hora
hora, an hour (one twelfth of the day between sunrise and sunset)
at the fourth hour he sent the remaining legions
- I An hour.
- A Lit. (among the Romans, of varying length, according to the time of year, from sunrise to sunset being reckoned as twelve hours; cf.: aetas, aevum, tempus, dies): aestiva, Mart. 12, 1, 4; cf.: viginti milia passuum horis quinque duntaxat aestivis conficienda sunt, Veg. Mil. 1, 9: horam amplius jam in demoliendo signo moliebantur, Cic. Verr. 2, 4, 43, § 95: īdem eadem possunt horam durare probantes? Hor. Ep. 1, 1, 82: ternas epistolas in hora dare, Cic. Fam. 15, 16, 1: in hora saepe ducentos versus dictabat, Hor. S. 1, 4, 9: horas tres dicere, Cic. Att. 4, 2, 4: primum dormiit ad horas tres, id. ib. 10, 13, 1: quatuor horarum spatio antecedens, Caes. B. C. 3, 79 fin.: quatuor aut plures aulaea premuntur in horas, Hor. Ep. 2, 1, 189: non amplius quam septem horas dormiebat, Suet. Aug. 78: haec (cogitatio) paucis admodum horis magnas etiam causas complectitur, Quint. 10, 6, 1: paucissimarum horarum consulatus, Plin. 7, 53, 54, § 181: hora quota est? what o'clock is it? Hor. S. 2, 6, 44: nuntiare horas, to tell the time of day, Juv. 10, 216; cf.: cum a puero quaesisset horas, Plin. 7, 53, 54, § 182; Suet. Dom. 16: si te grata quies et primam somnus in horam Delectat, Hor. Ep. 1, 17, 6: hora secunda postridie, Cic. Quint. 6, 25: quartā vix demum exponimur horā, Hor. S. 1, 5, 23: cum ad te quinta fere hora venissem, Cic. Pis. 6, 13: ea res acta est, cum hora sexta vix Pompeius perorasset, usque ad horam octavam, id. Q. Fr. 2, 3, 2: hora fere nona, id. ib.: hora diei decima fere, id. Phil. 2, 31, 77: hora fere undecima aut non multo secus, id. Mil. 10, 29: prima salutantes atque altera continet hora; Exercet raucos tertia causidicos: In quintam varios extendit Roma labores: Sexta quies lassis, septima finis erit, etc., Mart. 4, 8: post horam primam noctis. ... decem horis nocturnis, Cic. Rosc. Am. 7, 19: prima noctis, Suet. Aug. 76: tribus nocturnis, id. Calig. 50: id quidem in horam diei quintam vel octavam spectare maluerint, i. e., towards that part of the heavens where the sun is at the fifth or eighth hour, Plin. 17, 11, 16, § 84; 6, 32, 37, § 202: hic tu fortasse eris diligens, ne quam ego horam de meis legitimis horis remittam, of the hours allowed to an orator, Cic. Verr. 2, 1, 9, § 25: hora partūs, the hour of one's birth, natal hour, Suet. Aug. 94: hora natalis, Hor. C. 2, 17, 19: mortis, Suet. Dom. 14: cenae, id. Claud. 8: pugnae, id. Aug. 16: somni, id. Dom. 21 et saep.: ad horam venire, at the hour, punctually, Sen. Q. N. 2, 16: clavum mutare in horas, every hour, hourly, Hor. S. 2, 7, 10; id. C. 2, 13, 14; id. A. P. 160; Plin. Ep. 3, 17, 3.—
- 2 Prov.
