mercatus

mercātus, ūs, m. [mercor],

• trade, traffic, buying and selling (class.): apud aedem Veneris mercatus meretricius, Plaut. Poen. 1, 2, 129 (338): turpissimus mercatus, Cic. Phil. 2, 3, 6: domesticus, id. ib. 3, 12, 30.—
• II Transf., a place for trade, market-place, market, mart: postquam pater ad mercatum abiit, Plaut. Most. 4, 2, 55 (939): frequens mercatus, Liv. 1, 30: mercatus conventusque Graeciae, Suet. Ner. 28: mercatu indicto, Cic. Verr. 2, 2, 53, § 133: Asiae Graeciaeque, Liv. 33, 32, 2; Tac. H. 3, 30: (Numa Pompilius) mercatus ludos omnesque conveniendi causas et celebritates invenit, Cic. Rep. 2, 14, 27.—
• • B In gen., a festival assemblage, public feast, transl. of the Greek πανήγυρις: mercatus is qui habetur maximo ludorum apparatu, totius Graeciae celebritate, Cic. Tusc. 5, 3, 8: in mercatu Olympiaco, Just. 13, 5, 3: Asiae Graeciaeque is mercatus erat, Liv. 33, 32, 2: magna pars Italiae stato in eosdem dies mercatu congregata, Tac. H. 3, 30.

mercātus, ūs, m. (mercor), der Handel, Kaufhandel, Kauf u. Verkauf, I) im allg.: turpissimus, Cic.: meretricius, Plaut.: asinos vendere alci mercatu, Plaut.: earum rerum omnium domesticum mercatum instituit, er eröffnete für alle diese Dinge in seinem Hause einen Markt, Cic. – II) insbes., der öffentl. Handel, der Markt, Jahrmarkt, Großmarkt, die Messe (als Versammlung von Käufern u. Verkäufern), frequens, Liv.: mercatum indicere, habere, Cic.: ad mercatum proficisci, Cic.: ad mercatum ire, Seren. fr.: eo (dahin) ad mercatum venire, Ter. – prägn., m. Olympiacus, die Messe = die Festversammlung, das Volksfest zu Olympia (wo, wie urspr. auf unseren Messen, Markt u. Gottesdienst, zugleich feierliche Spiele u. Markt gehalten wurden), Iustin. 13, 5, 3: Asiae Graeciaeque is mercatus erat, Liv. 33, 32, 2: circa conventus mercatusque Graeciae, Suet. Ner. 28, 2: mercatus is, qui habetur maximo ludorum apparatu totius Graeciae celebritate (als Umschreibung des griech. πανήγυρις), Cic. Tusc. 5, 9: magna pars Italiae stato in eosdem dies mercatu congregata, Tac. hist. 3, 30.

mercatus [CL], ~um [LL], ~a 1 gathering for commerce, (right of) market, fair. quatenus supernorum convivia ‥ muneribus de terreno nundinarum ~u [gl.: cetus hominum, gestreone] allatis gratulabunda glorificarentur Aldh. VirgP 30 p. 269; ~um, ceping Ælf. Gl. 145; in hoc manerio est ~um in die Dominico (Cornw) DB I 120va; 1088 dedi ‥ eis feriam et marchatum in eadem villa absolute et libere absque ullo retenemento MonA IV 623; testes habet, quod in ~o regis emerit (Leis. Will) GAS 509; 1220 levavit quoddam ~um ‥ ad nocumentum ~i comitis CurR VIII 267; 1287 habeant unum marcatum singulis septimanis Reg. Heref. 148; 1418 datum in marcatu domini regis juxta Rouen Reg. Cant. II 171; sic fiat de ~a singulis septimanis Reg. Brev. Orig. tit. f. 103. 2 commerce, business, trading. b (~um agere, exercere, or sim.) to do business, trade; c (w. obj. gen.). in burgo circa castellum sunt xlij homines de ~o suo tantum viventes et reddunt cum foro iiij li. et x sol. (Staffs) DB I 248va; negotium ‥ i. ~um Osb. Glouc. Deriv. 393; †745 (12c) spero ‥ felici ‥ ~u tradendo temporalia ‥ ea que non videntur ‥ me adepturum CS 170; si sufficientem habuerit probationem de legitimo ~u suo id eum a felonia liberat Glanv. X 17; verendum nobis, ne in ~u nostro aliquid doli ex parte nostra intervenerit ‥ J. Ford Serm. 110. 3.  b Wiscardus talem ~um agere indignum duxit quia es in cruce pro virtute Christi preciosius omni auro estimavit Ord. Vit. VII 5 p. 172; cumque interrogassent quem ~um exercerent, dixerunt ‥ Ib. X 18 p. 102; c1160 qui ‥ ~um deducunt (v. deducere 6c).  c quando marcatum bladi tanti ‥ est precii Cust. Westm. 103. 3 right of purchase (at a market). et aliis peregrinis aditum urbis quem antea interdixerant et ~um concesserunt Ord. Vit. IX 4 p. 480; 1221 ita quod prepositi nec baillivi habebunt aliud ~um panis aut cervisie quam alius vicinus SelPlCrown 97. 4 sale. c1160 me ‥ confirmasse S. filio Liulfi ~um de molendino de parco meo de Coventre Ch. Chester 156. 5 market-due, fee for holding a market. c1162 ut liberi et quieti sint ‥ ab omni tolnagio et passagiis et ~ibus et omnibus aliis consuetudinibus Regesta Scot. 222; c1230 sint quieti ‥ de omnibus ~is que ad suos proprios usus fecerunt ubicumque in tota terra mea venerint Melrose 176. 6 merchandise, goods, stock. cum duce pacem fecit quod si Brachium transfretaret, semper ei copiosum ~um mitteret et cunctis indigentibus stipem ‥ impertiret Ord. Vit. IX 6 p. 494; chimini ‥ per quos ~a vehuntur et cetera negotia fiunt (Leg. Ed. retr.) GAS 639; cum transiret cum ~u suo versus Stretford Mir. Montf. 67. 7 market-place. maledictus sit in silva et in ~o GAS 436; j ~um et unus parcus et in ~o manent xxv burgenses (Suff) DB II 319b; c1115 ecclesiam Sancti Petri que est in ~u Cart. Glouc. II 34. 8 (in place-name or surname). Bernardus de Novo ~o Ord. Vit. VIII 2 p. 271; 1203 de j m. de Gileberto de ~o Pipe 116; castellum, quod vocatur Novum ~um Meaux I 132.

1 mercātus, a, um, part. de mercor.

2 mercātŭs, (13) ūs, m. , commerce, trafic, négoce : Cic. Phil. 2, 6 || place du marché, marché : Pl. Most. 971 || marché public, marché, foire : Cic. Verr. 2, 2, 133 ; Rep. 2, 37 ; mercatus Olympiacus Just. 13, 5, 3, la foire dʼOlympie [qui se tenait en même temps que les jeux], cf. Cic. Tusc. 5, 9 ; Liv. 33, 32, 2.

mercatus , us. m.
買。埠頭。市口。市鈸。墟市。

Suggest a Translation
See an image

mercatus , a, um. part. v. mercor.
買者。買之。

Suggest a Translation
See an image

mercātus ūs, m

• mercor, trade, traffic, bargaining, buying and selling: eo ad mercatum venio, for a market, T.: domesticus.—A place for trade, market-place, market, mart: frequens, L.: mercatu indicto.—A festival, assemblage for games: is qui habetur maximo ludorum apparatu: Asiae Graeciaeque is mercatus erat, L.