mare
mare, the sea
the vast surface of the sea
- I Lit.
- A In gen.: sol, qui Mare, terram, caelum contines tuo cum lumine, Enn. ap. Prob. Verg. E. 6, 31 (Trag. v. 322 Vahl.): indu mari magno, id. ap. Macr. S. 6, 2 (Ann. v. 425 ib.): mare infidum, Plaut. Trin. 4, 1, 13 (832): fluctuosum, id. Rud. 4, 2, 5 (910): ventosum, Hor. C. 3, 4, 45: tumultuosum, id. ib. 3, 1, 26: tumidum, Verg. A. 8, 671: placidum, id. E. 2, 26: tranquillum, Plaut. Poen. 3, 1, 4 (507): vastissimum, Cic. Pis. 24, 57: vastum atque apertum, Caes. B. G. 3, 12: profundum et immensum, Cic. Planc. 6, 15: planum, Juv. 12, 62: numquam ingressus es mare, Ter. Hec. 419: mare pedibus ingredi, Lact. 4, 15, 21: remenso ire mari, Verg. A. 3, 144: terrā marique, by sea and by land: terra marique acquirenda, i. e. at all hazards, Juv. 14, 222; v. terra.—In plur.: maria salsa, Enn. ap. Non. 183, 18 (Trag. v. 145 Vahl.): quibus cavernis maria sustineantur, Cic. Tusc. 5, 24 fin.: in reliquis maribus, Caes. B. G. 5, 1, 2.—Poet. as a figure for hard-heartedness: te saevae progenuere ferae Aut mare, etc., Ov. H. 7, 39; cf. Cat. 64, 155; cf. also: Nam mare haud est mare; vos mare acerrumum; nam in mari repperi, hic elavi bonis, Plaut. As. 1, 2, 8 (134) sq.: meretricem ego item esse reor mare ut est; quod des devorat, numquam abundat, id. Truc. 2, 7, 17 (567) sq.—In apposition with Oceanus: proximus mare Oceanum in Andibus hiemarat, Caes. B. G. 3, 7, 2; Tac. H. 4, 12; cf. also: ecce maris magna claudit nos obice pontus, the depths of the sea, Verg. A. 10, 377: maria omnia caelo Miscere, id. ib. 5, 790.—Prov.: mare caelo miscere, to mingle sea and sky, i. e. to raise a terrific storm, bluster: clames licet, et mare caelo Confundas, homo sum, Juv. 6, 282: quis caelum terris non misceat et mare caelo, id. 2, 25: terrā marique aliquid quaerere or conquirere, to search for a thing by sea and land, i. e. everywhere, Plaut. Poen. prol. 105; Vatin. ap. Cic. Fam. 5, 9; Sall. C. 13: maria et montes polliceri, to promise seas and mountains, i. e. more than one can perform, id. ib. 23, 2: his qui contentus non est, in mare fundat aquas, pour water into the sea, i. e. fill that which is already full, Ov. Tr. 5, 6, 44.—
- B In partic., of single seas: mare nostrum, i. e. the Mediterranean Sea, Caes. B. G. 5, 1; Sall. J. 17; Plin. 6, 28, 30, § 126; Luc. 8, 293: mare superum, the Upper Sea, the Adriatic, Plaut. Men. 2, 1, 11 (236); Cic. de Or. 3, 19, 69; Mel. 2, 4; Plin. 3, 5, 6, § 41; 3, 5, 10 al.: mare inferum, the Etruscan Sea, Cic. l. l.; Att. 8, 3, 5; Mel. l. l.; Plin. l. l. al.: mare Aegeum, Juv. 13, 246: mare rubrum, v. ruber; of a fresh - water lake: Galileae, Vulg. Matt. 4, 18.—
- II Transf. (poet. and in post-Aug. prose).
