mercatum
mercatusesse parvas nundinas, in idiotismo,
mercatumunius civitatis aut vici,
nundinasvero esse unius provinciæ aut Imperii.
Unusquisque Judex provideat, quatenus familia nostra ad eorum opus bene laboret, et per Mercata vagando non eat.
Item de Mercato de S. Albino quod nos statueramus ad diem Martis, qua die Mercatum de Chevreio erat ab antiquo, nos removebimus illud Mercatum ad alium diem.
Mercatum annale, in Charta ann. 1123. apud D. Calmet. tom. 2. Hist. Lotharing. col. 271.
Tam in civitates, castellis, vicis, portis, pontis publicis, vel reliquas Mercadus advenerint, etc.
Marktflecken, vicus. Vide infra.
In civitatibus, burgis, villis, Mercatoriis et singulis aliis locis, etc.Tabular. S. Florentii :
Dedit terram illam in qua est ecclesia S. Nicholai et decimam vineæ et pomarii et Mercatorii.
Mercataautem diebus dominicis fieri vetantur in Capitulis Caroli M. lib. 1. cap. 145.
Cum... ne sabbatismus eorum impediretur, Mercata, quæ in sabbatis fieri solebant, transmutari præceperint.Cujus instituti hanc rationem affert idem Scriptor, ut Christiani scilicet
sabbato ementes victus necessaria, liberius die dominico Missarum solennitatibus et prædicationibus vacent : et si qui de longe veniunt, ex occasione Mercati tam vespertinis quam matutinis occurrentes officiis, Missarum solennitate peracta, cum ædificatione revertantur ad propria.Tabularium Conchensis Abbat. in Ruthenis Ch. 74 :
Excepta medietate de Mercato quod factum fuerit, sicut constitutum est, in sabbatis, etc.Horum
mercatorumsabbatinorum meminit etiam Aimoinus lib. 4. de Miraculis S. Benedicti cap. 46.
Mercatum annuale, vel
hebdomadale, in Charta Caroli C. ann. 863. pro Ecclesia Lingonensi apud Perardum pag. 48. et in Chartis Adalberonis Episcopi Metensis, et Leonis IX. PP. apud Meurissium in Episc. Metensib. pag. 309. 355. apud Ughellum tom. 2. part. 2. pag. 333. etc.
jusquod
mercativocant,
Mercatum, ut habet Præceptum Ludovici Pii ann. 836. Append. Marcæ Hisp. col. 773.
Dedimus jus, fas, atque licentiam faciendi, statuendi, ac construendi Mercati, cum moneta, teloneo, banno, etc.
Mercatum construendum cum omnibus appendiciis, quæ ad hoc pertinent ; id est moneta, teloneo, exitibus et reditibus, aquis aquarumve decursibus, silvis, pascuis molendinis, viis et inviis, quesitis et inquirendis, cunctisque aliis, quæ ad prædictum mercatum dici vel nominari possunt.Plura vide apud Haltaus. in Glossar. German. col. 1004. voce
mercatum frangerevocat eadem Charta, nostri
Bris de marché, ut est in Consuetudine Andegavensi art. 79. et in Normannica art. 25. ubi perperam bis editum,
Bruit de marché, pro
Bris de marché. In
mercatisdenique Regum Edicta publice relegi solita docent Capitula Caroli Calvi 28. extremo.
In magna hac civitate, quæ ipsius regni caput est, plus quam 400. habentur Ecclesiæ, et Mercatus octo.
Et quod possint dicti homines universitatis... se congregare in uno loco communi per eos destinando in loco communi nominato le Mercadil, etc.
Telonearius, in Telon.
forum, interdum. Tudebodus lib. 1. pag. 777 :
Illic invenit Italicos et Longobardos... quibus Imperator jusserat dari Mercatum.Eod. lib. :
Venientibus autem nobis, ante civitates eorum, imperabat civibus, ut nobis secure apportarent Mercatum.
Sed si mercator Teutonicus civitatem intraverit et emerit Mercatum, et portaverit ad exercitum, et carius vendiderit in exercitu ; camerarius auferet ei omne forum suum, et verberabit eum et tondebit, et comburet in maxilla.
Tout le Marchié li atolloit Qui par terre venir solloit.
mercatisdistrahi solent. Chartul. SS. Trinit. Cadom. fol. 23 :
Dom. Abbatissa debet habere pisces ad meliorem mercatum quam ullus homo.Gall.
Et vere valuerunt ultra mille quingentasNostri dicerent,(uncias) largo Mercato.
à grand marché. Vide Forum.
Omnia Mercata quæ facta fuerunt,... vel quæ deinceps fient, rata erunt.
Nec cum personis dictarum Ecclesiarum, aut aliis quibuscumque subjectis suis conventiones, pacta seu Mercata faciant de danda certa summa pecuniæ.Charta ann. 1437. apud
MadoxFormul. Anglic. pag. 101 :
Per scriptum suum obligatorium statuti Mercatorii.
Mercatuset
Mercatum, multa congessit Felix Osius in Notis ad Othonem Morenam in Historia Rerum Laudensium.
Si homo sancti(Benigni) de Mercato se intromiserit, homines ducis poterunt in eum facere exactionem consuetudinariæ cautionis, quamdium idem ministerium tenuerit : at si a Mercato defficerit, nichil ulterius ab eo vel ab ejus herede exigetur, nisi ipse vel heres suus de Mercato rursum se intromiserit.