- a In horam vivere, to care only for the passing hour, to live from hand to mouth, Cic. Phil. 5, 9, 25.—
- b Omnium horarum homo (amicus, etc.), ready, active, well disposed at all times, Quint. 6, 3, 110 Spald.; Suet. Tib. 42 (for which: C. Publicium solitum dicere, P. Mummium cuivis tempori hominem esse, Cic. de Or. 2, 67, 271).—
- B Transf., in plur.: hōrae, ārum, a horologe, dial, clock: cum machinatione quadam moveri aliquid videmus, ut sphaeram, ut horas, Cic. N. D. 2, 38, 97; Petr. 71; cf.: videt oscitantem judicem, mittentem ad horas, to look at the clock, Cic. Brut. 54, 200.—
- II Poet., in gen., time, time of year, season: tu quamcumque deus tibi fortunaverit horam, Grata sume manu, Hor. Ep. 1, 11, 22: et mihi forsan, tibi quod negarit, Porriget hora, id. C. 2, 16, 31: neu fluitem dubiae spe pendulus horae, id. Ep. 1, 18, 110: qui recte vivendi prorogat horam, id. ib. 1, 2, 41: extremo veniet mollior hora die, Prop. 2, 28 (3, 24), 16: numquam te crastina fallet Hora, Verg. G. 1, 426: sub verni temporis horam, Hor. A. P. 302; so of spring: genitalis anni, Plin. 9, 35, 54, § 107: flagrantis atrox hora Caniculae, Hor. C. 3, 13, 9: (hae latebrae) Incolumem tibi me praestant Septembribus horis, id. Ep. 1, 16, 16: arbor ipsa omnibus horis pomifera est, at all seasons, all the year round, Plin. 12, 3, 7, § 15.—
- III Personified: Hōrae, ārum, f., like the Gr. Ὥραι, the Hours, daughters of Jupiter and Themis, goddesses that presided over the changes of the seasons and kept watch at the gates of heaven, Ov. M. 2, 26; 118; Val. Fl. 4, 92; Stat. Th. 3, 410; Ov. F. 1, 125; 5, 217; Hyg. Fab. 183.
~a duodecima pars diei est, siquidem xij ~ae diem complent, Domino attestante
si omnes anni dies duodenis ~is putentur, aestivos necesse est dies longioribus, brumales vero brevioribus ~is includi
Paulus ‥ quater senas in fundo maris profundo sospes transegit ~as
: nocte et die in profundo maris fui
dies ‥ omnis naturalis dicitur continere xxiiij ~as. sunt autem ~e quedam equales dicte, quedam vero inequales. ~e equales dicuntur esse partes diei naturalis, que dicuntur equales eo quod omnes ~e sue diei determinant equale spacium temporis, sc. xxiiij partem diei naturalis
eadem ~a noctis qua ‥ viderat visionem
prima ~a noctis
in secunda noctis ~a
a nona ~a Sabbati
a nona diei Sabbati usque ad ~am primam diei Lunae(
circa ~am primam illucescentis sabbati
non potuerunt aliquid invenire vendendum circa ~am primam
non possunt emere cibum suum ante ~am terciam
hoc factum fuit ~a meridiei
circa ~am meridianam
non citra ~am primam post nonam diei Dominice sequentis
nocte sequenti ~a secunda post medium silentium
campanile S. Pauli London’ cremavit ab ~a tercia post nonam usque ad ~am novenam
ab ~a prima pomeridiana usque ad secundam ‥
ante septimam ~am meridianam diei Saturni
ostendit per altitudinem solis et umbram hominis ‥ que sit ~ade clok et quantum minutum omni tempore diei artificialis
~ede clok in occasu
~am cenae
postera die, appropinquante ~a accessionis [sc. tertiane febris ], cum jam inciperet caro horrescere quasi ex frigore
circa ~am cubacionis
ad noctem ~acorfu venerunt ad domum
incipient ad ~am qua boves junguntur et cessabunt quando disjungantur
~a comedendi
circa ~am ignitegii
~a ‥ comedendi
si quis ‥ audito signo hore nondum collo suo stolam imposuerit, ‥ debet ‥ in chorum ad ~am ire
qui quondam ccc homines una ~a in rapaces gurgitum vortices traxisse ‥ narrantur
transacto quasi dimidiae ~ae spatio
si unius ~ae intervallo illa infirimitas seposita fuerat ‥
quater ‥ vigenis / decubuit horis
quos ‥ natura texuit / nexos armonicos in hora dissuit
langor diei unius, infirmitas ~e [ME: ]an stunde
ne status ecclesiae ‥ vel ad ~am pastore destitutus vacillare inciperet
omeliam S. Leonis ‥ deprecor ut ad ~am prestes nobis
se illa ‥ correcturum solummodo imminentem sibi mortem ‥ ad ~am Deus avertat Deo ‥ promittit
ego excommunicationi nec ad ~am subjacere aliquatenus volo
ipse ‥ frequentissime contempnit talia, etsi interdum, sed ad ~am, non possit non moveri
nos ipsi veraces erimus, etsi displiceamus ad ~am
liberando nos ab istis bestiis que manent in stagno illo et cum ad ~am currunt in terram ‥ homines ‥ occidunt(
ne exorta contentione letitia nuptialis nubilaretur, salvo cujuslibet jure multa ad ~am perpessa sunt que in tempore oportuno fuerant determinanda
evolutis ‥ xviij diebus ut negocium tam arduum ‥ videretur quasi oblivioni fore datum, et quod ulterius nullus ad ~am opponeret manus ‥
canonicos cum fratribus ymnos ~a competente complevit
presbiter et ‥ diaconus ‥ spiritales ~as et cursum ecclesias custodiant
ut vij canonicae orationum diei et noctis ~ae ‥ cum psalmodia et cantilena sibimet convenienti observantur(
etc.(v.
