haga
in civitate Dorovernia ‥ duas possessiunculas et tertiam dimediam, id est in nostra loquelladridda half haga et prata duo
in Cantuar’ civitate iij ~ae de xx d. ad hoc manerium pertinent
in Gildeford habet rex W. lxxv ~as in quibus manent clxxv homines
invasit Hugo de C. ‥ medietatem j liberi hominis cum x acris terrae et parte hege
Golduuinus ‥ dedit aecclesiae ‥ ij ~as terrae in Rouececstra ‥; dedit et dim. ~am juxta cimiterium appendentem ad Borchstellam, sed istam ‥ hac conventione dedit, quod eam tenebit donec monachi alias ~as hinc et inde habeant et domos auferant ad ampliandum cimiterium suum
clamavit abbati viij virgatas terre solutas ‥ et Ingelranni ~am apud Huntedone
j hagha cecidit in manus domini
dedi ‥ quamdam partem unius haghe cum domo desuper constructa ‥ jacentis in villa de Maidenstan’
ad messuagium et gardinum, sive haugam, ac terras Willelmi [] in Sevenoaks, Kent
Hage, Hagen, et
Haeghe, Anglis
Hedge, nostris
Monasticum Anglic. tom. 2. pag. 273 :Ambit silva locum muri mentita figuram.
Quod totam dictam placeam... includere possint fossato et Haga, secundum assisam forestæ.Vide Jacobum Eyndium in Chron. Zeland. pag. 100.
Gegin, dictus etiam apud veteres Germanos, aliquot provincialium districtus, certo pagorum ac vicorum numero constans, quem et
Circulumvocabant : quæ vox etiamnum hodie obtinet hac ipsa notione : nam
Circulos, verbi gratia,
Westphaliædicimus, ejusdem provinciæ conventus. Appellationem docet hisce pluribus Monachus Sangall. de Reb. Caroli M. lib. 2. cap. 2 :
Terra Hunnorum novem circulis cingebatur. Et cum ego alios circulos, nisi vimineos cogitare nescius interrogarem, quid aliud miraculi fuit Domine ? novem HeginEx Monacho Sangallensi hauserunt, quæ habent Albertus Stadensis ann. 768. et Munsterus lib. 4. Georg. cap. 2.(al. muniebatur. Cumque et illos alterius generis esse nescirem, nisi quales segetibus solent prætendi, inquisitus etiam de hoc dixit : Tam latus fuit unus circulus, hoc est, tantum intra se spatium comprehendit, quantum est spatium de Castro Turonico ad Constantiam. Ita stipitibus quercinis, faginis, et abiegnis extructus, ut de margine ad marginem 20. pedes tenderentur in latum, et totidem erigerentur in altum. Civitas autem universa aut durissimis lapidibus, aut creta tenacissima replebatur. Inter quorum confinia plantabantur arbusculæ, quæ ut cernere solemus, abscissæ atque projectæ comas caudicum foliorumque proferunt. Inter hos igitur aggeres ita vici et villæ erant locatæ, ut de aliis ad alias vox humana posset audiri. Contra eadem quoque ædificia inter inexpugnabiles illos muros, portæ non satis latæ erant constitutæ, per quas latrocinandi gratia non solum exteriores exire solebant. Item de secundo circulo, qui similiter, ut primus, erat extructus, 20. milliaria Teutonica, quæ sunt 40. Italica, ad tertium usque tendebatur : similiter usque ad nonum. Quamvis ipsi circuli alius alio multo contractiores fuerunt. De circulo quoque ad circulum sic erant possessiones et habitacula undique versum ordinata, ut clangor tubarum inter singula posset cujusque rei significativus adverti.haganis)
Haga, nostris
Haie. Capitula Caroli C. tit. 36 :
Quicumque istis temporibus castella et firmitates, et Haias sine nostro verbo fecerint, etc.Ubi
Haiasumitur pro militari vallo, quod ex palis conficitur,
Palissade.
Blountin Nomolex. Anglic. ex Bracton. lib. 2. cap. 40. § 3 :
Vallatum fuit et inclausatum fossato, Haia et palitio.
Haires, et lices, et fossez Poent avoir puis fet assez.
Nec non insuper et calumniam silvarum et sepium, quas vulgo dicunt Hayas.Henric. Knyghton. ann. 1271 :
Arbores, vineas, et Haias subvertit.
Dictum Capitulum et Abbas de Cereseyo percipiunt decimas juxta Hayam de Rabeto.Adde Kennet. Antiquit. Ambrosden. pag. 274. et 389.
Mesuagium,... quod vallatur fossato vel Heya.
Eo tenore, ut bannum et latronem, corveias, carrucarias, silvæ ad capiendam venationem ulterius non persolvant, etc.Alia ann. 1168. ex Tabulario Fossatensi fol. 19 :
Quinque solidos pro pastu, atque corveias bis in anno, quas vulgus Haias appellat.Occurrit alibi in eodem Tabulario. Tabularium S. Dionysii ann. 1230 :
Justitiam, et advocatiam, et omnia pertinentia ad ipsas, quæ habebat in Ballivia de Belloramo,... et trossas fœni, et reditus, qui vocantur Hayes, et tensamenta sita in avena, et denariis, et quosdam reditus, qui vocantur Buhors, etc.Vide Acta Murensis Monasterii pag. 45.