Judices debeant facere et reddere rationem cuilibet petenti de fictis, drictis, redditibus, decimis, alimentis, Mercato manuali, armis, equis et mercede.Vide supra
Manu communicata venderein Manus.
Quod in nullo casu in Mercato bursæ querelatus, nisi mercatum possideat, respondere nullatenus teneatur, etiamsi nos Mercatum bursæ retrahere niteremur :Tabular. B. M. de Bononuntio Rotomag. :
Item dicit quod pluribus et plures personas placitare in dictis placitis prædictis de maritagio impedito, de foro bursæ, sed de nominibus personarum non recolit, nisi quod ipse tractus fuit in causam pro Mercato bursæ in dicta curia.Et infra :
Vidit eos utentes de brevibus de maritagio impedito, de dote, de partibus inter fratres et de Mercato bursæ.Practicis
Clameur de Bourse, vel
Démarche de Bourse.
Marchié de Bourse, in Charta ann. 1380. ex Reg. 117. Chartoph. reg. ch. 85. Vide supra
Retractio per Bursamin Bursa 1.
Ad illos necutiantes vel Mercadantes, etc.
De illis qui Mercandisant in diebus dominicis.
MadoxFormul. Angl. pag. 92 :
Decem libras bonorum et legalium sterlingorum ad Mercandizandum cumeisdem denariis, ad opus et utilitatem ejusdem Willelmi.
Et Mercare mihi libeat pro cælestibus terrena.
Et Mercavit corpus ejus libræ pondere auri, et condens aromatibus sepelivit prædio suo.
Volunt dum vobis placeat pacifice et quiete cum vestri Mercatando et negotiando conversari.
Viginti modios boni frumenti Mercatiles, et totidem modios boni vini puri et franci Mercatiles, etc.
Octo minas annui redditus medietatem ordei et medietatem avenæ ad magnam mensuram S. Vandregesilli boni, sani, Mercabilis et competentis. Mercabile aurum,in Charta ann. 1426 :
Joannes de Monteaureo debet unum scutum auri boni et Mercabilis Jacobo de Rupeforti.
Mercantali more, in Charta ann. 1421. apud Rymer. tom. 10. pag. 120.
Quinque eminas bladi frumenti et avenæ per medium ac etiam Mercatibilis ad mensuram granarii Ecclesiæ S. Benigni.
Merchandise, in Monastico Anglic. tom. 1. pag. 408. tom. 3. pag. 69.
Combusta fuit... cum omnibus fondechis et mercationibus et drapperiis et aliis Mercadantiis, etc.
Statuimus quod quælibet Mercaderia cujuscumque rei, etc.
Consuetudo est Tolosæ inter mercatores, quod si aliquis tradiderit alicui vina vel aliquam Mercanderiam causa ducendi seu differendi in quibuscumque partibus extra Tolosam, etc. Mercandia,ibid. rubr. de debitis art. 1.
Item, quod mercatores Ducatus Britanniæ tractabuntur in regno Angliæ, quantum ad custumas et ceteras res concernentes intercursum Mercandisarum.Charta Scabinorum S. Audomari in lib. nig. Scaccarii pag. 386 :
Ne in terram nostram veniamus ad Mercandisas ibi faciendas, nos ideo illud non omittemus.
Cum personis, Mercantiis, navibus, libris et rebus suis quibuscumque.Mirac. B. Coletæ tom. 1. Martii pag. 591 :
Naviculæ diversis onustæ Mercantiis.Occurrit præterea in Statut. Vercell. lib. 1. f. 15. recto, apud Marten. tom. 7. Ampliss. Collect. col. 1009. etc.
Mercatores Januæ galeas quatuor armaverunt circa festivitatemBartholomæi Scribæ iidem Annal. ad ann. 1264. ibid. col. 532 :Natalis Domini, in quibus Mercationem suam in Siciliam portaverunt.
Et quum ibi esset caravana Venetorum quæ cum Mercationibus navigare intendebat versus Alexandriam, apparuit ei et viriliter pervenit ad ipsam.Adde Chron. Andr. Danduli apud eumdem Murat. tom. 12. col. 462.
Si quis Anglicus de Anglia huc venerit cum Mercatu suo, et vult vendere in hac villa, dabitiv. den... Si vero per villam cum Mercatu suo transire voluerit, dabit theloneum sicut alius extraneus.
Exceptis tamen de his rebus quæ secundum usum Mercadariæ in alienando consueverunt transferri ad pondus, tunc in his causis ad consequendam solutionem debiti, etc.
Ad incrementum communis Mercandisiæ, ac ad utilitatem Christianorum totius reipublicæ, etc.
Mercari seu Mercandisam facere, tam victualium quam cujuslibet alterius generis mercimoniorum.
Super facto communis Mercandisationis hinc inde habendæ.
De propriis nutrituris suis sine Mercandia facienda sicut burgenses nostri.
Cum exortæ diu controversiæ et magnæ discordiæ inter certos mercatores villæ nostræ de Leun, partes de North-Berne prædictæ Mercantaliter visitantes,mercium scilicet comparandarum causa.
En marchandise qui nous a été agréable. Tabular. Aptense fol. 139 :
Inde accepi de vobis pretium sicut inter nos bonæ fidei placuit atque convenit in Merce placabile valente sol.ix. et nihil post vos de ipso pretio remansit indebite.