~as divinas et nocturnas celebrare
si signum regularis ~ae sonuerit
fratres in viam directi cum ~am regularem dicunt ‥ genua flectant
diurnales ~as ad laudem Dei ex debito modulabantur
diatim ~is decantatis
oratorium ingressus picture ‥ vacabat, ~as regulares quasi aconitum fugiebat
assiduus ad ~as ecclesiasticas(
archiepiscopus indulsit ‥ ut ~as canonicas in ecclesiis suis ‥ suppressa voce cantarent
sunt ~e reales sicut ~e vocales septem ‥ magis tenemur ad ~as reales quam ad ~as vocales
per illas septem ~as diei quas cantas in monasterio vel ecclesia
quicunque venerit ad matutinas post ‘Gloria Patri’ psalmi qui dicitur ‘Venite’ completum perdat ~am illam
de ~is male dictis [ME: ] absque cordis attencione vel tempore incompetenteof ures mis iseide
habent lumen diei pro ~is canonicis dicendis
ut verba symboli matutinis ‥ ~is ‥ decantent
nondum cantavimus ~am sextam
generalia officia ut ~e, vespere et conpletorium et misse quedam
nota quod nocturna, nocturne pro ~a dicitur, nocturni, nocturnorum, pro ipso officio
ad ~am completorii(v.
cum ‥ venissemus illa nocte ad ~as matutinas, ‥
ante ~am terciarum
statim post ~am nonam decantatam
eratque dies Jovis . et ~a vesperarum
oracio principalis que fuerat ad laudes et ~as dicatur eciam ad nocturnum
die septima mensis Novembris, ~a terciarum vel quasi ‥
quod nullus regrator vendat poletriam vel alia victualia ante ~am prime
~ae matutinales cantarentur
impunitas ‥ quam concessimus in majoribus et minoribus ~is sic accipienda est, quod ita poterit majores perdere si omnibus aliis tam majoribus quam minoribus contigerit eum interesse
vicarii pretendunt omni die impune se absentare a magna ~a seu duabus ~is minoribus et eciam absentant se a matutinis
~is que S. Marie ex ordine ‥ decantatis
singulis diebus feriatis dicant matutinas in aurora et postea ‥ adeant scholas theologie ‥ et reversi dicant ~as de beata Virgine coram altari ejusdem(
matutinales ~as de beata Virgine persolvatis omni devocione, ac si nativitati interessetis Jesu Christi, que facta creditur illa ~a
peracto leccionis vel laboris intervallo, ceteras ~as diei b. Virginis debito modo pro temporis qualitate persolvatis
ut in capello Virginia ‥ tam matutine quam vespere et alie ~e de eadem quotidie cantarentur
ut ~e de beata Virgine cotidie dicerentur et ejus oficium fieret diebus sabbatinis
quod [rex ] nostre Domine cotidie ~as dicat
quod ‥ rex legat quotidie ~as beate Virginis
cum dispensatione non dicendi ~as beate Marie aut vii psalmos penitentiales nisi privatim
novum psalterium meum in quo sunt matutine et ~e S. Trinitatis ac de comuni angelorum ‥ et BMV necnon passionis Domini
loco ‥ solito mane ~a causarum
proxima die juridica ~a causarum
habebit aliam sectam sufficientem ad ~am et terminum
terra capta fuit in manum domini regis et petita ad ~am
dixit quod habuit inde warantum et illum habere ad ~am
