navicularius
navicularius, of a small vessel
nāvĭcŭlārĭus, a, um, adj. [navicula],
- of or belonging to a small ship, boat, or vessel (late Lat.): onus, Cod. Th. 13, 5, 12: PORTITOR, Inscr. Mur. 984, 1.—
- II Of or belonging to a ship-master: functio, Cod. Just. 11, 2, 3.—Hence, subst.
- A nāvĭcŭlārĭus, ii, m., a ship-owner who hires out vessels for money, a ship-master, Cic. Fam. 16, 9, 4; id. Att. 9, 3, 2: naviculariis nostris injuriosius tractatis, id. Imp. Pomp. 5, 11; cf.: mercatores, navicularii, id. Verr. 2, 2, 55, § 137; Tac. A. 12, 55.—
- B nāvĭcŭlārĭa, ae, f., the business of one who hired out small vessels for transporting passengers and goods, the shipping business: naviculariam facere, Cic. Verr. 2, 5, 18, § 46.
nāviculārius, a, um (navicula), I) zum Schiffswesen (kleiner Schiffe) gehörig, subst., A) nāviculāria, ae, f. (sc. res), das Geschäft dessen, der kleine Schiffe zur Überfahrt von Reisenden u. Frachten vermietet, die Frachtschiffahrt, Reederei, naviculariam facere, Cic. Verr. 5, 46. – B) nāviculārius, iī, m., der zur Überfahrt von Reisenden und Frachten kleine Schiffe vermietet, der Schiffseigner, Frachtschiffer, Lohnschiffer, Reeder (vgl. Veget. mil. 5, 2 unter nauarchus), Cic. u.a.: navicularii Niliaci, Aurel. b. Vopisc.: navicularii infernates, s. īnfernās. – II) zu den Schiffen gehörig, Schiffer-, Schiffs-, onus, functio, spät. ICt.
nauclerus Graece, Latine ~ius dicitur
~ius ‥ i. navis custos
ut naute caupones stabularii recepta restituant ‥ et si hoc non fiat de recepto tamen ~ius tenebitur
quidam [de parochianis ] sunt ~ii et naucleri
~ius,scipwyrhta
booth wryth , navicrepita ‥ -cularius
nāvĭcŭlārĭus, (14) ĭī, m. (navicula), armateur : Cic. Fam. 16, 9, 4 ; Att. 9, 3, 2.
navium est fabricator et artifex. Aliis est nauta.
Institorius, Navicularia benedictio, non gratuita, apud Goffridum. Vindocin. l. 2. Epist. 11 :
Nam si pro benedictione, quam omnino gratis dare debuistis, usurpastis professionem, et pro professione ab alodiario B. Petri exigitis subjectionem, profana fuit illa professio, et ideo non tenenda : quoniam subsequens benedictio, quam exhibuistis, Navicularia potius videtur, quam gratis data, quandoquidem pro illa temporalem mercedem cum injuria fidei Christianæ exigere non erubescitis.Utitur præterea eadem loquendi formula Opusc. 10. S. Augustinus Serm. 1. de Vita Clericorum suorum :
Navicularium nolui esse Ecclesiam Christi.Id est, obnoxiam naviculariæ functioni, quod sequentia suadent. Et ni fallor, Severus in Epistola ad Salvium, in tom. 5. Spicilegii Acheriani pag. 535 :
Siquidem Dionysius fertur ejus possessionis jura servasse, neque hæredes illius defecisse, qui dum viveret, rei Navalis in plurimos venenales aculeos intendebat.Infra :
Multum mecum fuit et domi et in foro, cum me et apud patrem defensore, et apud judicem potrono sæpius uteretur, aliquando etiam Dionysium comprimebant, quod Porphyrio non deberet viginti jugerum causa Navicularia jurgia commovere.Vide Nauticatio.
nāviculārius
adj.
- navicula.—Prop., of a small vessel.—Hence, as substm., a boat-owner, ship-master.—As substf. (sc. ars), the business of hiring out boats, shipping business.