- A Sea-water, salt-water: Chium maris expers, unmixed Chian wine, Hor. S. 2, 8, 15 (id est, sine aqua marina, Schol. Acr.); so, vinum mari condire, Plin. 14, 7, 9, § 73.—
- B The color of the sea, sea-green: smaragdi virens mare, Plin. 37, 6, 21, § 80. —*
- C Of the air: mare aëris, the sea, i. e. expanse of air: id omne Aëris in magnum fertur mare, Lucr. 5, 276.—
- D A large vessel: bases et mare aëneum, Vulg. 4 Reg. 25, 13.
quis ex vobis gladii ictu veridicantis pro confessione Christi post vincula carceris, naufragia ~um, virgarum caedem ‥ plexus est?
cum grege piscoso scrutor maris aequora squamis
per magnam turbationem ~is(
ad ~e custodiendum(
pissiculi ‥ coquendi sunt in salsamento sive in muria quasi maria quod idem est quod aqua sali mixta et dicitur muria quia ~is saporem exprimit vel sapit
multi mortalium per mundi maria / solent Mercurii mercari precia
Romani, patriae denuntiantes nequaquam ‥ tantum talemque exercitum terra ac ~i fatigari
post divitias terra ~ique elaboratas domique congestas
ut ‥ habeant ‥ omnem quietanciam in ~i et in terra, in bosco et in plano
tramite a ~i usque ad ~e ‥ directo
Severus magnam fossam firmissimumque vallum ‥ a ~i ad ~e duxit
~itenus longissimo tractu protenditur
adhuc malo servit terra, ~e [ME: ], et solse
quod si [(pauper ] murmuraverit / ni statim satisfecerit, / est [sc. vicecomes ] totum salsum mare
si massere ascenderet ut ter magnum ~e [(AS: ] transfretaretwid sæ
si qua supra altum ~e extra corpus cujuslibet comitatus regni illius fiant
sciatis nos ‥ perdonasse ‥ omnimodas acciones ‥ que nobis ‥ super altum ~e juxta partes Island ‥ facte
Brittannicum ~e circumvagari, littora piraticis latrociniis infestare
fuit per unum diem et unum annum infra ~ia Anglie
quod ‥ patria Flandrie teneatur custodire ~e Flandrensium salvum, in et circa partes et costas ipsius patrie, a piratis
hujus terrae sunt haec territoria: ~e in oriente et aquilone(
~e Tyberiadis [the Sea of Galilee ]
usque ad Tyrrheni ~is [the Tyrrhenian Sea ] terminum
avido pharaonis exercitu rubri ~is [the Red Sea ] gurgitibus summerso
adriacus, petrosus; unde et ~e Adriaticum dicitur [the Adriatic Sea ]
egeator, hortator navis, a ~e Egeo [the Aegean Sea ]
hic oceanus ‥ i. magnum ~e occidentale [the Atlantic Ocean ]
Connacti ~is [the Atlantic Ocean west of Connaught ] vastitates
Connacticumque ~e
humilis magister militie Templi citra ~e Grecum [the Mediterranean Sea ]
asphaltum quasi ~e Mortuum [the Dead Sea ] dicitur, eo quod nihil gignit vivum
magna classis Danorum in ~i boreali [the North Sea ]
ut prius disposuerat apud Wygorniam, Sabrinum ~e transivit
citra ~e Scoticanum
quod ‥ ~e Scotorum [MS: Scoticum ] pertransirent
totam patriam Laudonie usque ad ~e Scoticanum
[lacus ] qui Connacciam Momoniamque disterminat ‥ Brendanicum in ~e se transfundit
in partibus istis citra ~e Gallicum
dedi ‥ ecclesie S. Michaelis de monte in ~i
custodium ‥ terre nostre de Inter duo ~ia
castellum de Bruges et Wigemore que Hugo de Mortuo ~i [Mortimer ] contra regem firmaverat
Hugo de Mortuo ~i, vir arrogantissimus
de ~i hoc spatioso generis Adam solus in filiis ejus liber ascendit
mare laudis mergit Virgilium
post pluvie maria, post venti flamina dura(
in quorum introitu labrum vel ~e aeneum erat positum
apostoli ‥ xij boves ex ere fusiles portantes ~e eneum id est luterem
ordinatum ut sit rector ‥ ut sit ~e fusile in templi introitu juxta templi tipici sacramenta
~e eneum quod pro foribus tabernaculi est
usque ad ~e de Straham cum adjacentibus insulis(
stagno illi, quod vocatur Haveringemere, id est ~e Haveringi. Angli siquidem, ut Elrei, omnem aquarum cursum ~e dicunt
in vivariis, ~ibus, et aliis pisscariis
sunt quedam ~ia que non miscentur oceani fluctibus, aut mari magno, et dicuntur laci et stagna
dedit nobis ‥ totum theloneum suum, et bordtollam ad ~e ‥ quod ad antecessores suos et se pertinebat ad ~e de Hornsebele
unum marre vocatumReade Carre [Humbleton, Yorks ]
➳ au lieu de mari, abl. mare Pl. Mil. 1309 ; Lucr. 1, 161 ; Ov. Tr. 5, 2, 20 || gén. pl. marum Næv d. Prisc. Gramm. p. 770.