hoc optulit probare per corpus suum ‥ in j ~a diei
satis tempestive et ad ~am potest dedicere donum ante cyrographum factum
vadium suum in manu justiciarii porexit ut ad ~am unius diei
congrediantur campiones et pugnent. et si appellans victus fuerit vel si appellatus se defenderit contra ipsum tota die usque ad horam qua stelle incipiunt apparere, tunc recedet appellatus quietus de appello, ex quo se obligavit appellans ad convincendum eum una ~a diei, quod quidem non fecit
festinat ~a divisionis inter fratres
tertio vero milliari, ~a egyptiaca, sicut nobis postmodum evenit, nisi divina nos defenderet clementia, omnes summersi essemus
prelium consertum bellatumque ‥ in multam diei ~am [] : in multa ~a diei M. Par. Maj. I 541
quandocumque potuit secreto furabatur orandi ~as
in ipsa furoris ~a
epistolis operam prebens cum ~a dabatur
prosperitatis ~a
homines [de Chalfgrave ] dicunt quod juste paverunt pratum illud, quia tali ~a anni [sc. in septimana Paschatis ] debent ipsi communam habere ibi cum [querentibus ]
non est necesse in aliquo placito ponere horam facti in scripto nisi in placitis corone vel quando pax domini regis infringitur, ibi enim necesse est ponere locum et ~am anni
omnibus ~is anni(v.
incerta est ~a unicuique nostrum quando revertatur pulvis in pulverem
sciat se reum omni ~a vite sue
sicut latro in ~a ultima confessione unius momenti meruit esse in paradiso
usque sub extremem vitae ‥ horam
➳ gén. arch. horāī Lucr. 1, 1016 ; abl. pl. horabus CIL 11, 2611.
- 1. uur (bij de Romeinen het 12e deel v.d. dag, gerekend van zonsopgang tot zonsondergang, qua lengte per jaargetijde verschillend; zie schema in de appendix); ➤ ~ quarta ongeveer
- 10. 00 uur; ~ nona ongeveer
- 15. 00 uur; quota ~ est? hoe laat is het?; in -a binnen één uur; in -am of in -as van uur tot uur, elk uur; nuntiare -as de tijd meedelen; ad -am venire op tijd komen; (Plin. Mai.) zonnestand (op een bepaald uur);
- 2. (poët.) periode, termijn (vaak plur.); ➤ ad opem ferendam brevis ~ est;
- 3. (poët.; postklass.) seizoen;
- 4. (meton.) plur. klok; ➤ mittere ad -as naar de klok sturen (om te kijken hoe laat het is); machinatione -ae moventur;
- 5. (eccl.) -ae canonicae de (zeven) gebedsuren v. geestelijken en monniken; ab -a ad -am eenmaal per dag.
時。日。時辰。— extrema 死 時。— caniculae 暑時。— est 時已到。Quota — est? 何時乎。Est — sesquiquarta 巳是四點半鐘。Crastina hora 明日。Septembres horae 春時。Omnium horarum homo 不辭勞。每可見者。門無停客。
Suggest a Translation
See an image
Horis, monetæ Britannicæ species, in Lit. remiss. ann. 1480. ex Reg. 207. Chartoph. reg. ch. 225 :
Targes et Horis, autrement appellez gros de Bretaigne.
Domus posita in civitate Arimini Hora S. Gregorii, a duobus lateribus totius domus plateæ publicæ.
Usque dum pervenitur ad ipsum locum ubi tres fossæ simul adveniunt. Et tunc vadit fossa sancti Catuodi quasi ad Horam Nonam per abrupta loca usque dum pervenit ad unam nodula.