Et de subbosco in dicta chacia quidquid eis necessarium fuerit ad ardendum, et ad Haicias claudendas, et platandas, etc.Tom. 2. pag. 916 :
In omnibus aliis terris et boschis, quæ sunt inter Haicium, quod includit prædictas terras.
Cum quis in alieno solo opus fecerit magnificum, ut si Hawyaverit, fossatum fecerit, vel carucam immiserit.Ubi Bracton. lib. 3. tract. 2. cap. 37. § 13. habet
Heyare.
Hayer sa terre et la mettre en défense, in Consuet. Britann. art. 405. Aliud est
Hayer, in Consuetud. Comitatus Burgundiæ art. 106. ubi species venationis est, cum quis ad feras captandas silvam aut boscum
Hayissepit, ut eas ibi includat.
hayas, quod percipi potest in terris seu prædiis ad vitam, vel ad annos aliquot concessis, licet in Chartis donationis id expressum non sit. Ita Rastallus. Charta Galeranni Comitis Mellenti in Tabular. S. Egidii Pontis Audomari :
In nemoribus habebit pasuagium, et in veyleiga husbotam et Heibotam jussu Forestarii.Monasticum Anglic. tom. 2. pag. 134 :
Et concedo eis, ut de bosco meo... habeant Heybod et husbot.Adde pag. 262. 874. Bracton. lib. 5. tract. 5. cap. 10. § 7 :
Sicut habendi rationabile estoverium in bosco patroni, sicutUbiad housbote et Heybote.
Husboteest jus percipiendi lignum ad conficiendam domum, quod idem valet ac nostris
domus; bote vero mulcta, emendatio : ita ut qui eo jure gaudet, quietus sit a mulcta, quæ infligi solet id agentibus.
Habeat de prædicto bosco Haibote et husbote et ad ignem suum, sine wasto.
Housabold.
haiis, seu sepibus septa, munita. Vetus Consuetudo Normanniæ cap. 10. de Senescallo :
Il visitoit les forestes et les Haies du Prince. Foresta nostra sive Haia,in Consuetud. Lorriaci editis a Morino in Hist. Wastinensi, et Gallando in lib. de Franco allodio.
Haya Gisnensis, in Chronico Andrensi pag. 463.
Nos autem donamus et concedimus in perpetuum Abbati et Conventui prædictis pro quitatione usagii sui prædicta octingenta et octo arpenta nemoris ad perticam nostram in Haia Lyræ, et in magno nemore tenente ad Haiam prædictam infra metas positas.
Concessimus quod Haia Archiarum sit immunis ab his consuetudinibus, etc.Charta Milonis de Nantolio in Tabulario Campaniæ :
Ab hac pactione excipitur Haia prope prædictum nemus sita, continens circiter centum arpenta.Occurrit apud Fletam lib. 1. cap. 24. § 8. 11. lib. 2. cap. 41. § 15. apud Matth. Westmonast. ann. 1260.
Haiamnostri appellabant quamdam silvæ partem delectam, quam sepibus muniebant ad feras includendas, aut ad alios usus ; quod docent Charta S. Bernardi Abbatis apud Sammarthanos in Episcopis Autissiodor. pag. 274. et vetus Notitia in Hist. Monast. S. Nicolai Andegav. pag. 53.
Eidem ecclesiæ confirmamus præterea quitationem illam quam petrus Miles de Samesio... fecit dicto Abbati Hugoni coram genitore nostro de jure fugationis, venationis et Haiæ.Charta Hugonis Abb. ibid. :
Jus fugationis seu venationis et Haiam in nemoribus Samesioli.
Et Hagia facta fuit per medium .... bosci.
Blountin Nomolexico Anglic. :
Haga, Domum cum shopa.
Cum novem præfatæ civitatis habitaculis, quæ patria lingua Hagan appellari solent.
Item capitulum Constantiense percipit decimam grossorum fructum Haye dicte parochie
Radulfus tenet unam Hagam de 12. denar. Willelmus 5. Hagas de 5. sol. Nigellus 5. Hagas, quæ faciunt servitium.Alio loco apud Edw. Cokum ad Littleton. pag. 142 :
WalsingfordCharta ann. 811. pro Ecclesia Cantuar. :continet 276. Hagas, reddentes 9. libr. de gablo.
Duas mansiones et dimidiam, quod Angli dicunt Thridda hialf Haga.Ubi
Hagavidetur sumi pro
mansu, seu modo agri. Adde Chronicon. Will. Thorn ann. 866. et 988.
Hac. Confer. Anglosaxonicum tun, infra in
Item in quodam angulo jacente juxta mansionem Henrici dicti Abbet tendente west-wart tanquam illa Hagha durat quæ est supra vicum qui descendit ad pontem.