ipsam omnium quae generantur e terra, quae ex fici tantulo grano aut ex acini vinaceo aut ex ceterarum frugum aut stirpium minutissimis seminibus tantos truncos ramosque procreet ; malleoli plantae sarmenta…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…ex edicto tuo postulatum sit. nemo erat videlicet aratorum qui iniuriam sibi factam queri posset, nemo decumanorum qui grano amplius sibi quam deberetur deberi professus esset. immo vero contra rapiebat et asportabat quantum a quoque volebat Apronius ,…
Cicero, in Verrem
-
…probari solet, quom aliquid minutatim et gradatim additur aut demitur soritas hoc vocant, qui acervum efficiunt uno addito grano, vitiosum sane et captiosum genus. sic enim ascenditis si tale visum obiectum est a deo dormienti ut probabile…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…. Stoicumst id quidem nec admodum credibile, nullum esse pilum omnibus rebus talem qualis sit pilus alius, nullum granum. haec refelli possunt, sed pugnare nolo ; ad id enim quod agitur nihil interest omnibusne partibus visa re…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…decumano tradidit, ut neque in segetibus neque in areis neque in horreis neque in amovendo neque in exportando frumento grano uno posset arator sine maxima poena fraudare decumanum. scripta lex ita diligenter est ut eum scripsisse appareat qui alia…
Cicero, in Verrem
-
…genera mirabile nihil habent ; quae cum facta sunt, tum ad coniecturam aliqua interpretatione revocantur, ut illa tritici grana in os pueri Midae congesta, aut apes quas dixisti in labris Platonis consedisse pueri non tam mirabilia sint quam…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…singula ternis medimnis decidere liceret. nam cum a multis quaterna, etiam quina exigerentur, multis autem non modo granum nullum, sed ne paleae quidem ex omni fructu atque ex annuo labore relinquerentur, tum aratores Centuripini, qui…
Cicero, in Verrem
-
…qualia igitur ista bona sunt, quae qui habeat miserrimus esse possit Videamus ne, ut acervus ex sui generis granis, sic beata vita ex sui similibus partibus effici debeat. quod si ita est, ex bonis, quae…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…publica molienti, cum ille eum salutasset ; et ;, ut fit, dixisset quid agis, Grani respondit immo vero tu, Druse, quid agis ille L. Crassi, ille M. Antoni voluntatem asperioribus…
Cicero, pro Plancio