Et in capite marcasii levat fossa per montem Huelgoret quæ recte vadit quasi ad Orientem. Tunc relinquens nodam quæ vadit ad puteum tenens nodam unam cum fossa contra Horam Tertiam.Chartularium Quimperleg. fol. 82. v° :
Fossa... quæ recte vadit ad Orientem, et antequam pervenit quasi ad acervum petrarum curvat parum per quasi ad Horam Tertiam.
Statuimus quod prima illa Hora dicta Enrabiada, in qua Prima aliquotiens dici consuevit, quæ non ædificabat, sed potius animos fratrum conturbabat, ex nunc in antea non dicatur.Haud scio an huc spectet quod legitur in Dialogo inter Cluniac. et Cisterc. monach. apud Marten. tom.
In æstate, sonitu exercitati post solis ortum surgitis ; et antequam Primam cantetis, opera vestra tam otiosa quam negotiosa soletis operari, ipsam Primæ celebritatem in horam diei secundam fere plenam differentes.Sed hæc nihil ad vocis originem.
Invenit dictum Jacobum Brouhuat et dictam Johannetam in hospitio Petri de Lermet, januis clausis et sine aliqua media persona, circa Horam nonam bassam.Aliæ ejusd. ann. ibid. ch. 380 :
Comme à Heure de basse rissue, lui Gosset estant à la croix d'icelle ville de Verneuil, etc.
Quadam autem die, videlicet feria quinta ante festum Walpurgis, Hora macelli, sarcophagum lapideum, miro modo et plane sectum,... invenerunt.
Propter insuetudinem vini, in parva Hora se inebriaverunt.Vide infra Horula
de remontée, vel
du ravaler, vulgatius
de relevée, Pomeridiana. Lit. remiss. ann. 1383. in Reg. 122. Chartoph. reg. ch. 313 :
Le Lundi xviij. jour de ce présent mois de May à Heure de remontée.Stat. pannif. in Lib. rub. fol. magn. domus publ. Abbavil. art. 31 :
Et seront tenus lesdis manouvriers de retourner à l'ouvrage à maubege du ravaler.Vide infra Releveia.
de Riotte, Qua merenda sumebatur, designata in Glossar. Lat. Gall. S. Germ. Prat. :
Or est vrai que... environ Heure de riotte, etc.Rursum fol. 138. r°. ad ann. 1377 :
Environ Heure de entre riote et cœuvre-fu, etc. Ruyote,in Lit. remiss. ann. 1376. ex Reg. 111. ch. 358 :
Item an erant plures in vicoHora , qua pulsatur Ruyote ?
Prædicti exponentes euntes per villam Matisconensem de nocte post Horam seralis, causa spatiandi, etc. Heure de l'ansery,in aliis ann. 1421. ex Reg. 171. ch. 479 :
Comme le suppliant environ Heure de l'ansery eust envoyé pour lui sur les murs de la ville de Reims et pour la garde d'icelle un jeune filz, etc.Vide infra Sera 1. Serale 2.
signumseu campana pulsatur. Lit. remiss. ann. 1377 in Reg. 111. Chartoph. reg. ch. 209 :
Item en un autre jour,... comme environ Heure de saint sonnant pour fermer les portes de ladite ville(de Montargis). Vide Signum 8.
Interrogatus si illa die ulterius viderunt se simul ; et respondit quodLit. remiss. ann. 1409. in Reg. 163. Chartoph. reg. ch. 281 :Hora tarda se viderunt.
Hora tarda, quæ vulgariter vocatur hora inter canem et lupum, etc. A heure d'encourin aliis ann. 1381. ex Reg. 119. ch. 417.(f. pro entour) chien et leu,
Entre deux Wignorons, eodem sensu, in aliis Lit. ann. 1370. ex Reg. 100. ch. 861 :
Comme le suppliant passoit par devant l'ostel dudit Claye à Tournay à heure d'entre deux Wignorons rabat jour, etc.Aliæ ann. 1450. in Reg. 180. ch. 151 :
Icellui de Salheras, le Samedi après ensuivant Heure tarde, ala de vie à trespassement.