- 1. zee [placidum; latum; nostrum Middellandse Zee; superum Adriatische Zee; inferum Tyrrheense Zee; externum Atlantische Oceaan; angustum zee-engte]; ➤ ~ clausum niet bevaarbaar; mari op zee; terrā marique te land en ter zee; sprw.: aquas in mare fundere = water naar de zee dragen;
- 2. (poët.; postklass.) (meton.) (zee)water.
海。洋。危險。疾流。— clauditur 不可渡此海。Maria caelo miscere 大混亂。大顚倒。Maria et montes polliceri 許萬恩。Mare non est mare, vos mare acerrimum 海非險求汝等實卽大險。\Mare (abl.) pro* Mari.
Suggest a Translation
See an image
Mare est aquarum generalis collectio : omnis enim congregatio aquarum, sive salsæ sint, sive dulces, abusive maria nuncupantur, juxta illud : Et congregationes aquarum vocavit maria.Monumentum Ancyranum :
Rivos aquarum compluribus locis vetustate labentes refeci, et aquam, quæ Maria appellatur, duplicavi, etc.
Concessit Guidonato unam petiam terræ ad casas ædificandum, et alias res ibidem ad cellam nostram S. Mariæ de Minione pertinentes ... et si necesse esset, gunitas ad Mare faciendum.
mariaappellare.
Apud Hebræos cunctæ aquarum congregationes, sive salsæ, sive dulces appellari Maria dicuntur.
de Gennasara. Sed et observatum a Scholiaste Oppiani lib. 3. Halieut. v. 215. eumdem Poetam
mare,
Mortuum marevulgo appellatur. Inde forte enatæ voces,
moer, mor, pro palude, aut lacu, apud Germanos, Flandros, et Anglos, apud quos, ut auctor est idem Tilleberiensis cap. 90 :
Omnis concursus meer seu Mare dicitur. Hinc stagna Haveringmere, Mare Haveringi, Wlferesmere, Mare Wlferi Regis, etc.
Cum marisco integro qui vocatur Croowelle-moor.Alia ann. 1499. ibidem pag. 531 :
Incipiendo juxta quoddam parvum Moore jacens ad finem cujusdam semitæ.
paludemvocat :
Usque ad paludem sive sinum Maris, qui Brachium S. Georgii dicitur, devastantes.
Cum Oratorio S. Dei genitricis Mariæ, cum aquis dulcis de Mare salissæ, usque ad Mare dulcia, cum montaneis, cum pineta, cum piscatione, etc.ubi
mare salissævidetur esse, quod dicimus,
Mer salée.
En la partie d'Orient, Dont ja parlai premierement, Oit seul huit mers ; c'est Capion, Et l'autre est mer Persicon, Li tierce nomerent, ce m'est vis, La mer de Tymbriadis, Li qatre renoment apres Par nom la mer Eufrates, Et la qinte mer Rubrum, Li siste mer Arabicum, Li septisme mer ot nom Champforte, Li huitisme dient la mer Morte.
Una cum ducatu Tuscano usque ad Mare australe et usque ad Provinciam.
Sunt quidem de ultra Mare plura genera, scilicet de ultra mare et citra Mare Græcorum, et est Essonium de ultra Mare Græcorum et de citra Mare Græcorum sicut in peregrinatione versus S. Jacobum, etc.Vinc. Belvac. lib. 32. cap. 21 :
Intrantque Mare Græciæ, quod dicitur magnum Mare. Mare Græcum,in Monastic. Anglic. tom. 2. pag. 193. Ita apud Brittonum pag. 119. d. v.
