originalis
ŏrīgĭnālis, e, adj. [origo],
- primitive, original (post-class.): Ceres frugum parens originalis, Ap. Met. 11, 2, 2; recurram ad originales libros, Hier. in Gal. 3, 10: rerum species, Macr. Somn. Scip. 1, 2: coloni, Cod. Th. 11, 1, 14.—Hence, adv.: ŏrīgĭnālĭ-ter, originally (eccl. Lat.), Aug. Trin. 3, 9; id. Retract. 1, 15.
orīginālis, e (origo), ursprünglich, vom Ursprunge an, Apul. u.a.
propter ‥ ~is patientiae titulum
~ia,fremðlice
~e quoddam rei vocabulum lingua Saxonica
lingua ‥ Kambris ‥ propter ~em convenientiam, in multis adhuc et fere cunctis intelligibili
ut supra in ~i commissione
terras, non quasi confirmando [sc. domum a comite factum ] sed quasi sub ~i domo, nobis concedebat
antequam salutifero lavacri baptisterio mersus ab ~i piaculo purgaretur
seminum sunt ‥ quae ex Adam ~ia traximus
in qua regeneratione remissionem omnium peccatorum, et ~ium et actualium dari ‥ credo
illud ‥ quod trahitur in ipsa origine vocatur ‘~e’ quod potest etiam dici ‘naturale’, non quod sit ex essentia naturae, sed quoniam propter ejus corruptionem cum illa assumitur
si enim conceptus esset per copulam carnalem viri et femine, traxisset maculam ~is culpe quod, ut supradictum est, non est possibile
quia omnes contraxerunt ~e, ut dicit, preter Christum, qui solus conceptus fuit de Spiritu Sancto
si ~em mundum propter scelera diluvio perdens Noe justum servavit
~is mundus ‥ non tantum est submersus
~em mundum
villam ‥ retradere recusarunt, nisi ‥ preter ‥ dccc marcas ~es ‥ viginti libras annuas ‥ solvere nos obligaremus
diuturni exilii pertesum et in spe fraterne clementie ad ~e solum revertentem
variarum gentium ~em a puncto lineam ducere
de Cambria oriundus ‥ parentibus non infimis propagatus, ~em lineam duxit
forma nativa, ~is exemplum ‥ que non in mente Dei consistit sed rebus creatis inheret
literas et ~ia scripta ‥ premittebat
litteris ~ibus Alphonsi ‥ comitis
aliquam discrepanciam retinet ab ~ibus ‥ codicellis
item in ij transumptis trium cartarum ~ium archiepiscoporum Ebor., vij s. x d.
exempla ‥ cum ~ibus litteris debite collacionata
vobis mittimus exempla cartarum quas vidistis apud Norhamton quia ipsas ~es propter varia pericula circumferre non audent
protulerunt itaque tandem aliquando monachi abbatis scedulas suas, quas sua ~ia constanter esse dicebant
transcriptum ‥ cartarum ‥ nobis ‥ transmittentes, retentis in custodia vestra ~ibus
hic transcripto de ~i sumpto ‥ sigillum suum apposuit
ut ‥ copiam ‥ facerem ‥ et ~e ‥ abbati retraderem
volumus ‥ quod ipsarum [sc. literarum ] transcripto ‥ tanquam prefatis, si ~es exhiberentur, literis plena fides adhibeatur
explycit oreginale de Sancta Maria Magdalena
cum cor sit ~e vite domicilium
versus illam [sc. partem ] dirige acies et bellum et cum omnibus hiis perseveranciam frequenta, quia hoc est de ~ibus victorie
tam in prologis et in textu quam in ~i et glossis
tunc venit virtus legalis plantativa ~ium [i. e. legum a quibus successores sumunt originem suarum legum quas ipsi addunt ]
oportet etiam ut facto brevi de exitu thesauri ‥ faciat idem scriptor rescriptum ejus, quod vulgo dicitur contrabreve, et illud penes se reservabit clericus cancellarii in testimonium liberate facte per breve regis ~e ‥
defendentes ‥ qui nominati fuerunt in brevi ~i
sine brevi ~i(v.
placitare posset per brevia nostra ~ia de cancellaria
in ij brevibus ~ibus versus W. C. et J. G. ac R. S. cum diversis mandatis et execucionibus iij s. ij d.
tabula registri omnium brevium ~ium
habeat breve conquerens ‥ sine mensione graduum ‥ per ~ia per consilium regis inde providenda(
post titulum predictum exigantur debita contenta in ~ibus, tam majoribus quam minoribus, de quibus onerentur vicecomites per suas responsiones
habeat conquerens breve de recuperanda seisina ‥ per ~ia per concilium domini regis inde providenda
prout in commissiones inde factas predictis Philippo et Philippo et irrotulata in ~ia de anno xviijo dicti regis Edwardi
in cancellaria nostra, ubi sunt orriginalia seu munimenta que istam materiam concernunt
fines illi in ~i dicte cancellarie ‥ in scaccario liberate [sic ] ex inadvertencia bis inseruntur
de investigandis expositionibus Sacre Scripture in libris ~ibus sanctorum
magna volumina diversorum doctorum ~ia ‥ minora ‥ volumina de diversis tractatibus et historiis
ad primum objectum dicendum quod inspectione ~is satis patet quia Augustinus a rebus pertinentibus ad tertium genus visionis excludit species
non enim dicit Augustinus ‘aut intemperans est aut superstitiosus est’ sicut patet respiciendo omnia ~ia mundi, nisi sint de novo corrupta
quod eciam sit ornamentum crurium, patet per Isidorum in libro ethimologiarum, et per glosam Isaie tercio, et per Jeronimum in ~i
libri canonistarum non sunt nisi quedam collaciones ex auctoritatibus Biblie et ~ibus theologorum et sanctorum
studiosus in divinis scripturis ~ibusque sanctorum patrum
quod probavit per Scripturas et Evangelia, per doctorum ~ia et exemplo religiosorum
ŏrīgĭnālis, e (origo), qui existe dès lʼorigine, primitif : Apul. M. 11, 2 ; Macr. Scip. 1, 2 || originaire, indigène : Cod. Th. 11, 1, 14.
- 1. (Laatl.) oorspronkelijk;
- 2. (eccl.) geërfd [peccatum erfzonde].
Le péchié Orinal qui me vint d'Adan.Charta Juliofredi abb. Gellon. sub Ludov. imper. ex Tabul. ejusd. monast. :
Hunc alodem superius resonatum acquisivit domnus Guillelmus, Carolo et Ludovico imperatoribus, et estOriginale ex parte, et ex parte imperiale.
Por ce que plusours genz doutoient de la généalogie des roys de France, de quel Original et de quel lignié ilz sont descendu, etc.