- , ὥρα, an hour (one twelfth of the day between sunrise and sunset): Dum haec dicit, abiit hora, T.: horam amplius moliebantur: horam durare, H.: in horā saepe ducentos versūs dictabat, H.: horas trīs dicere: quattuor horarum spatium, Cs.: hora quota est?what o'clock? H.: nuntiare quot horas, the time of day, Iu.: hora secunda postridie: post horam primam noctis: clavum mutare in horas, every hour, H.: in diem et horam, i. e. continually, H.—Prov.: in horam vivere, from hand to mouth.—Plur., a horologe, dial, clock: moveri videmus horas: mittere ad horas, send to ask the time.—A time, time of year, season: quamcumque deus tibi fortunaverit horam, H.: recte vivendi, H.: crastina, V.: verni temporis, H.: Caniculae, i. e. midsummer, H.: Quae rapit hora diem, i. e. time, H.—Person., the Hours, attendants of the sun: positae spatiis aequalibus, O.: Nox Horis acta, V.
-
…in montem receperunt, alteri ad impedimenta et carros suos se contulerunt. Nam hoc toto proelio, cum ab hora septima ad vesperum pugnatum sit, aversum hostem videre nemo potuit. Ad multam noctem etiam ad impedimenta pugnatum est…
Julius Caesar, Gallic War
-
…pauca respondebo. ego, si hoc optimum factu iudicarem, patres conscripti, Catilinam morte multari, unius usuram horae gladiatori isti ad vivendum non dedissem. etenim si summi viri et clarissimi cives Saturnini et Gracchorum et Flacci et…
Cicero, in Catilinam
-
…. Quid tum Ut diligenter nunties Patri, advocatus mane mihi esse ut meminerit. Dum haec dicit, abiit hora. Rogo numquid velit Recte, inquit. Abeo. Cum huc respicio ad virginem, Illa sese interea commodum…
Terence, Eunuchus
-
…illa meam mihi iam se denegat, illa minatur, quae solet ingrato tristis amica viro. his ego non horam possum durare querelis a pereat, si quis lentus amare potest an mihi sit tanti doctas cognoscere Athenas atque Asiae…
Propertius, Elegies
-
…terras seu pontum carpere remis ibis, et accepti pars eris imperii tum tibi si qua mei veniet non immemor hora, vivere me duro sidere certus eris. Dum tibi Cadmeae dicuntur, Pontice, Thebae armaque fraternae tristia militiae…
Propertius, Elegies
-
…Cn. Papirio consuli fuisti abhinc annos quattuordecim. ex ea die ad hanc diem quae fecisti in iudicium voco hora nulla vacua a furto, scelere, crudelitate, flagitio reperietur. hi sunt anni consumpti in quaestura et legatione…
Cicero, in Verrem
-
…duobus illis, quorum cum alterum vadem mortis accepisset, alter, ut vadem suum liberaret, praesto fuisset ad horam mortis destinatam, utinam ego inquit tertius vobis amicus adscriberer quam huic erat miserum carere consuetudine amicorum, societate victus…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…adulescentem hoc scribere audere quem ego et frater meus propter eius suavissimos atque optimos mores praestantissimumque ingenium certatim amamus omnibusque horis oculis, auribus, complexu tenemus nam me isdem edictis nescit laedat an laudet. cum idem supplicium minatur optimis…
Cicero, Philippicae
-
…; est in ; Cermalo, pr. Idus Novembr. expugnare et incendere ita conatus est ut palam hora quinta cum scutis homines eductis gladiis, alios cum accensis facibus adduxerit. ipse domum P. Sullae pro castris…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…Gallos sine ulla suspicione versatus ad Caesarem pervenit. Ab eo de periculis Ciceronis legionisque cognoscitur. Caesar acceptis litteris hora circiter XI diei statim nuntium in Bellovacos ad M. Crassum quaestorem mittit, cuius hiberna aberant ab eo milia…
Julius Caesar, Gallic War
HORA(ὥρα), in the signification of hour, that is, the 12th part of the natural day, did not come into general use among the ancients until about the middle of the second century B.C. The equinoctial hours, though known to astronomers, were not used in the affairs of common life till towards the end of the fourth century of the Christian era. The division of the day was marked very roughly by the position of the sun (Varro, L. L. 6.89). As the division of the natural day into twelve equal parts, both in summer and winter, rendered the duration of the hours longer or shorter according to the different seasons of the year, it is not easy, with accuracy, to compare or reduce the hours of the ancients to our equinoctial hours. The hours of an ancient day would only coincide with the hours of our day at the two equinoxes. [DIESand HOROLOGIUM] As the duration of the natural day, moreover, depends on the polar altitude of a place, our natural days would not coincide with the natural days in Italy or Greece. Ideler, in his Handbuch der Chronologie, has given the following approximate duration of the natural days at Rome, in the year 45 B.C., which was the first after the new regulation of the calendar by J. Caesar; the length of the days is only marked at the eight principal points in the apparent course of the sun. Days of the year. 45 B.C.Their duration in equinoctial hours.Dec. 238 hrs. 45 minutes.Feb. 69 hrs. 50 minutes.March 2312 hrs. 0 minutes.May 914 hrs. 10 minutes.June 2515 hrs. 6 minutes.August 1014 hrs. 10 minutes.Sept. 2512 hrs. 0 minutes.Nov. 99 hrs. 50 minutes.