Die vero Veneris subsequenti circa mediam noctem ventorum turbinibus procellosos fluctus exagitans mare discutitur in Maris Leonis introitu, quod ideo sic nuncupatur, quod semper est asperum, fluctuosum et crudele.Petrus Alectensis Episcop. Senogall. in Itinerario Gregorii XI. PP. :
Noster transitus fuit ante Leones Forojuliensis diœcesis. Golf de Lleo,apud Raimundum Montanerium in Historia Reg. Aragon. cap. 172. Vide nuperam Notitiam Galliæ.
Mareillud, quod
Mediterraneumdicimus, ut observavit Turnebus lib. 19. Advers. cap. 20. lib. 20. cap. 26. sed etiam Scriptores mediæ ætatis, atque in iis Sidon. in Panegyric. Majoriani v. 394. Senator. lib. 4. Epist. 50. Isid. lib. 13. cap. 16. S. Eucherius de Laude eremi, Fulcherius Carnotensis lib. 2. Hist. Hieros. cap. 55. lib. 3. cap. 34. 59. Villharduinus n. 65. Conrad. Usperg. ann. 1152. Brocardus in Descript. Terræ Sanctæ pag. mihi 259. 286. Chronic. Novalicense lib. 5. pag. 641. vetus Charta in Chronol. Lerinensi 1. part. pag. 365. Historia Cortusiorum lib. 10. cap. 7. Ruffus in Comitibus Provinc. pag. 64. etc. Papias :
Vulgus quadam consuetudine propria atque dominantia magnis nominibus appellat, ut Magnum mare, sacrum mare, atque luem deificam, epilepticam passionem.
Mare magnum. Conventiones Michaelis Palæologi
Promisit iterum et convenit, quod non permittet de cætero negotiari inter Majus mare aliquem Latinum, neque Januensem et Pisanum.
Libet hic præterire mare Euxinum(ut aiunt) Mediterraneum, quod etiam vulgo Mare majus dicitur.
Certo limite circumscriptum esse volumus, videlicet ab Albia flumine deorsum usque ad mare oceanum, et rursum per omnem Slavorum provinciam uque ad Mare quod Orientale vocant, et per omnes prædictas nationes Septentrionis.
Adria est Mare petrosum, et dicitur ab Adros, Græce, id est, Petra, eo quod magis est petrosum quam alia maria.
Fortha: cujus æstuarium
Lothianamet
FifamProvincias separat, et reliqua omnia æstuaria in hoc regno magnitudine superat, ideoque
Mare Scoticumdicitur. Ita Buchan. lib. 1.
Forthæn, mare Scoticum vocat, pag. 14.
Usque ad bocam Jalæ, ubi Jala cadit in Mare, vocatum Geronda.... Aqua appellata Blanqua descendit usque ad bocam sterii de Correyano, ubi dictum esterium cadit in Mari, vocato Geronda.Vide Vales. in Notit. Gall. pag. 222. col. 2.
Et si omnes hujusmodi capitales domini hujusmodi feodi, qui plenæ ætatis fuerint, infra quatuor Maria, et extra prisonam, per unum annum et dimidium negligentes fuerint, vel remissi in hac parte, etc.
Capsæ argenteæ,... urceolum, Mare vitreum unum, corona argentea una, etc.
paludemsonet. Vetus pactum nuptiale MS. ann. 1129 :
Excepto usufructu feudi Guillelmi Montispessulani, et drudaria Pontii Raimundi, et unius Maris.
Tunc summus PontifexVide eumd. sub ann. 1177. Nota sunt, quæ observant Veneti in ejusmodi ceremonia.(Alexander) gratias Deo agens, anulum duci porrexit, dicens, Te, fili Dux, tuosque successores aureo anulo singulis annis in die Ascensionis Mariæ Mare desponsare volumus, sicut vir.... sibi desponsat uxorem, cum vere ipsius custos censearis, et ab infestationibus nostrum mare tutum conservasti.