The following table contains a comparison of the hours of a Roman natural day, at the summer and winter solstice, with the hours of our day. SUMMER SOLSTICE. Roman Hours. Modern Hours.1st hour4 o'clock,27 minutes0 seconds.2nd hour5 o'clock,42 minutes30 seconds.3rd hour6 o'clock,58 minutes0 seconds.4th hour8 o'clock,13 minutes30 seconds.5th hour9 o'clock,29 minutes0 seconds.6th hour10 o'clock,44 minutes30 seconds.7th hour12 o'clock,0 minutes0 seconds.8th hour1 o'clock,15 minutes30 seconds.9th hour2 o'clock,31 minutes0 seconds.10th hour3 o'clock,46 minutes30 seconds.11th hour5 o'clock,2 minutes0 seconds.12th hour6 o'clock,17 minutes30 seconds.End of the day7 o'clock,33 minutes0 seconds.WINTER SOLSTICE. Roman Hours. Modern Hours.1st hour7 o'clock,33 minutes0 seconds.2nd hour8 o'clock,17 minutes30 seconds.3rd hour9 o'clock,2 minutes0 seconds.4th hour9 o'clock,46 minutes30 seconds.5th hour10 o'clock,31 minutes0 seconds.6th hour11 o'clock,15 minutes30 seconds.7th hour12 o'clock,0 minutes0 seconds.8th hour12 o'clock,44 minutes30 seconds.9th hour1 o'clock,29 minutes0 seconds.10th hour2 o'clock,13 minutes30 seconds.11th hour2 o'clock,58 minutes0 seconds.12th hour3 o'clock,42 minutes30 seconds.End of the day4 o'clock,27 minutes0 seconds.
Also from Plautus (Pseud. 1307) we see that an hour in winter was shorter than one in summer.
The custom of dividing the natural day into twelve equal parts or hours lasted, as we have observed, till a very late period. The first calendarium in which we find the duration of day and night marked according to equinoctial hours, is the Calendarium rusticum Farnesianum. (Ideler, Handbuch der Chron. 2. p. 139, &c.; Graev. Thesaur. Ant. Rom. viii.; Mus. Borb. ii. pl. 44.)
Another question which has often been discussed is whether in such expressions as prima, altera, tertia hora, &c., we have to understand the hour which is passing, or that which has already elapsed. From the construction of ancient sun-dials on which the hours are marked by eleven lines, so that the first hour had elapsed when the shadow of the gnomon fell upon the first line, it might seem as if hora prima meant after the lapse of the first hour. In Pers. 3.4, quinta dum linea tangitur umbra, the end of the fifth hour is clearly meant. But the manner in which Martial (Mart. 4.8), when describing the various purposes to which the hours of the day were devoted by the Romans, speaks of the hours, leaves no doubt that the expressions prima, altera, tertia hora, &c., mean the hour which is passing, and not that which has already elapsed. Hence hora nona cenare means to dine when the ninth hour is beginning, i. e. about 2 P.M. (Becker, Gallus, ii.3 351= Becker-Göll, 2.406 ff.; Mayor on Plin. Ep. 3.1, 8.)
[L.S] [A.S.W]See sies.