- 1 MAR-, the sea: o maria Neptuni, T.: ut adluantur mari moenia: ventosum, H.: placidum, V.: angustum, straits: numquam es ingressus mare, T.: remenso ire mari, V.: eo mari uti, navigate, Cs.: ros maris (i. e. ros marinus), rosemary, O.: terrā marique omnia exquirere, everywhere, S.: homines terrā et mari missurus, in all directions: terrāque marique acquirenda, i. e. at all hazards, Iu.: in reliquis maribus, Cs.: maris pontus, depths of the sea, V.: maria omnia caelo Miscuit, V.—Provv.: Omnia vel medium fiant mare, i. e. let the world be overwhelmed, V.: clames licet, et mare caelo Confundas, i. e. bluster, Iu.: maria montisque polliceri, i. e. make extravagant promises, S.: in mare fundat aquas, i. e. carry coals to Newcastle, O.—Of single seas: mare nostrum, i. e. the Mediterranean, Cs.: mare superum, the Adriatic: Africum, S.: inferum, the Etruscan Sea: Aegeum, Iu.—Sea-water, salt-water: Chium maris expers, i. e. unmixed, H.: acceptum mare naribus efflant, O.
-
…est natio quam pertimescamus, nullus rex qui bellum populo Romano facere possit. omnia sunt externa unius virtute terra marique pacata domesticum bellum manet, intus insidiae sunt, intus inclusum periculum est, intus est hostis. cum luxuria…
Cicero, in Catilinam
-
…, venerari, implorare debetis ut, quam urbem pulcherrimam florentissimam potentissimamque esse voluerunt, hanc omnibus hostium copiis terra marique superatis a perditissimorum civium nefario scelere defendant. rem publicam ,…
Cicero, in Catilinam
-
…in latus ac venti, velut agmine facto, qua data porta, ruunt et terras turbine perflant. Incubuere mari, totumque a sedibus imis una Eurusque Notusque ruunt creberque procellis Africus, et vastos volvunt ad litora fluctus .…
Vergil, Aeneid
-
…ambo, cultores numinis ambo, nubila disiecit nimbisque aquilone remotis et caelo terras ostendit et aethera terris. Nec maris ira manet, positoque tricuspide telo mulcet aquas rector pelagi supraque profundum exstantem atque umeros innato murice tectum caeruleum Tritona…
Ovid, Metamorphoses
-
…Aeneadum genetrix, hominum divomque voluptas, alma Venus, caeli subter labentia signa quae mare navigerum, quae terras frugiferentis concelebras, per te quoniam genus omne animantum concipitur visitque exortum lumina solis te ,…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…fit, sicuti ille censuerat. Sed mihi multa legenti, multa audienti, quae populus Romanus domi militiaeque, mari atque terra praeclara facinora fecit, forte lubuit attendere, quae res maxume tanta negotia sustinuisset. Sciebam saepenumero parva…
Sallust, Catilina
-
…, ganeae ceterique cultus non minor incesserat viri muliebria pati, mulieres pudicitiam in propatulo habere ; vescendi causa terra marique omnia exquirere ; dormire prius, quam somni cupido esset ; non famem aut sitim, neque frigus neque lassitudinem…
Sallust, Catilina
-
…. Separat Aonios Oetaeis Phocis ab arvis, terra ferax, dum terra fuit, sed tempore in illo pars maris et latus subitarum campus aquarum. Mons ibi verticibus petit arduus astra duobus, nomine Parnasus, superantque cacumina nubes…
Ovid, Metamorphoses
-
…. Etenim quis mortalium, cui virile ingenium est, tolerare potest illis divitias superare, quas profundant in exstruendo mari et montibus coaequandis, nobis rem familiarem etiam ad necessaria deesse Illos binas aut amplius domos continuare, nobis larem…
Sallust, Catilina
-
…letum Androgeo tum pendere poenas Cecropidae iussi miserum septena quotannis corpora natorum ; stat ductis sortibus urna. Contra elata mari respondet Gnosia tellus hic crudelis amor tauri, suppostaque furto Pasiphaë, mixtumque genus prolesque biformis Minotaurus inest, Veneris…
Vergil, Aeneid